Mưa lớn, bầu trời mờ đục, bệnh hô hấp gia tăng ở trẻ nhỏ

Thời tiết cả nước nói chung và đặc biệt tại TP.HCM nói riêng, những ngày qua ghi nhận những diễn biến bất thường, trưa mù đục giữa trời nắng, chiều tối mưa lớn, trong khi trẻ vừa trở lại trường sau kỳ nghỉ hè. Bác sĩ cảnh báo sự kết hợp giữa thời tiết, ô nhiễm không khí và môi trường tập thể có thể làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm, đặc biệt ở trẻ nhỏ.

Những ngày qua, thời tiết tại TP.HCM diễn biến bất thường. Nhiều ngày trời xuất hiện hiện tượng mù khô đục ngầu giữa trưa nắng, đến chiều tối lại mưa lớn. Cùng lúc, năm học mới bắt đầu nhưng một số trường chưa tổ chức bán trú, khiến nhiều gia đình phải đưa đón con tới bốn lượt mỗi ngày, làm gia tăng áp lực đi lại và ảnh hưởng đến sức khỏe, sinh hoạt của cả gia đình.

Chị Bích Phượng (ngụ phường Hiệp Bình) cho biết vợ chồng chị phải thay phiên nhau đi đón con vào giờ nghỉ trưa do con học theo thời khóa buổi chia hai buổi sáng, chiều nhưng trường chưa tổ chức ăn bán trú.

"Mới đi học được mấy hôm bé đã sụt sịt rồi sốt li bì. Vừa dứt đợt cảm, bé lại ho, sổ mũi khi quay lại lớp. Nhìn con mệt mỏi, sụt cân mà tôi sốt ruột, chưa kể phải cắt mấy ngày phép để ở nhà chăm con", chị Phượng chia sẻ.

Trên các diễn đàn phụ huynh, nhiều gia đình cũng than thở về cảnh chạy đôn chạy đáo đưa rước con ngày bốn lượt: sáng đưa đi, trưa đón về, đầu giờ chiều chở lại trường rồi chiều muộn lại đón. Nhiều hôm trẻ về đến nhà chỉ kịp ăn trưa, nghỉ ngắn rồi tiếp tục đến trường.

Không riêng áp lực đưa đón, nhiều phụ huynh có con học bán trú cả ngày cũng đau đầu vì tình trạng con "cứ đi học là ốm". Anh Minh Khang (phường Xuân Hòa) cho biết con trai học lớp 3 vừa nhập học đã bị cảm sốt. "Kỳ nghỉ hè con ở nhà khỏe mạnh, vừa vào môi trường tập thể, ăn ngủ chung phòng máy lạnh là đổ bệnh ngay. Mấy ngày nay sáng đi học trời mù mịt, chiều về lại mưa tầm tã. Lớp con tôi tuần rồi nhiều bé cũng phải xin nghỉ học", anh Khang chia sẻ.

BS.CKI Nguyễn Lê Nga, Quản lý Y khoa, Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng VNVC nhận định, tình trạng trẻ dễ mắc bệnh khi trở lại trường không nên được lý giải đơn thuần bằng chuyện “trở trời”. Thời điểm này, nhiều yếu tố bất lợi cùng xuất hiện như trẻ thay đổi giờ ngủ, ăn uống, vận động, tăng tần suất di chuyển và tiếp xúc; thời tiết mưa nắng thất thường lại trùng với những ngày chất lượng không khí kém, nồng độ bụi mịn tăng cao.

Theo bác sĩ Nga, bụi mịn có thể kích ứng, gây viêm và ảnh hưởng cơ chế bảo vệ tự nhiên của đường hô hấp; trong khi môi trường lớp học đông người làm tăng nguy cơ lây truyền virus, vi khuẩn qua giọt bắn, dịch tiết và các bề mặt dùng chung.

Cúm mùa không chỉ gây sốt, ho, đau đầu, đau mỏi người mà ở một số trẻ có thể diễn tiến nặng, gây viêm phổi, suy hô hấp. Mới đây, một bé gái 4 tuổi điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương đã tử vong do cúm A. Trong khi đó, bệnh sởi và thủy đậu cũng có khả năng lây lan mạnh trong môi trường đông người, có thể gây viêm phổi, viêm não, bội nhiễm, đặc biệt ở trẻ nhỏ hoặc chưa có miễn dịch đầy đủ.

Nguy hiểm hơn là tay chân miệng, căn bệnh chủ yếu lây qua đường tiêu hóa và tiếp xúc với dịch tiết, phân, đồ chơi, bề mặt nhiễm virus nên dễ lan trong trường học. Bệnh thường gây sốt, loét miệng, bóng nước ở tay chân; một số trường hợp có thể biến chứng thần kinh, tim mạch, hô hấp và diễn tiến nhanh. Trong đợt gia tăng hiện nay, Bệnh viện Nhi đồng 1 đang điều trị hơn 50 trường hợp, trong đó 16 ca từ độ 3 trở lên và 6 trẻ phải thở máy. Các trường hợp nặng cần đặc biệt lưu ý EV71, chủng virus có liên quan đến nguy cơ biến chứng nặng.

Bên cạnh đó, mùa mưa kéo dài tại khu vực phía Nam tạo điều kiện cho muỗi vằn sinh sôi, gia tăng nguy cơ bùng phát sốt xuất huyết ở cả trường học lẫn khu dân cư. Từ đầu năm đến nay, cả nước đã có gần 95.000 ca sốt xuất huyết và 14 ca tử vong.

Để giúp trẻ thích nghi khi trở lại trường và tăng cường phòng bệnh, bác sĩ Nga khuyến cáo phụ huynh rà soát lịch sử tiêm chủng, bổ sung đầy đủ các vắc xin cần thiết. Với trẻ 4 - 6 tuổi, cần lưu ý các mũi tiêm nhắc quan trọng như vắc xin 4 trong 1 phòng bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt; đồng thời kiểm tra các vắc xin phòng cúm, phế cầu, não mô cầu, thủy đậu, sởi - quai bị - rubella, viêm não Nhật Bản, sốt xuất huyết và một số bệnh đường tiêu hóa như viêm gan A, thương hàn, tả.

Danh mục các loại vắc xin cần thiết cho trẻ trong lứa tuổi học đường

Bên cạnh vắc xin, bác sĩ Nga khuyến cáo cha mẹ rèn cho trẻ những thói quen giúp hạn chế nguồn lây tại trường học. Cha mẹ nên hướng dẫn trẻ thường xuyên rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, tuyệt đối không dùng chung bình nước, khăn lau hay đồ dùng ăn uống với bạn bè.

Gia đình cần duy trì dinh dưỡng cân bằng, cho trẻ uống đủ nước, ngủ đủ giấc. Khi đưa đón trẻ giữa trưa hoặc lúc thời tiết thay đổi, cần che chắn phù hợp, đeo khẩu trang, chuẩn bị áo chống nắng, áo mưa để hạn chế tác động của nắng nóng, mưa lạnh và ô nhiễm không khí.

Bác sĩ Nga lưu ý, nếu trẻ sốt cao khó hạ, ho nhiều, nôn ói, tiêu chảy, phát ban hoặc nổi bóng nước ở tay, chân, miệng, phụ huynh nên cho trẻ nghỉ học và đưa đi khám sớm, tránh bệnh diễn tiến nặng và hạn chế lây lan trong trường học.

BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ