Nên tiêm ngừa viêm gan A hay B để bảo vệ sức khỏe tốt hơn?
22:01 13/12/2025
Quản lý Y khoa
Hệ thống Tiêm chủng VNVC
Viêm gan siêu vi ảnh hưởng đến hơn 300 triệu người trên toàn cầu và gây ra 3.500 ca tử vong mỗi ngày. Trong đó, virus viêm gan A và B là các tác nhân gây nhiễm trùng phổ biến và đã có thể phòng ngừa hiệu quả bằng vắc xin. Vậy nên tiêm ngừa viêm gan A hay B để bảo vệ sức khỏe tốt hơn? Chuyên gia VNVC sẽ giải đáp trong bài viết dưới đây!
| ThS.BS Ngô Thị Kim Phượng - Quản lý Y khoa vùng khu vực 2 miền Trung - Tây Nguyên, Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC cho biết: “Theo Báo cáo Viêm gan toàn cầu năm 2024 của WHO, số ca tử vong do viêm gan virus đang ngày càng gia tăng và dần trở thành nguyên nhân gây tử vong do nhiễm trùng đứng thứ hai trên toàn cầu, với khoảng 1,3 triệu ca tử vong được ghi nhận mỗi năm, ngang bằng với bệnh lao - căn bệnh truyền nhiễm gây tử vong hàng đầu”. (1) |
Viêm gan A và viêm gan B: Phân biệt sự khác nhau
Viêm gan A và viêm gan B là các bệnh lý về gan phổ biến do virus gây ra, nhưng lại có sự khác biệt rõ rệt về cơ chế lây truyền, mức độ nguy hiểm và khả năng tiến triển của bệnh, cụ thể như sau:
Bảng phân biệt sự khác biệt giữa viêm gan A và viêm gan B
| Tiêu chí | Viêm gan A | Viêm gan B |
| Tác nhân gây bệnh | Virus viêm gan A (HAV) | Virus viêm gan B (HBV) |
| Đường lây truyền | Lây truyền qua đường phân - miệng, khi tiếp xúc với thực phẩm hoặc nguồn nước bị ô nhiễm. Bên cạnh đó, bệnh còn lây truyền qua tiếp xúc gần gũi trực tiếp hoặc quan hệ tình dục với người nhiễm bệnh. (2) | Lây truyền qua dịch cơ thể như máu, tinh dịch và dịch tiết âm đạo. (3) |
| Đặc điểm của bệnh | Tình trạng nhiễm trùng cấp tính; virus thường tồn tại trong cơ thể một thời gian ngắn và hầu hết đều hồi phục hoàn hoàn toàn trong vài tuần. | Bệnh thường bắt đầu bằng nhiễm trùng cấp tính, nhưng trong một số trường hợp có thể tiến triển thành bệnh mãn tính, thậm chí kéo dài suốt đời. |
| Thời gian ủ bệnh | Trung bình là 28 ngày (dao động từ 15 - 50 ngày) | Trung bình là 60 ngày (dao động từ 40 - 90 ngày) từ khi tiếp xúc đến khi xuất hiện nồng độ alanine aminotransferase (ALT) huyết thanh bất thường. |
| Triệu chứng | Các triệu chứng thường xuất hiện đột ngột và kéo dài dưới 2 tháng.
Trẻ lớn và người lớn thường có triệu chứng khi nhiễm như vàng da, nước tiểu/màu phân sẫm màu, tiêu chảy, mệt mỏi, sốt, đau khớp, chán ăn, buồn nôn, đau dạ dày… Trẻ dưới 6 tuổi, 70% là nhiễm trùng không triệu chứng. Nếu có triệu chứng, trẻ nhỏ thường không bị vàng da, trong khi hầu hết trẻ lớn hơn và người lớn nhiễm HAV đều bị vàng da. |
Các triệu chứng ban đầu thường không đặc hiệu gồm: chán ăn, buồn nôn, nôn, đau bụng và vàng da.
Trong trường hợp tổn thương gan nặng, bệnh nhân có thể bị vàng da, bệnh não gan, báng bụng, xuất huyết tiêu hóa thứ phát do giãn tĩnh mạch thực quản, rối loạn đông máu hoặc nhiễm trùng. |
| Mức độ nguy hiểm | Nhiễm trùng siêu vi A hiếm khi đe dọa tính mạng. Trong một số ít trường hợp, viêm gan A có thể gây suy gan, thậm chí tử vong. Tình trạng này phổ biến hơn ở người lớn tuổi và người mắc một số vấn đề sức khỏe nghiêm trọng (chẳng hạn bệnh mãn tính) | Mặc dù hầu hết trường hợp có thể hồi phục sau bệnh cấp tính, nhưng một số người mắc bệnh mãn tính sẽ phát triển thành các biến chứng như xơ gan, ung thư biểu mô tế bào gan (ung thư gan), thậm chí gây tử vong. |
| Nguy cơ tái phát | 10 - 15% số người có triệu chứng bị bệnh kéo dài hoặc tái phát lên đến 6 tháng | Khoảng 15 - 25% số người bị nhiễm trùng mãn tính sẽ phát triển thành bệnh gan mãn tính, bao gồm xơ gan, suy gan hoặc ung thư gan. |
Nên tiêm ngừa viêm gan A hay B?
Nên tiêm phòng cả vắc xin viêm gan A và B vì đây là hai virus khác nhau, đều có thể gây tổn thương gan nặng (nếu chưa từng chủng ngừa 2 loại vắc xin này trước đây), nhằm kích thích sản sinh đầy đủ kháng thể, tăng cường hệ miễn dịch, hạn chế rủi ro đồng nhiễm và biến chứng nguy hiểm, bảo vệ sức khỏe toàn diện.
Theo thống kê của Cục Y tế dự phòng, Việt Nam là một trong các quốc gia có tỷ lệ nhiễm viêm gan B (hoạt động và thụ động) cao nhất thế giới, với khoảng 10 triệu người đang sống chung với siêu vi HBV và gây ra hơn 70% các ca ung thư gan tại nước ta. Trong khi đó, viêm gan A tuy ít gây bệnh mãn tính nhưng vẫn có thể dẫn đến tình trạng cấp nguy hiểm, đặc biệt ở những khu vực có điều kiện vệ sinh kém.
Việc tiêm ngừa vắc xin viêm gan A và vắc xin viêm gan B không nên được xem là lựa chọn, mà là chiến lược phòng bệnh toàn diện, trong bối cảnh Chiến lược Y tế Toàn cầu về HIV, Viêm gan siêu vi và Nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục (2022-2030) của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đặt ra mục tiêu giảm số ca nhiễm viêm gan mới xuống còn 520.000 ca mỗi năm và số ca tử vong liên quan đến căn bệnh này xuống còn 450.000 ca vào năm 2030, tương ứng với mức giảm 90% về tỷ lệ mắc và giảm 65% về tỷ lệ tử vong so với năm 2015.
Có thể tiêm kết hợp viêm gan A và B không?
Có thể tiêm kết hợp viêm gan A và B bằng loại vắc xin phối hợp Twinrix (Bỉ), phòng đồng thời hai bệnh lý viêm gan trong cùng một mũi tiêm. Vắc xin được chỉ định tiêm cho trẻ từ 12 tháng tuổi và người lớn chưa có miễn dịch,với phác đồ tiêm cụ thể như sau:
Trẻ từ 12 tháng đến dưới 16 tuổi, lịch tiêm gồm 2 mũi:
- Mũi 1: Lần tiêm đầu tiên;
- Mũi 2: 6 tháng sau mũi 1.
Trẻ từ 16 tuổi trở lên, lịch tiêm gồm 3 mũi:
- Mũi 1: Lần tiêm đầu tiên;
- Mũi 2: 1 tháng sau mũi 1;
- Mũi 3: 6 tháng sau mũi 1.
Việc tiêm vắc xin kết hợp viêm gan A và B cung cấp khả năng bảo vệ chống lại viêm gan siêu vi với khả năng bảo vệ hiệu quả cao và khả năng sinh miễn dịch lâu dài. Đồng thời, góp phần rút ngắn số lần tiêm chủng, tiết kiệm thời gian và chi phí đáng kể.
Hệ thống trung tâm tiêm chủng VNVC hiện có đủ vắc xin phòng viêm gan A và B, đảm bảo vắc xin chất lượng cao, nhập khẩu chính hãng, bảo quản đạt chuẩn trong kho lạnh đạt chuẩn GSP quốc tế, được tiêm chủng bởi đội ngũ nhân viên y tế chuyên môn cao, tay nghề giỏi.
Bài viết trên đây đã giải đáp được thắc mắc “Nên tiêm ngừa viêm gan A hay B?”. Mỗi người cần tiêm phòng kết hợp cả viêm gan A và B để mang lại hiệu quả phòng bệnh toàn diện. Trong bối cảnh các bệnh truyền nhiễm ngày càng diễn biến phức tạp, việc chủ động tiêm ngừa đầy đủ và đúng lịch là một trong những biện pháp hiệu quả nhất để bảo vệ sức khỏe cá nhân và cộng đồng
- World. (2024, April 9). WHO sounds alarm on viral hepatitis infections claiming 3500 lives each day. Who.int; World Health Organization: WHO. https://www.who.int/news/item/09-04-2024-who-sounds-alarm-on-viral-hepatitis-infections-claiming-3500-lives-each-day
- CDC. (2025, August 29). Clinical Overview of Hepatitis A. Centers for Disease Control and Prevention. https://www.cdc.gov/hepatitis-a/hcp/clinical-overview/index.html
- Tripathi, N., & Mousa, O. Y. (2023, July 9). Hepatitis B. Nih.gov. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK555945/
BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ
Các loại vắc xin RSV giá bao nhiêu? Có tác dụng gì?
RSV đang nổi lên là mối đe dọa hô hấp nghiêm trọng với trẻ nhỏ và người cao tuổi, khiến nhu cầu tiếp cận vắc xin RSV...
Tiêm 5in1 có cần uống bại liệt không? Trường hợp nào cần thiết tiêm?
Các loại vắc xin 5in1 hiện nay thường cung cấp khả năng phòng nhiều bệnh truyền nhiễm như bạch hầu, ho gà, uốn ván, các bệnh do...
Các phản ứng sau khi tiêm phòng viêm gan A
Viêm gan A là bệnh lý có thể phòng ngừa hiệu quả bằng vắc xin và được các tổ chức y tế hàng đầu khuyến nghị thực...
Viêm gan A tiêm mấy mũi theo lịch quy định?
Viêm gan A là bệnh truyền nhiễm cấp tính, dễ lây lan và nguy cơ biến chứng nguy hiểm. Tiêm vắc xin đủ mũi và đúng lịch...
Vắc xin viêm gan A có mấy loại? Đối tượng và tác dụng
Trung tâm Kiểm soát và Phòng dịch bệnh (CDC) Hoa Kỳ khẳng định, cách tốt nhất để phòng ngừa nhiễm trùng virus viêm gan A là thực...
Địa chỉ tiêm vắc xin IPV ở đâu uy tín hiện nay?
Tại Việt Nam, bại liệt đã được thanh toán từ năm 2000 nhờ nỗ lực tăng cường chủng ngừa vắc xin phòng bệnh, nhưng nguy cơ tái...
