Tăng tỷ lệ tử vong vì bệnh dại do chó mèo thả rông

Trong thời gian gần đây, các tỉnh thành trên cả nước liên tục ghi nhận các trường hợp bị chó thả rông tấn công. Nhiều trường hợp do tâm lý chủ quan không tiêm phòng, dẫn đến tử vong đáng tiếc. Bộ Y tế cảnh báo, trong thời gian tới, nguy cơ lây nhiễm bệnh dại từ động vật sang người vẫn còn tiếp diễn do tỷ lệ tiêm vắc xin phòng dại còn thấp và công tác quản lý đàn chó, mèo còn lỏng lẻo.

Hiểm họa từ vật nuôi thả rông và tâm lý chủ quan của người dân

Mới đây, một người dân ở xã Lê Lợi, thành phố Chí Linh đã tử vong sau 3 tháng bị chó dại cắn. Được biết, nạn nhân là ông V.T.T bị chó thả rông cắn vào thời điểm tháng 3/ 2024. Theo người nhà ông T, sau khi bị chó cắn, ông chủ quan không tiêm vắc xin phòng dại. Ba tháng sau, ông bắt đầu có triệu chứng đau đầu, tê chân, đi khám không ra bệnh. Cho đến khi được chuyển lên bệnh viện tại Hà Nội và làm các xét nghiệm mới phát hiện, ông T dương tính với virus dại.

Trước trường hợp của ông T, bà N.T.T ngụ tại TP. Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk) cũng bị chó thả rông tấn công khi đang đi trên đường. Con chó nặng khoảng 15kg, miệng sùi bọt, ánh mắt hung dữ đã nhảy lên cắn mạnh vào bắp tay của bà N.T.T, gây vết thương sâu, nhiều vùng bị dập nát. Mặc dù đã la hét và phản kháng, song con chó vẫn điên cuồng cắn bà rồi chạy xuống xóm dưới cắn thêm 2 người khác.

Ngoài các địa phương trên, tỉnh Đồng Nai cũng ghi nhận nhiều ổ dịch dại trong thời gian gần đây. Theo CDC Đồng Nai, từ đầu năm 2024, toàn tỉnh ghi nhận 18 ổ dịch dại tại 6 huyện, trong đó có 1 ca tử vong, chiếm 25% trên tổng số ổ dịch dại tại khu vực phía Nam. Bệnh dại trên địa bàn tỉnh diễn biến phức tạp và nghiêm trọng, đe dọa cuộc sống và tính mạng của nhiều người dân.

Theo báo cáo của Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, 6 tháng đầu năm 2024, trên cả nước ghi nhận 46 trường hợp tử vong do bệnh dại tại 24/63 tỉnh, thành phố, tăng 31% so với cùng kỳ năm 2023 (35 ca).

Những cái chết thương tâm vì bệnh dại trước hết bắt nguồn từ sự chủ quan của chính những người chủ nuôi chó. Việt Nam là một trong những nước có đàn chó, mèo nuôi tương đối lớn (khoảng 8 triệu con), các hộ gia đình thường nuôi thả tự do, đặc biệt ở các khu vực nông thôn, miền núi. Điều này khiến cho việc quản lý đàn chó, mèo cũng như tiêm vắc xin cho động vật gặp nhiều khó khăn. Trong khi đó, việc ngăn chặn chó mèo tấn công lại không dễ dàng bởi người dân chưa có ý thức tự giác phải đeo rọ mõm cho chó, mèo ra đường hoặc nơi công cộng. Nếu chủ nuôi không thả rông, chỉ cho chó ra khỏi nhà khi đã được rọ mõm thì liệu chúng có cắn được người dân?

Mặt khác, khi bị động vật nghi dại cắn, nhiều người dân chủ quan không tiêm phòng kịp thời. Nhận thức của người dân về sự nguy hiểm của bệnh dại cũng như các biện pháp phòng bệnh còn khá hạn chế. Bộ Y tế nhận định, trong thời gian tới, nguy cơ lây nhiễm bệnh dại từ động vật sang người vẫn tiếp tục do tỷ lệ tiêm vắc xin phòng dại trên tổng đàn chó, mèo còn thấp, công tác quản lý đàn chó, mèo còn hạn chế. Nhiều người dân cũng chưa tiêm vắc xin phòng dại trước phơi nhiễm và sau khi phơi nhiễm.

Dại là “bệnh tử” nhưng có thể phòng ngừa chủ động

Dại được xem là "bệnh tử" vì bệnh có tỷ lệ tử vong 100% khi khởi phát. Bệnh dại lây truyền từ động vật sang người qua vết cắn, vết thương, vết cào, liếm của động vật, thường thấy ở chó, mèo. Thời gian ủ bệnh tùy thuộc vào lượng virus, vị trí và độ nặng của vết thương; do đó ngắn thì vài ngày, dài có khi lên khoảng vài năm. Cho đến nay, bệnh dại chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.

Theo khuyến cáo của Cục Y tế dự phòng, để chủ động phòng, chống bệnh dại, người dân cần tiêm phòng đầy đủ cho 100% chó, mèo nuôi và nhắc lại hàng năm theo khuyến cáo của ngành thú y. Nuôi chó phải xích, nhốt, khi ra đường phải mang rọ mõm. Không nên đùa nghịch, chọc phá các con vật nuôi. Khi bị chó, mèo cắn cần rửa vết thương dưới vòi nước chảy ngay lập tức với xà phòng liên tục 15 phút. Nếu không có xà phòng có thể xối rửa vết thương bằng nước thông thường. Vết thương cần được rửa sạch với cồn 70%, cồn iod hoặc povidone-iodine (nếu có). Hạn chế làm dập vết thương và không băng kín vết thương. Đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn và tiêm phòng dại kịp thời.

Ngoài ra, người dân cần chủng ngừa càng sớm càng tốt sau khi bị động vật cào, cắn. Không nên chủ quan cho rằng vật nuôi không mang bệnh, hoặc do không thấy dấu hiệu bệnh ở vật nuôi mà bỏ qua vắc xin. Chó, mèo có tỷ lệ lưu hành virus cao. Nếu chờ cho các con vật trên xuất hiện dấu hiệu của bệnh dại hoặc chết đi mới tiêm vắc xin thì có thể đã quá muộn. Nếu động vật không mắc bệnh, việc tiêm vắc xin vẫn có hiệu quả bảo vệ dự phòng. Những người thường xuyên tiếp xúc với chó, mèo hoặc có nguy cơ cao bị cắn như bác sĩ thú y, nhân viên chăn nuôi, nhân viên kiểm lâm, khách du lịch,… nên tiêm vắc xin phòng dại trước phơi nhiễm.

Hiện Hệ thống tiêm chủng VNVC với hàng trăm trung tâm vắc xin trên toàn quốc có đầy đủ các loại vắc xin dại cho trẻ em và người lớn, bao gồm vắc xin phòng dại thế hệ mới Verorab (Pháp) và Abhayrab (Ấn Độ). Đây là các loại vắc xin đã được kiểm định tính an toàn, khẳng định khả năng đáp ứng miễn dịch cao sau khi tiêm đủ liều. Để được tư vấn về vắc xin dại, mời Quý khách liên hệ số Hotline 028 7102 6595 hoặc fanpage trungtamtiemchungvnvc.