Đà Nẵng: Số ca sốt xuất huyết tăng vọt 2,4 lần, 70% do tuýp DENV-2 nguy hiểm

Bác sĩ tham vấn BS Nguyễn Văn Mác Toàn

Quản lý Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC

Tác giả Lương Diễm Chinh

Ngày đăng: 13/10/2026

Theo dõi VNVC: GGoogle News GThêm trên Google Chọn VNVC làm nguồn ưu tiên trên Google tìm kiếm. Xem hướng dẫn.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, Đà Nẵng ghi nhận 4.251 ca sốt xuất huyết Dengue, tăng 2,4 lần so với cùng kỳ năm trước; 39/56 mẫu phân lập virus dương tính thuộc tuýp DENV-2 (70%). Trong bối cảnh nhiều địa phương cũng ghi nhận dịch bệnh diễn biến phức tạp, người dân cần chủ động diệt muỗi, loại bỏ lăng quăng và chủ động tiêm vắc xin phòng bệnh đầy đủ, đúng lịch theo khuyến cáo.

Trước diễn biến phức tạp của bệnh sốt xuất huyết tại địa phương, ngành Y tế thành phố đang tăng cường giám sát dịch tễ, phát hiện sớm và xử lý các ổ dịch tại cộng đồng. Thời tiết mưa ẩm cũng tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi truyền bệnh sinh sản, làm gia tăng nguy cơ lây nhiễm nếu các biện pháp phòng bệnh không được duy trì thường xuyên.

Virus Dengue (DENV) gây bệnh sốt xuất huyết có 4 tuýp huyết thanh gồm DENV-1, DENV-2, DENV-3 và DENV-4. Người từng nhiễm một tuýp có thể hình thành miễn dịch lâu dài với chính tuýp đó, nhưng khả năng bảo vệ chéo đối với các tuýp còn lại chỉ mang tính tạm thời. Sau một khoảng thời gian ngắn, người bệnh có thể tái mắc sốt xuất huyết do các tuýp DENV còn lại gây ra. Vì thế, một người có thể mắc sốt xuất huyết đến 4 lần trong đời, lần mắc sau thường nguy hiểm hơn lần trước, nguy cơ sốc và biến chứng nguy kịch tăng cao.

Đáng chú ý, DENV-2 được ghi nhận có liên quan đến nguy cơ bệnh nặng trong một số nghiên cứu dịch tễ học, đặc biệt ở những người có nhiễm virus lần thứ hai với tuýp khác. Một phân tích tổng hợp công bố trên tạp chí PLOS Neglected Tropical Diseases, tổng hợp dữ liệu từ 31 nghiên cứu với 15.741 trưởng hợp cho thấy tại Đông Nam Á, các trường hợp nhiễm thứ phát do DENV-2, DENV-3 và DENV-4 có tỷ lệ bệnh nặng cao hơn trong các nhóm được nghiên cứu. Tuy nhiên, mức độ nguy hiểm còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm tiền sự nhiễm virus, tình trạng sức khỏe và thời điểm người bệnh được tiếp cận điều trị, chăm sóc y tế phù hợp.

Do đó, việc gần 70% mẫu virus được phân lập tại Đà Nẵng thuộc tuýp DENV-2 là tín hiệu dịch tễ cần được theo dõi chặt chẽ.

Theo Báo Điện tử Chính phủ, 6 tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận 55.282 ca sốt xuất huyết Dengue và 7 trường hợp tử vong, số mắc tăng 1,7 lần so với cùng kỳ năm 2025. Tại TP.HCM, đến ngày 6/9/2026, số ca mắc tích lũy đạt 31.032 trường hợp; riêng 5 tuần từ ngày 3/8 đến 6/9, thành phố liên tục ghi nhận hơn 1.000 ca mắc mới mỗi tuần. Những số liệu này cho thấy dịch bệnh không chỉ là vấn đề của một địa phương mà cần được kiểm soát đồng bộ trên phạm vi rộng.

Tại miền Bắc, CDC Hà Nội ghi nhận 400 trường hợp mắc sốt xuất huyết trong tuần từ ngày 2/10 đến 9/10/2026, phân bố tại 81 phường, xã. Tính từ đầu năm đến thời điểm báo cáo, thành phố ghi nhận 4.351 trường hợp mắc tại 120 phường, xã, chưa ghi nhận ca tử vong. Trong khi đó, tại Thanh Hóa, các ổ dịch tiếp tục được giám sát, xử lý tại những khu vực ghi nhận ca bệnh. Riêng ổ dịch ở thôn Phố Thiều, xã Triệu Sơn, đã ghi nhận 13 trường hợp đến ngày 6/10; ngành y tế triển khai phun hóa chất trên toàn bộ 561 hộ trong thôn và tiếp tục giám sát các khu vực lân cận.

Tình hình tại các địa phương khác cũng cho thấy nguy cơ lây truyền vẫn hiện hữu. Theo thông tin được cung cấp từ các đơn vị y tế địa phương, Đắk Lắk ghi nhận 628 ca mắc trong tuần đầu tháng 10 và đã có 2 trường hợp tử vong từ đầu năm; Đồng Tháp ghi nhận hơn 8.000 ca mắc tích lũy. Tại Hà Tĩnh, một ổ dịch mới được phát hiện ở xã Cẩm Trung với 9 trường hợp; Nghệ An tăng cường giám sát sau khi phát hiện ca bệnh tại phường Trường Vinh.

Lý giải tình trạng đồng loạt gia tăng ca mắc sốt xuất huyết tại nhiều địa phương trên toàn quốc, Bác sĩ Nguyễn Văn Mác Toàn - Quản lý Y khoa, Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng VNVC cho biết thời tiết là một trong những nguyên nhân quan trọng khiến nguy cơ lây truyền tăng vào mùa mưa. Nhiệt độ ấm, độ ẩm cao và những đợt mưa xen kẽ nắng tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi sinh tồn, sinh sản. Nước đọng trong xô, chậu, lu, khay hứng nước, lốp xe cũ, chai lọ và các vật dụng bỏ ngoài trời trở thành nơi muỗi đẻ trứng. Ngay cả những dụng cụ chứa lượng nước nhỏ quanh nhà cũng có thể tạo ra ổ bọ gậy nếu không được vệ sinh thường xuyên.

Bên cạnh thời tiết, quá trình đô thị hóa, mật độ dân cư cao, sự di chuyển thường xuyên giữa các khu vực và việc kiểm soát ổ bọ gậy chưa triệt để cũng góp phần duy trì nguồn lây. Muỗi truyền bệnh có thể sinh sản ngay trong khu dân cư, khiến nguy cơ phơi nhiễm không chỉ giới hạn ở những nơi được xác định là ổ dịch. Việc phun hóa chất diệt muỗi có vai trò quan trọng khi được triển khai đúng hướng dẫn chuyên môn, nhưng không thể thay thế việc loại bỏ nơi sinh sản của muỗi. Nếu các dụng cụ chứa nước và vật dụng đọng nước không được xử lý, muỗi mới vẫn tiếp tục phát triển, làm tăng nguy cơ tái xuất hiện ca bệnh.

Một yếu tố khác khiến dịch khó kiểm soát là người bệnh có thể chưa nhận biết triệu chứng trong giai đoạn đầu. Sốt xuất huyết thường khởi phát bằng sốt cao, đau đầu, đau hốc mắt, đau cơ khớp, buồn nôn hoặc phát ban; các triệu chứng này có thể giống nhiều bệnh nhiễm trùng khác. Người nhiễm virus, kể cả một số trường hợp không có triệu chứng rõ ràng, vẫn có thể góp phần duy trì chu trình truyền virus qua muỗi. Vì vậy, chỉ xử lý những nơi đã xuất hiện bệnh mà không chủ động kiểm soát muỗi trên diện rộng sẽ khó ngăn chặn hoàn toàn nguy cơ lây lan.

Trước diễn biến dịch, ngành y tế khuyến cáo người dân duy trì các biện pháp phòng sốt xuất huyết thường xuyên, không chỉ thực hiện khi khu vực sinh sống đã xuất hiện ca bệnh. Trọng tâm là cắt đứt vòng đời của muỗi truyền bệnh, hạn chế muỗi đốt và phát hiện sớm những trường hợp nghi mắc:

• Đậy kín tất cả các dụng cụ chứa nước sinh hoạt, lật úp các vật dụng phế thải đọng nước xung quanh nhà để diệt lăng quăng/bọ gậy.
• Thay nước bình hoa hằng tuần, thả cá diệt bọ gậy vào các bể chứa nước lớn.
• Ngủ mùng/màn kể cả ban ngày, mặc quần áo dài tay và sử dụng kem/xịt chống muỗi.
• Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn phù hợp.
• Che miệng, mũi khi ho hoặc hắt hơi, giữ không gian sinh hoạt thông thoáng.
• Hạn chế tiếp xúc gần với người đang có triệu chứng bệnh truyền nhiễm.
• Ở nhà khi mắc bệnh để giảm nguy cơ lây nhiễm cho người khác; khi đến nơi đông người nên đeo khẩu trang phù hợp.

Người có biểu hiện sốt nghi sốt xuất huyết nên đến cơ sở y tế để được thăm khám, đánh giá và hướng dẫn theo dõi. Không tự ý sử dụng aspirin hoặc ibuprofen để hạ sốt vì các thuốc này có thể làm tăng nguy cơ chảy máu. Người bệnh cần uống đủ nước theo hướng dẫn, theo dõi sát diễn biến và đi cấp cứu ngay nếu xuất hiện đau bụng nhiều, nôn liên tục, chảy máu, lừ đừ hoặc các dấu hiệu cảnh báo khác. Đặc biệt, khi hết sốt không đồng nghĩa đã qua giai đoạn nguy hiểm.

Bên cạnh các biện pháp vệ sinh và diệt muỗi, tiêm vắc xin là một giải pháp chủ động giúp giảm nguy cơ mắc sốt xuất huyết Dengue. Việc kết hợp các biện pháp bảo vệ cá nhân, kiểm soát véc-tơ truyền bệnh và tiêm chủng phù hợp giúp tăng cường khả năng phòng bệnh, đặc biệt tại những khu vực có số ca mắc gia tăng hoặc virus lưu hành thường xuyên.

Tại Việt Nam, vắc xin Qdenga (Takeda, Nhật Bản) đã được Bộ Y tế cấp phép sử dụng, triển khai tiêm tại các Trung tâm Tiêm chủng VNVC trên toàn quốc, chỉ định cho người từ 4 tuổi trở lên. Vắc xin giúp phòng ngừa bệnh do cả bốn tuýp virus Dengue gồm DENV-1, DENV-2, DENV-3 và DENV-4. Lịch tiêm gồm 2 mũi, cách nhau 3 tháng. Theo dữ liệu nghiên cứu, hiệu lực bảo vệ của vắc xin có thể đạt khoảng 80% đối với bệnh sốt xuất huyết và giảm nguy cơ nhập viện hơn 90,4%.

Trong bối cảnh Đà Nẵng ghi nhận số ca mắc tăng cao, người dân không nên chờ đến khi xuất hiện ổ dịch ngay nơi mình sinh sống mới hành động. Duy trì môi trường không có lăng quăng, bảo vệ cơ thể khỏi muỗi đốt, nhận biết sớm dấu hiệu cảnh báo và chủ động tiêm ngừa vắc xin phòng sốt xuất huyết đầy đủ, đúng lịch để bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và cộng đồng.

BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ