Sự thật đúng – sai về HPV: Các bệnh nguy hiểm ở nam giới, phụ nữ & trẻ em

HPV từ lâu thường bị xem là “bệnh của phụ nữ” vì liên quan đến ung thư cổ tử cung. Tại Hà Lan, chỉ 30,6% người dân từng nghe đến HPV, trong đó phụ nữ có mức độ nhận biết cao hơn nam giới rõ rệt. Ở Việt Nam, 51,8% sinh viên y dược được khảo sát trả lời sai về khả năng HPV lây nhiễm ở nam giới. Đáng chú ý, một nghiên cứu trên 2.482 học sinh nữ đã tiêm chủng cho thấy mức độ hiểu biết về HPV và vắc xin HPV rất thấp, đặc biệt có tới 95,1% tin rằng chỉ phụ nữ mới mắc HPV.

Không ít người còn cho rằng nhiễm HPV đồng nghĩa chắc chắn mắc ung thư. Thực tế, phần lớn trường hợp nhiễm sẽ tự đào thải trong 1 - 2 năm. Chỉ một tỷ lệ nhỏ nhiễm kéo dài với chủng nguy cơ cao mới có thể tiến triển thành ung thư sau nhiều năm.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), năm 2019 HPV gây khoảng 620.000 ca ung thư ở phụ nữ và 70.000 ca ở nam giới trên toàn cầu, tuy nhiên đa số người nhiễm không tiến triển thành bệnh ác tính. Bên cạnh ung thư, một số chủng nguy cơ thấp còn là nguyên nhân chính gây sùi mào gà, cho thấy phổ bệnh do HPV rộng hơn nhiều so với suy nghĩ đơn giản rằng virus này chỉ liên quan đến ung thư cổ tử cung.

Trong bối cảnh thông tin thiếu chính xác lan truyền trên mạng, việc tiếp cận kiến thức khoa học, chính thống là hết sức cần thiết. Hiểu đúng về HPV, nhóm nguy cơ và khuyến cáo phòng ngừa là nền tảng để chủ động bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.

Nhằm cung cấp thông tin chuyên môn chuẩn xác, phân tích nguy cơ theo từng nhóm đối tượng và cập nhật khuyến cáo mới nhất từ giới chuyên môn, Hệ thống Tiêm chủng VNVC phối hợp cùng các đơn vị y tế và cơ quan báo chí uy tín tổ chức chương trình tư vấn với chủ đề “Sự thật đúng - sai về HPV: Các bệnh nguy hiểm ở nam giới, phụ nữ & trẻ em”. Chương trình sẽ diễn ra vào 20h00, thứ Sáu, ngày 06/03/2026, với sự tham gia của các chuyên gia uy tín hàng đầu trong lĩnh vực Nhi khoa và Y học dự phòng:

• BS.CKII Nguyễn Bá Mỹ Nhi, Giám đốc Trung tâm Sản Phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM;
• BS.CKI Bạch Thị Chính, Giám đốc Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC;
• ThS.BS.CKII Dương Quang Huy, Trưởng đơn vị Nam học, Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM.

Chương trình được phát sóng trực tuyến trên:

• Fanpage & kênh Youtube Báo Thanh Niên;
• Fanpage THVLi của Báo và phát thanh, truyền hình Vĩnh Long;
• Fanpage VNVC - Trung tâm Tiêm chủng Trẻ em và Người lớn;
• Fanpage Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh;
• Fanpage Nutrihome - Hệ thống Phòng khám Dinh dưỡng;
• Kênh Youtube VNVC - Trung tâm tiêm chủng trẻ em và người lớn;
• Kênh Youtube Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh;
• Kênh Tik Tok Bác sĩ Tiêm chủng VNVC.

Ngay bây giờ, Quý vị đã có thể gửi câu hỏi đến các chuyên gia để được giải đáp trong chương trình TẠI ĐÂY!

THÔNG TIN TƯ VẤN QUAN TRỌNG TỪ CÁC CHUYÊN GIA, BÁC SĨ

HPV là virus gây u nhú ở người và là một trong những tác nhân lây truyền qua đường tình dục phổ biến nhất hiện nay. Theo BS.CKI Bạch Thị Chính, y học đã ghi nhận khoảng 200 tuýp HPV khác nhau, chia thành nhóm nguy cơ thấp và nhóm nguy cơ cao gây ung thư.

Trong đó, các tuýp HPV 6 và HPV 11 thường gây sùi mào gà sinh dục. Các tuýp nguy cơ cao như HPV 16 và HPV 18 có liên quan chặt chẽ đến nhiều loại ung thư, đặc biệt là ung thư cổ tử cung, đồng thời có thể gây ung thư hậu môn, dương vật và vùng đầu mặt cổ.

Theo Bác sĩ Chính, HPV là virus rất phổ biến trong cộng đồng. Hơn 80% người trưởng thành có khả năng nhiễm HPV ít nhất một lần trong suốt cuộc đời. Tuy nhiên, đa số trường hợp nhiễm virus không dẫn đến bệnh nặng. Khoảng 90% người nhiễm có thể tự đào thải virus trong vòng 1 - 2 năm nhờ hệ miễn dịch của cơ thể.

Dù vậy, nếu virus tồn tại dai dẳng, nguy cơ tổn thương tiền ung thư và ung thư có thể xuất hiện. BS.CKII Nguyễn Bá Mỹ Nhi cho biết nhiễm HPV không đồng nghĩa ngay lập tức mắc ung thư. Quá trình tiến triển từ nhiễm virus đến ung thư thường diễn ra trong thời gian dài. Tuy nhiên, ở những người có hệ miễn dịch suy giảm, virus có thể tồn tại lâu hơn và làm tăng nguy cơ tiến triển thành ung thư, đặc biệt với các tuýp nguy cơ cao như HPV 16 và HPV 18.

Không chỉ phụ nữ, nam giới cũng có thể gặp nhiều bệnh lý liên quan đến HPV. Theo ThS.BS.CKII Dương Quang Huy, nam giới có thể mắc sùi mào gà, ung thư dương vật, ung thư hậu môn hoặc ung thư vùng hầu họng. Trong thực tế, nhiều nam giới chủ quan vì bệnh giai đoạn đầu thường ít triệu chứng rõ ràng, chỉ đi khám khi tổn thương đã tiến triển nặng.

Bên cạnh đó, quan niệm chỉ cần chung thủy một vợ một chồng là không có nguy cơ nhiễm HPV cũng chưa hoàn toàn chính xác. Theo Bác sĩ Huy, lối sống này giúp giảm nguy cơ lây nhiễm nhưng không thể bảo vệ tuyệt đối, bởi HPV có thể lây qua tiếp xúc da kề da ở vùng sinh dục, nên nguy cơ vẫn tồn tại ngay cả khi không có nhiều bạn tình.

Ngoài người trưởng thành, HPV cũng có thể xuất hiện ở lứa tuổi rất trẻ. Theo Bác sĩ Chính, ở độ tuổi dậy thì, trẻ bắt đầu có nhiều thay đổi về thể chất và tâm sinh lý. Sự phát triển của các cơ quan sinh dục cùng những cảm giác mới lạ khi cơ thể trưởng thành có thể kích thích sự tò mò, dẫn đến mong muốn tìm hiểu về cơ thể và cách thức hình thành một mầm sống mới.

Thực tế đã ghi nhận không ít trường hợp trẻ từ 12 - 13 tuổi mang thai, cho thấy nguy cơ trẻ tiếp xúc sớm với các hành vi tình dục. Điều này làm tăng nguy cơ lây nhiễm HPV thông qua các hành vi khám phá tình dục sớm. Một số nghiên cứu tại trường học ở Mỹ cũng ghi nhận sự hiện diện của HPV ở học sinh từ 15 tuổi, kể cả những em chưa từng quan hệ tình dục.

Nguy cơ lây nhiễm còn có thể xảy ra trong các trường hợp xâm hại tình dục. Những trẻ bị sờ soạng hoặc thực hiện các hành vi xâm hại có thể đối mặt với rủi ro nhiễm virus ngay từ khi còn rất nhỏ.

Bên cạnh đó, BS.CKII Nguyễn Bá Mỹ Nhi cho biết trẻ sơ sinh cũng có thể nhiễm HPV từ mẹ trong quá trình sinh nếu người mẹ có tổn thương HPV tại đường sinh dục. Nhiều nghiên cứu cho thấy xu hướng bệnh ngày càng trẻ hóa. Theo bác sĩ, các trường hợp tổn thương tiền ung thư cổ tử cung hiện được phát hiện ở phụ nữ dưới 31 tuổi, thậm chí có những bệnh nhân ung thư xâm lấn ở độ tuổi 30 - 32. Trong những trường hợp này, bệnh nhân có thể phải cắt tử cung để bảo toàn tính mạng, gây ảnh hưởng lớn đến khả năng sinh sản.

Các chuyên gia cho biết việc phòng ngừa HPV cần kết hợp nhiều biện pháp, trong đó quan trọng nhất là tầm soát và tiêm vắc xin.

Theo BS.CKII Nguyễn Bá Mỹ Nhi, phụ nữ từ 21 tuổi trở lên đã có quan hệ tình dục nên thực hiện tầm soát ung thư cổ tử cung định kỳ. Ngay cả khi đã tiêm vắc xin, việc tầm soát vẫn cần thiết vì vẫn còn nhiều tuýp HPV nguy cơ cao khác ngoài phạm vi bảo vệ của vắc xin.

Hiện nay, Việt Nam đang sử dụng 2 loại vắc xin HPV là Gardasil và Gardasil 9. Trong đó, Gardasil phòng 4 tuýp virus gồm 6, 11, 16 và 18. Gardasil 9 mở rộng phạm vi bảo vệ lên 9 tuýp virus gồm 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58, giúp phòng ngừa khoảng 90% các trường hợp ung thư liên quan đến HPV.

Vắc xin Gardasil được chỉ định cho bé gái và phụ nữ từ 9 - 26 tuổi, trong khi vắc xin Gardasil 9 có thể tiêm cho cả nam và nữ từ 9 - 45 tuổi.

“Độ tuổi 9 - 14 được xem là giai đoạn vàng để tiêm vắc xin HPV. Khi tiêm trong giai đoạn này, trẻ thường chỉ cần 2 mũi, trong khi khả năng tạo kháng thể cao hơn khoảng 2,7 - 3 lần so với người lớn”, Bác sĩ Chính nhấn mạnh.

Bác sĩ cũng cho biết nhiều người cho rằng nhiễm HPV rồi sẽ tạo kháng thể bảo vệ lâu dài. Tuy nhiên, kháng thể sau khi nhiễm virus thường chỉ tồn tại ở bề mặt biểu mô và không lưu hành trong máu, nên không đủ mạnh và không bền vững. Vì vậy, khi tiếp xúc lại với virus, nguy cơ tái nhiễm vẫn có thể xảy ra. Trong khi đó, tiêm vắc xin giúp cơ thể tạo kháng thể lưu hành trong máu, từ đó tăng khả năng bảo vệ khi virus xâm nhập.

Không chỉ nữ giới, nam giới cũng cần chủ động phòng HPV. Theo Bác sĩ Chính, nam giới hiện chưa có chương trình tầm soát phổ biến như phụ nữ, trong khi khả năng tạo kháng thể tự nhiên và đào thải virus thường thấp hơn, vì vậy tiêm vắc xin cho cả hai giới được xem là giải pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế lây truyền trong cộng đồng.

Trên phạm vi toàn cầu, hơn 270 triệu liều vắc xin HPV đã được sử dụng và cho thấy hiệu quả bảo vệ kéo dài trên 10 năm. Tại Việt Nam nói chung và Hệ thống Tiêm chủng VNVC nói riêng, đang cung ứng đầy đủ cả 2 loại vắc xin HPV cho cả trẻ em và người lớn:

 Để được tư vấn, đặt lịch tiêm và giải đáp các thắc mắc liên quan đến vắc xin tại VNVC, Quý khách có thể liên hệ trực tiếp với VNVC theo thông tin sau:

• Hotline: 028 7102 6595;
• Fanpage: VNVC - Trung tâm Tiêm chủng Trẻ em và Người lớn;
• Tìm trung tâm VNVC gần nhất TẠI ĐÂY;
• Để đặt mua vắc xin và tham khảo các sản phẩm vắc xin, quý Khách vui lòng truy cập: vax.vnvc.vn;
• Đặt mua các sản phẩm chăm sóc sức khỏe và dinh dưỡng chính hãng, chất lượng cao từ các thương hiệu uy tín hàng đầu quốc tế như Nestlé Health Science (Thụy Sĩ), Asahi - Wakodo (Nhật Bản), Ecogreen (sản xuất tại Mỹ) với giá ưu đãi tại VNVC SHOP TẠI ĐÂY.