Vùng rốn gan là gì? Chứa các thành phần nào?

Rốn gan là vị trí trên gan nơi các mạch máu và ống dẫn mật gặp nhau. Những thay đổi tại khu vực này tiềm ẩn các vấn đề quan trọng đối với chức năng gan.

Rốn gan là gì?

Rốn gan, hay cửa gan, là khe ngang nằm ở mặt dưới của gan, đóng vai trò như “cửa ngõ” vào và ra của gan. Vùng này nằm giữa thùy vuông và thùy đuôi, không có phúc mạc tạng bao phủ, tạo điều kiện cho các cấu trúc đi qua.

Vùng rốn gan chứa tĩnh mạch cửa và động mạch gan, cung cấp máu kép đến nhu mô gan cùng với đám rối thần kinh gan. Đây cũng là điểm ra của các ống gan hợp thành ống mật chung và các mạch bạch huyết.

Ba thành phần chính gồm tĩnh mạch cửa, động mạch gan và ống mật, chạy giữa các lớp dây chằng gan tá tràng, phân nhánh vào nhu mô gan và hình thành mạng lưới phức tạp giúp vận chuyển máu, chất dinh dưỡng và mật hiệu quả khắp gan. (1)

Giải phẫu vùng rốn gan

Giải phẫu vùng rốn gan là nền tảng quan trọng trong đánh giá bệnh lý đường mật và lập kế hoạch can thiệp ngoại khoa.

1. Rốn gan nằm ở đâu?

Rốn gan (còn gọi là cửa gan) là một khe ngang nằm trên mặt tạng của gan, giữa thùy vuông và thùy đuôi. Đây là cửa ngõ đi vào hoặc ra của các cấu trúc mạch máu, đường mật, hệ thần kinh và bạch huyết. Khu vực này là vùng không có phúc mạc tạng, tạo điều kiện cho các mạch máu và ống dẫn mật đi qua gan.

2. Rốn gan chứa các thành phần nào?

Khe rốn gan là vị trí cửa ngõ đi qua của các cấu trúc mạch máu, hệ thống ống dẫn mật, hệ thần kinh và bạch huyết. Thành phần chính gồm tĩnh mạch cửa chính chiếm khoảng 70 - 75% lưu lượng máu đến gan, động mạch gan thích hợp cung cấp phần còn lại, ống gan chung dẫn mật từ gan ra ngoài, cùng các sợi thần kinh và bộ phận của hệ thống bạch huyết đi theo mạch máu và đường mật. (2)

Vai trò của rốn gan

Rốn gan (liver hilum) là một khe giải phẫu trên gan, nơi nhiều cấu trúc quan trọng đi qua. Chức năng chính của vùng rãnh ngang này là cho phép máu đi vào và ra khỏi gan, đồng thời dẫn các chất cần thiết giữa gan và cơ thể. Nhờ vùng rãnh ngang này, nhu mô gan nhận đủ oxy và dưỡng chất, mật được dẫn lưu ra ngoài, đồng thời các chức năng sinh lý quan trọng của gan được duy trì hiệu quả. (3)

Một số bệnh và vấn đề liên quan đến rốn gan

Rốn gan là vị trí trung tâm của các mạch máu, đường mật, thần kinh và bạch huyết. Vị trí này liên quan trực tiếp đến nhiều bệnh lý nguy hiểm và các vấn đề về lưu thông máu và mật, ảnh hưởng đến chức năng gan và khả năng điều trị:

1. Ung thư đường mật rốn gan (U Klatskin)

Ung thư đường mật rốn gan là khối u phát sinh tại rốn gan, nơi ống mật từ gan gặp ống dẫn từ túi mật. Khối u có thể gây tắc nghẽn dẫn lưu mật, ảnh hưởng chức năng gan. Bệnh thường âm thầm ở giai đoạn đầu, triệu chứng xuất hiện khi ống mật bị tắc như vàng da, vàng mắt, ngứa, nước tiểu sẫm màu, phân nhạt màu, đau bụng và sụt cân. Điều trị chủ yếu là phẫu thuật cắt u hoặc ghép gan. Hóa trị, xạ trị, liệu pháp miễn dịch và nhắm mục tiêu được sử dụng để kiểm soát khối u, giảm triệu chứng và kéo dài thời gian sống.

2. Ung thư gan nguyên phát

Ung thư gan nguyên phát là khối u ác tính bắt đầu ngay tại gan, phổ biến nhất là ung thư biểu mô tế bào gan (HCC) phát sinh từ tế bào gan. Bệnh thường tiến triển âm thầm, triệu chứng xuất hiện khi khối u lớn hoặc ảnh hưởng chức năng gan. Các dấu hiệu gồm mệt mỏi, đau bụng, sưng bụng do cổ trướng, đau vai phải, chán ăn, buồn nôn, sụt cân, vàng da và mắt, phân nhạt màu hoặc sốt.

Chẩn đoán dựa trên hình ảnh học, xét nghiệm chức năng gan và sinh thiết khi cần thiết. Điều trị chủ yếu là phẫu thuật cắt u, ghép gan hoặc các phương pháp bổ trợ như hóa trị, xạ trị và liệu pháp nhắm mục tiêu nhằm kiểm soát khối u và cải thiện chất lượng sống.

3. Di căn hạch bạch huyết (hạch rốn gan)

Di căn hạch bạch huyết (hạch rốn gan) là tình trạng tế bào ung thư từ khối u đường mật rốn gan xâm nhập vào các hạch quanh cửa gan, làm tăng nguy cơ lan tràn và ảnh hưởng đến tiên lượng cũng như khả năng phẫu thuật triệt để.

4. Các vấn đề về lưu thông mạch máu tại rốn gan

Các vấn đề về lưu thông mạch máu tại rốn gan có thể phát sinh từ nhiều nguyên nhân. Bao gồm hẹp tĩnh mạch hoặc động mạch, huyết khối làm tăng áp lực tĩnh mạch cửa, phình động mạch, tổn thương bệnh lý của hệ thống mật, hoặc sự lan rộng của khối u tuyến tụy và đường tiêu hóa. Những rối loạn này thường gây triệu chứng như giảm thèm ăn, mệt mỏi, buồn nôn, nôn, giảm cân không rõ nguyên nhân và đau nhẹ ở phía trên, bên phải bụng, cảnh báo cần thăm khám y tế kịp thời.

Bác sĩ quan sát vùng rốn gan bằng những cách nào?

Để quan sát và đánh giá vùng rốn gan (porta hepatis), bác sĩ thường sử dụng các phương pháp hình ảnh y học hiện đại, cho phép quan sát cấu trúc và chức năng của vùng này một cách chi tiết và chính xác:

• Siêu âm

Siêu âm bụng, đặc biệt là siêu âm Doppler, giúp quan sát các mạch máu chính đi qua khe rốn gan, bao gồm tĩnh mạch cửa và động mạch gan. Phương pháp này cung cấp thông tin về dòng máu, hỗ trợ phát hiện tắc nghẽn hoặc bất thường huyết động.

• Chụp cắt lớp vi tính

Chụp cắt lớp vi tính giúp bác sĩ quan sát rõ ràng cấu trúc tĩnh mạch cửa và các biến thể giải phẫu tại vùng rốn gan. Những thay đổi này thường gặp và mang ý nghĩa lâm sàng quan trọng, vì CT thể hiện rất rõ đặc điểm hình thái, hỗ trợ đánh giá tổn thương, xác định bất thường cấu trúc và lập kế hoạch can thiệp chính xác.

• Chụp cộng hưởng từ

Bác sĩ quan sát vùng rốn gan bằng chụp cộng hưởng từ để thu được hình ảnh độ phân giải cao, làm rõ cấu trúc mạch máu, đường mật và nhu mô gan. Phương pháp này hỗ trợ đánh giá chính xác các bất thường phức tạp tại cửa gan mà không sử dụng bức xạ ion hóa.

Việt Nam nằm trong số các quốc gia có tỷ lệ người nhiễm viêm gan B hoạt động và mạn tính cao nhất thế giới. Theo thống kê của Cục Y tế Dự phòng (Bộ Y tế), hiện có khoảng 10 triệu người mắc viêm gan B, trong đó phần lớn là trường hợp mãn tính. Chủ động tiêm vắc xin phòng ngừa là biện pháp hiệu quả, giúp bảo vệ bản thân và gia đình, ngăn chặn các bệnh lý về gan nguy hiểm, đồng thời giảm đáng kể gánh nặng điều trị cho hệ thống y tế.

Hiện nay VNVC cung cấp đầy đủ các loại vắc xin phòng bệnh gan nguy hiểm cho trẻ sơ sinh, trẻ em và người lớn, triển khai tiêm chủng an toàn và hiệu quả tại hàng trăm trung tâm trên toàn quốc. Mức giá được duy trì ổn định, kèm nhiều ưu đãi, đồng thời hỗ trợ hình thức tiêm trước – thanh toán sau không lãi suất, nhằm đảm bảo tiếp cận thuận tiện cho mọi đối tượng.

Để được tư vấn các thông tin vắc xin hoặc đặt mua vắc xin, Quý khách vui lòng liên hệ VNVC theo thông tin sau:

• Hotline: 028 7102 6595;
• Fanpage: VNVC – Trung tâm Tiêm chủng Trẻ em và Người lớn;
• Xem thêm những thông tin tiêm chủng hữu ích từ kênh Tik Tok: https://www.tiktok.com/@vnvc.vn;
• Tra cứu trung tâm tiêm chủng VNVC gần nhất tại đây;
• Để đặt mua vắc xin và tham khảo các sản phẩm vắc xin, Quý khách vui lòng truy cập: https://vax.vnvc.vn/vaccine;
• Đặt mua các sản phẩm chăm sóc sức khỏe và dinh dưỡng chính hãng, chất lượng cao từ các thương hiệu uy tín hàng đầu quốc tế như Nestlé Health Science (Thụy Sĩ), Asahi - Wakodo (Nhật Bản), ECO Green (sản xuất tại Mỹ) với giá ưu đãi tại VNVC SHOP tại đây.

Quý Khách hàng có thể cài đặt ứng dụng “Trợ lý tiêm chủng” - app VNVC dễ dàng thông qua 2 đường dẫn sau:

• IOS (iPhone, iPad…): https://bit.ly/VNVC_APPSTORE
• Android (Oppo, Samsung, Sony…): https://bit.ly/VNVC_GGPLAY

Qua nội dung bài viết trên, thắc mắc về rốn gan đã được giải đáp. Việc nắm rõ vị trí và thành phần tại rốn gan là cơ sở để theo dõi và đánh giá chức năng gan hiệu quả.