Mưa bão cường độ mạnh ở nhiều nơi trên toàn quốc, người dân chú ý bảo vệ sức khỏe!

Mưa lớn tại nhiều khu vực, với lượng mưa cao, không chỉ làm gia tăng nguy cơ ngập lụt, tai nạn mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều bệnh truyền nhiễm phát sinh và lây lan. Người dân cần chủ động bảo vệ sức khỏe bằng cách giữ gìn vệ sinh môi trường, đảm bảo an toàn thực phẩm và rà soát lịch sử tiêm chủng, hoàn thiện các mũi tiêm cần thiết trước cao điểm mùa mưa bão, nhằm giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế biến chứng nghiêm trọng trong thời điểm thời tiết phức tạp như hiện nay.

Dự báo của cơ quan khí tượng cho thấy từ đêm 17/8 đến 21/8, Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Hà Tĩnh tiếp tục có mưa vừa, mưa to kèm dông, tổng lượng mưa phổ biến 120 - 250mm, cục bộ trên 350mm. Mưa lớn trong thời gian ngắn có thể gây ngập úng, lũ quét, sạt lở đất, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ lốc, sét, mưa đá, đặc biệt tại khu vực miền núi và vùng trũng thấp.

Mưa lớn kéo dài không chỉ gây ngập lụt, làm gián đoạn sinh hoạt mà còn khiến nguồn nước sinh hoạt dễ bị ô nhiễm, hệ thống thoát nước quá tải, rác thải và chất thải tồn đọng, tạo điều kiện để vi khuẩn, virus, ký sinh trùng và côn trùng truyền bệnh phát triển mạnh. Đây chính là "điểm khởi phát" của nhiều ổ dịch sau thiên tai nếu công tác vệ sinh môi trường, xử lý nước sạch và phòng bệnh không được thực hiện kịp thời.

Thực tế từ các đợt bão lũ trong những năm gần đây tại Việt Nam cho thấy, nguy cơ dịch bệnh thường không chỉ xuất hiện trong thời gian mưa bão mà còn kéo dài nhiều ngày, thậm chí nhiều tuần sau khi nước rút. Bộ Y tế nhiều lần ghi nhận sự gia tăng các trường hợp mắc sốt xuất huyết, tiêu chảy cấp, các bệnh ngoài da, hô hấp và một số bệnh truyền nhiễm khác tại các khu vực chịu ảnh hưởng của mưa lũ.

Sau các đợt mưa lớn, nhiều khu dân cư xuất hiện hàng loạt điểm nước đọng tại sân vườn, công trình xây dựng, chai lọ, lốp xe cũ, mái tôn hay vật dụng chứa nước. Đây là môi trường lý tưởng để muỗi vằn Aedes sinh sản, đây là trung gian truyền bệnh sốt xuất huyết.

Theo ghi nhận trong những ngày gần đây, số ca mắc sốt xuất huyết đang có xu hướng gia tăng tại nhiều địa phương, trong khi các bệnh truyền nhiễm khác như tay chân miệng, ho gà và sởi vẫn tiếp tục được ghi nhận. Tại Hà Nội, trong tuần từ ngày 7/8 - 14/8/2026, thành phố ghi nhận 316 ca sốt xuất huyết, nâng tổng số ca mắc từ đầu năm lên 1.598 trường hợp.

Tại TP.HCM, sốt xuất huyết cũng đang diễn biến đáng lưu ý với 1.130 trường hợp mắc, tăng 20,8% so với mức trung bình 4 tuần trước. Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC) cảnh báo số ca mắc có thể tiếp tục tăng nếu các biện pháp phòng, chống dịch không được triển khai quyết liệt.

Các bệnh như tay chân miệng, viêm não Nhật Bản, ho gà, sởi cũng có xu hướng tăng. Tại Hà Nội, từ ngày 7/8 - 14/8/2026 ghi nhận 142 ca tay chân miệng, đưa số ca cộng dồn lên 4.539 trường hợp; 4 ca ho gà, nâng tổng số ca từ đầu năm lên 97 trường hợp, cùng 11 ca mắc sởi. Khoa Nhi, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cũng vừa tiếp nhận và điều trị nhiều bệnh nhi mắc viêm não Nhật Bản, trong đó có trường hợp bệnh diễn tiến rất nhanh, nhập viện trong tình trạng hôn mê, suy hô hấp và yếu liệt tứ chi.

Nguồn nước và thực phẩm bị ô nhiễm sau ngập lụt cũng làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh đường tiêu hóa, đặc biệt tại những khu vực thiếu nước sạch hoặc điều kiện vệ sinh bị ảnh hưởng sau thiên tai.

Các nghiên cứu cho thấy, nguy cơ mắc tiêu chảy cấp tăng khoảng 40% sau các đợt lũ lụt. Trong đó, tiêu chảy do vi khuẩn và ký sinh trùng ghi nhận tỷ lệ gia tăng cao hơn so với tiêu chảy do virus. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khoảng 2 tỷ người trên thế giới đang sử dụng nguồn nước uống bị nhiễm phân, khiến tiêu chảy vẫn gây ra khoảng 502.000 ca tử vong mỗi năm.

Ngoài ra, quá trình dọn dẹp nhà cửa, khắc phục hậu quả thiên tai cũng tiềm ẩn nguy cơ chấn thương do vật sắc nhọn hoặc tiếp xúc với bùn đất ô nhiễm. Nếu vết thương không được xử trí đúng cách và tiêm phòng đầy đủ, người dân có thể đối mặt với nguy cơ mắc uốn ván, căn bệnh nguy hiểm có tỷ lệ tử vong cao nếu không được điều trị kịp thời.

Chính vì vậy, để chủ động bảo vệ sức khỏe trong mùa mưa bão, người dân cần kết hợp nhiều biện pháp phòng bệnh, trong đó tiêm vắc xin đầy đủ, đúng lịch là giải pháp chủ động, hiệu quả và lâu dài giúp phòng ngừa nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.

Bác sĩ Trần Huỳnh Tấn - Quản lý Y khoa, Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng VNVC khuyến cáo, để phòng ngừa dịch bệnh sau mưa bão, người dân cần thực hiện nguyên tắc “nước rút đến đâu, vệ sinh đến đó”. Theo đó, cần khẩn trương thu gom bùn đất, rác thải, khơi thông cống rãnh, lấp các vũng nước đọng, phát quang bụi rậm, vệ sinh nhà cửa, sân vườn và khu vực chăn nuôi. Xác động vật phải được thu gom, chôn lấp và khử trùng theo hướng dẫn của cơ quan thú y, y tế; tuyệt đối không đưa vật nuôi ốm, chết hoặc chất thải chưa qua xử lý ra môi trường.

Bên cạnh đó, nguồn nước sử dụng cho ăn uống và sinh hoạt cần được kiểm tra, thau rửa, khử trùng trước khi sử dụng. Giếng nước, bể chứa nước và các dụng cụ chứa nước bị ngập cũng phải được vệ sinh kỹ lưỡng. Người dân cần duy trì thói quen ăn chín, uống sôi để phòng ngừa các bệnh lây truyền qua đường tiêu hóa.

Bác sĩ Trần Huỳnh Tấn cũng lưu ý, trong quá trình dọn dẹp nhà cửa, sửa chữa mái nhà, tường, xử lý cây đổ hoặc thu gom đồ đạc hư hỏng sau mưa bão, người dân nên sử dụng găng tay, ủng, khẩu trang và các phương tiện bảo hộ phù hợp; đồng thời hạn chế tiếp xúc trực tiếp với nước ngập, bùn đất và rác thải nhằm giảm nguy cơ chấn thương và lây nhiễm bệnh. Nếu không may bị thương, cần rửa sạch vết thương dưới vòi nước sạch, sát khuẩn đúng cách và che phủ cẩn thận. Trường hợp vết thương sâu, nhiễm bẩn, sưng đau, chảy mủ hoặc chưa rõ tình trạng tiêm phòng uốn ván, người dân nên đến cơ sở y tế để được thăm khám, xử trí và tư vấn tiêm phòng kịp thời.

Đối với các bệnh ngoài da, người dân cần rửa tay chân bằng nước sạch sau khi lội nước, lau khô các kẽ ngón chân và tránh mặc quần áo ẩm trong thời gian dài. Khi xuất hiện các dấu hiệu như ngứa, loét, phồng rộp, nổi mụn mủ hoặc tổn thương lan rộng, không nên tự đắp lá hoặc sử dụng thuốc không rõ nguồn gốc mà cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị.

Ngoài ra, người dân cần chủ động theo dõi sức khỏe sau mưa bão và không chủ quan trước các biểu hiện bất thường. Các dấu hiệu như sốt cao kéo dài, phát ban, đau đầu dữ dội, nôn nhiều, tiêu chảy liên tục, khát nước, tiểu ít, khó thở, đau ngực, lơ mơ hoặc co giật là những cảnh báo cần được thăm khám y tế kịp thời. Người bệnh không nên tự ý mua thuốc điều trị kéo dài, đặc biệt là trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người cao tuổi và những người mắc bệnh mạn tính.

Bên cạnh các biện pháp vệ sinh môi trường và bảo đảm an toàn thực phẩm, tiêm chủng đầy đủ là một trong những giải pháp hiệu quả giúp giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh truyền nhiễm có thể gia tăng trong mùa mưa bão như cúm, sốt xuất huyết, viêm não Nhật Bản, não mô cầu, viêm gan A... Bác sĩ Tấn khuyến nghị người dân nên chủ động rà soát lịch tiêm của bản thân và các thành viên trong gia đình, đặc biệt là trẻ em, người cao tuổi và người có bệnh nền, đồng thời hoàn thành tiêm chủng sớm, tốt nhất trước khoảng 2 tuần so với thời điểm cao điểm mùa mưa bão để cơ thể có đủ thời gian hình thành miễn dịch, góp phần bảo vệ sức khỏe trước nguy cơ dịch bệnh diễn biến phức tạp.

Danh mục vắc xin cần tiêm trong mùa mưa bão để bảo vệ sức khỏe

BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ