Cộng đồng LGBT cần tiêm phòng HPV vì những lý do này

Cộng đồng LGBT, đặc biệt nam quan hệ tình dục đồng giới, có thể đối mặt với nguy cơ nhiễm HPV và tổn thương tiền ung thư hậu môn cao hơn, trong khi HPV còn lây qua tiếp xúc da với niêm mạc và quan hệ bằng đường miệng, sinh dục hoặc hậu môn. Tiêm vắc xin HPV sớm, tốt nhất trước khi có phơi nhiễm; người chưa tiêm đầy đủ đến 45 tuổi nên tiêm bù, nhóm trên 45 tuổi có thể trao đổi với bác sĩ để cân nhắc lợi ích cá nhân. (1)

HPV (Human Papillomavirus) là virus gây u nhú ở người, tác nhân chính gây ra nhiều loại ung thư nguy hiểm như ung thư cổ tử cung, hậu môn, dương vật, âm hộ, âm đạo, hầu họng hoặc sùi mào. Virus có thể lây khi quan hệ đường âm đạo, hậu môn hoặc đường miệng, đồng thời vẫn có khả năng lây truyền khi tiếp xúc sinh dục với sinh dục mà không có sự xâm nhập hoặc tiếp xúc thân mật da với da. Người nhiễm HPV thậm chí có thể không có bất kỳ biểu hiện nào nhưng vẫn truyền virus cho bạn tình. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Hoa Kỳ, gần như tất cả nam và nữ đều có thể nhiễm ít nhất một chủng HPV trong cuộc đời nếu chưa được tiêm vắc xin phòng bệnh.

Trong đó, cộng đồng LGBT là một trong những nhóm chịu gánh nặng bệnh tật do HPV cao hơn dân số chung. Tại Hoa Kỳ, số người tự nhận là đồng tính nữ, đồng tính nam, song tính, chuyển giới hoặc phi nhị giới đã tăng đáng kể trong thập kỷ qua. Trong nhóm này, nam giới đồng tính và nam quan hệ tình dục với nam giới (MSM) có tỷ lệ nhiễm HPV cao hơn rõ rệt với ước tính khoảng hơn 80% MSM được phát hiện HPV tại vùng hậu môn. Đáng chú ý hơn, MSM có nguy cơ mắc ung thư hậu môn khoảng 20 lần cao hơn nam giới quan hệ dị tính (nam với nữ).

Nguy cơ càng đáng lưu ý ở MSM sống chung với HIV. HIV làm suy giảm chức năng miễn dịch, khiến cơ thể khó kiểm soát một số nhiễm trùng kéo dài, trong đó có HPV. Một phân tích gộp quốc tế quy mô lớn được công bố trên The Lancet Global Health, tổng hợp dữ liệu của 29.900 nam giới từ 64 nghiên cứu trên nhiều quốc gia, cho thấy tỷ lệ nhiễm HPV nguy cơ cao tại hậu môn nhóm MSM không nhiễm HIV là 41,2%, trong khi ở MSM nhiễm HIV lên tới 74,3%. Con số này cao hơn đáng kể so với nam chỉ quan hệ tình dục với phụ nữ, lần lượt là 6,9% ở người không nhiễm HIV và 26,9% ở người nhiễm HIV.

Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ (NCI) cũng xác định quan hệ hậu môn tiếp nhận là một yếu tố làm tăng nguy cơ ung thư hậu môn vì làm tăng khả năng phơi nhiễm với các type HPV sinh ung.

Bác sĩ Nguyễn Đức Bá Đạt, Quản lý Y khoa, Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng VNVC cho biết, khi quan hệ qua đường hậu môn, niêm mạc hậu môn có thể tiếp xúc trực tiếp với HPV từ vùng sinh dục hoặc hậu môn của bạn tình. Do niêm mạc hậu môn có thể xuất hiện những tổn thương rất nhỏ trong quá trình quan hệ mà người trong cuộc không nhận biết được, virus có thêm cơ hội xâm nhập vào các tế bào biểu mô. Nếu nhiễm các type HPV nguy cơ cao và virus tồn tại dai dẳng, các tế bào có thể xuất hiện những biến đổi bất thường, hình thành tổn thương tiền ung thư và ở một số trường hợp tiến triển thành ung thư hậu môn.

Bao cao su có thể giúp giảm nguy cơ nhưng không bảo vệ tuyệt đối, bởi HPV có thể hiện diện ở vùng da xung quanh không được bao phủ. Tuy nhiên, cần lưu ý MSM là một nhóm có khả năng phơi nhiễm HPV hậu môn cao hơn trong một số quần thể, nhưng nguyên nhân nằm ở các yếu tố phơi nhiễm cụ thể, trong đó quan hệ hậu môn tiếp nhận là một yếu tố quan trọng; ngoài ra còn có số lượng và đặc điểm bạn tình, khả năng tái phơi nhiễm với HPV, các bệnh lây truyền qua đường tình dục đồng thời và tình trạng miễn dịch.

Bác sĩ Đạt cho biết thêm, ngay cả một người không có quan hệ hậu môn vẫn có thể phơi nhiễm HPV ở vùng sinh dục hoặc khoang miệng, hầu họng. Nghiên cứu tổng quan trên nam quan hệ tình dục đồng giới ghi nhận HPV cũng được phát hiện tại nhiều vị trí khác nhau như hậu môn, dương vật, khoang miệng và niệu đạo. Phân tích gộp 2021 trên các nghiên cứu toàn cầu ghi nhận tỷ lệ HPV ở MSM lần lượt khoảng 78,4% ở hậu môn, 36,2% ở dương vật, 17,3% ở khoang miệng và 15,4% ở niệu đạo; HPV 16 là một trong những type nguy cơ cao thường gặp nhất tại các vị trí này.

Cộng đồng LGBT, đặc biệt những người có nguy cơ phơi nhiễm cao như nhóm MSM, nên chủ động thực hiện các biện pháp dự phòng HPV từ sớm, trong đó tiêm vắc xin HPV là biện pháp quan trọng nhất để phòng nhiễm các type HPV nguy cơ cao. Hiệu quả bảo vệ cao nhất khi tiêm trước khi có phơi nhiễm với virus, trước khi quan hệ tình dục, tốt nhất trong giai đoạn 9 - 14 tuổi. Tuy nhiên, người đã quan hệ tình dục vẫn có thể hưởng lợi từ tiêm chủng bởi vắc xin vẫn giúp phòng ngừa những type HPV mà cơ thể chưa từng nhiễm.

Hiệu quả thực tế của vắc xin đã được chứng minh qua nghiên cứu HYPER2 của Đại học Monash và Alfred Health (Australia), công bố trên The Lancet Infectious Diseases. Sau khi chương trình tiêm vắc xin HPV cho nam giới được triển khai, tỷ lệ nhiễm các type HPV có thể phòng ngừa bằng vắc xin giảm khoảng 70% ở nam đồng tính và song tính trẻ tuổi. Cụ thể, một nghiên cứu trên 400 nam giới đồng tính/song tính ghi nhận tỷ lệ nhiễm 4 type HPV có trong vắc xin tứ giá tại hậu môn giảm từ 28% xuống 7,3%, còn tại dương vật giảm từ 11,9% xuống 6,1%. Kết quả cho thấy tiêm vắc xin HPV giúp giảm đáng kể nguy cơ nhiễm các type HPV có thể phòng ngừa, đặc biệt ở nam giới đồng tính và song tính.

Hiện nay, Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng VNVC cung cấp đầy đủ và số lượng lớn các loại vắc xin phòng HPV. 100% vắc xin được nhập khẩu chính hãng, bảo quản nghiêm ngặt trong hệ thống kho lạnh đạt chuẩn GSP quốc tế, đảm bảo chất lượng trong suốt quá trình lưu trữ. Quy trình tiêm chủng được thực hiện an toàn, khép kín, tuân thủ quy định của Bộ Y tế, cùng chính sách giá hợp lý, bình ổn và nhiều chương trình ưu đãi, giúp người dân thuận tiện tiếp cận vắc xin HPV.

Bên cạnh tiêm vắc xin HPV, Bác sĩ Đạt khuyến cáo người dân nên kết hợp nhiều biện pháp để giảm thiểu tối đa nguy cơ phơi nhiễm và biến chứng do virus:

• Sử dụng bao cao su hoặc màng chắn khi quan hệ có thể giảm nguy cơ lây truyền HPV và các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác, dù không thể bảo vệ hoàn toàn vì virus có thể tồn tại ở vùng da không được che phủ.
• Hạn chế số lượng bạn tình, tránh phơi nhiễm không cần thiết và trao đổi cởi mở về sức khỏe tình dục cũng giúp giảm cơ hội tiếp xúc với HPV. Đặc biệt, người có nguy cơ HIV nên chủ động xét nghiệm định kỳ; người sống chung với HIV cần tuân thủ điều trị và theo dõi sức khỏe thường xuyên, bởi suy giảm miễn dịch có thể khiến cơ thể khó kiểm soát HPV, làm tăng nguy cơ nhiễm dai dẳng và tổn thương liên quan HPV.
• Không nên bỏ qua các dấu hiệu bất thường như mụn cóc sinh dục, chảy máu, đau hoặc ngứa hậu môn kéo dài, xuất hiện khối bất thường hay tổn thương bất thường tại vùng sinh dục, hậu môn và miệng, hầu họng; cần đi khám để được đánh giá nguyên nhân.
• Với nữ giới, tầm soát ung thư cổ tử cung đúng lịch vẫn cần được duy trì và không thay thế bằng vắc xin.

BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ