Tây Ninh ghi nhận hai ca mắc não mô cầu nhóm B ở cả trẻ em và người lớn

Bác sĩ tham vấn BS Hà Mạnh Cường

Quản lý Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC

Tác giả Đàm Thị Điệp

Ngày đăng: 10/11/2026

Theo dõi VNVC: GGoogle News GThêm trên Google Chọn VNVC làm nguồn ưu tiên trên Google tìm kiếm. Xem hướng dẫn.

Tây Ninh vừa ghi nhận hai ca não mô cầu nhóm B ở một công nhân 53 tuổi và trẻ 7 tuổi, đều khởi phát sốt, co giật, phải nhập viện cấp cứu. Hai ca bệnh xuất hiện giữa thời điểm ca mắc não mô cầu gia tăng đáng lo ngại tại khu vực phía Nam, với 45 trường hợp mắc và 9 ca tử vong kể từ đầu năm; riêng tháng 10, bệnh liên tiếp xuất hiện ở học sinh và người trưởng thành tại nhiều địa phương. Các gia đình chú ý phòng bệnh sớm, tiêm chủng vắc xin đầy đủ theo khuyến cáo!

Ngày 9/11, Sở Y tế tỉnh Tây Ninh thông tin địa phương ghi nhận 02 trường hợp dương tính với vi khuẩn não mô cầu nhóm B, gồm nam công nhân 53 tuổi ở xã Bình Hiệp và bé trai 7 tuổi ở xã Đức Huệ. Cả hai cùng xuất hiện triệu chứng sốt, co giật từ ngày 3/11 và phải nhập viện cấp cứu. Người đàn ông rơi vào tình trạng sốc, suy hô hấp, sau điều trị tích cực đã qua cơn nguy kịch, cai máy thở và sức khỏe ổn định. Trong khi đó, bệnh nhi được chuyển đến Bệnh viện Nhi đồng 1 (TP.HCM) với tình trạng sốc nhiễm trùng, nghi nhiễm khuẩn huyết do não mô cầu và tổn thương thận cấp.

Từ đầu năm 2026, bệnh não mô cầu được ghi nhận tại nhiều địa phương trên cả nước như TP.HCM, Hà Nội, Hà Tĩnh, Lào Cai, Lâm Đồng, An Giang và Cà Mau. Riêng khu vực phía Nam, hệ thống giám sát ghi nhận 45 ca mắc, 9 trường hợp tử vong tính đến ngày 9/11. Đáng chú ý, bệnh xuất hiện ở nhiều nhóm tuổi, từ học sinh đến người trưởng thành, cho thấy nguy cơ mắc bệnh hiện hữu trong cộng đồng.

Bác sĩ Hà Mạnh Cường, Quản lý Y khoa, Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng VNVC nhận định, não mô cầu có thể tấn công ở mọi lứa tuổi, ngay cả người trưởng thành khỏe mạnh đang trong độ tuổi lao động cũng có nguy cơ mắc bệnh. Đáng lo ngại, bệnh thường khởi phát đột ngột với những triệu chứng ban đầu không đặc hiệu, dễ bị nhầm lẫn với các bệnh nhiễm trùng thông thường. Khi vi khuẩn xâm nhập vào máu hoặc màng não, tình trạng người bệnh có thể chuyển nặng nhanh chóng, gây sốc nhiễm trùng, suy hô hấp, tổn thương thận và nhiều cơ quan khác.

Bệnh não mô cầu do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra, là vi khuẩn chủ yếu hiện diện ở vùng mũi họng của người và lây truyền chủ yếu qua dịch tiết đường hô hấp khi tiếp xúc gần. Tác nhân này có thể gây ra các bệnh cảnh xâm lấn nghiêm trọng, phổ biến nhất là viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết (nhiễm trùng máu). Trong đó, viêm màng não thường có biểu hiện sốt, đau đầu dữ dội, cứng gáy, nôn, sợ ánh sáng, rối loạn ý thức hoặc co giật; ở trẻ nhỏ có thể gặp tình trạng bú kém, quấy khóc, li bì, khó đánh thức hoặc thóp phồng. Nhiễm khuẩn huyết có thể gây sốt, rét run, đau cơ, tay chân lạnh, thở nhanh, tụt huyết áp, rối loạn tuần hoàn và ban xuất huyết trên da, thậm chí dẫn đến sốc nhiễm khuẩn, suy đa cơ quan và tử vong.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng cảnh báo nguồn lây có thể là người mắc bệnh hoặc người khỏe mạnh mang vi khuẩn ở vùng mũi họng mà không có triệu chứng. Theo ước tính của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Hoa Kỳ, khoảng 5 - 10% dân số có thể mang vi khuẩn não mô cầu ở vùng mũi họng tại một thời điểm nhất định, trong một số trường hợp có thể xâm nhập vào máu gây nhiễm khuẩn huyết hoặc vào màng não gây viêm màng não.

Theo CDC Hoa Kỳ, ngay cả khi được điều trị bằng kháng sinh phù hợp, khoảng 10 - 15% người mắc bệnh não mô cầu xâm lấn vẫn tử vong. Trong những trường hợp nhiễm khuẩn huyết nặng, tỷ lệ tử vong có thể lên đến 40%. Khoảng 10 - 20% người sống sót có thể chịu di chứng lâu dài như mất thính lực, tổn thương thần kinh, suy giảm khả năng nhận thức, co giật, sẹo da hoặc phải cắt cụt chi do tổn thương mô.

Khi phát hiện ca bệnh, người tiếp xúc gần như người sống cùng nhà hoặc tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết đường hô hấp của bệnh nhân cần được đánh giá và sử dụng kháng sinh dự phòng càng sớm càng tốt theo chỉ định y tế. Đặc biệt, người dân không tự ý mua thuốc hoặc điều trị tại nhà; đồng thời cần tiếp tục theo dõi sức khỏe và đi khám ngay khi xuất hiện triệu chứng nghi ngờ. Kháng sinh dự phòng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh thứ phát nhưng không thay thế việc theo dõi sau phơi nhiễm.

Để chủ động phòng bệnh, Bác sĩ Cường khuyến nghị người dân cần duy trì vệ sinh cá nhân, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, không dùng chung vật dụng có tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết đường hô hấp và hạn chế tiếp xúc gần với người có biểu hiện nghi mắc bệnh. Người tiếp xúc gần với ca bệnh cần được cơ quan y tế đánh giá nguy cơ và hướng dẫn sử dụng kháng sinh dự phòng khi có chỉ định. Đặc biệt, tiêm vắc xin là biện pháp phòng bệnh chủ động quan trọng, giúp tạo miễn dịch đối với các nhóm huyết thanh não mô cầu tương ứng với từng loại vắc xin.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), vắc xin hiện nay được phát triển theo từng nhóm huyết thanh, gồm vắc xin liên hợp phòng các nhóm A, C, W, Y và vắc xin sử dụng thành phần protein để phòng nhóm B. Do mỗi loại phòng các nhóm huyết thanh khác nhau, cần kết hợp vắc xin MenB và MenACWY để bảo vệ toàn diện và đầy đủ trước các nhóm não mô cầu gây bệnh.

Danh mục vắc xin phòng não mô cầu

Trước tình hình bệnh được ghi nhận tại nhiều địa phương, người dân nên chủ động kiểm tra lịch sử tiêm chủng của bản thân và các thành viên trong gia đình, đặc biệt là trẻ nhỏ, trẻ trong độ tuổi đi học và thanh thiếu niên. Những người chưa tiêm hoặc chưa hoàn thành lịch vắc xin cần được tư vấn để lựa chọn loại vắc xin và lịch tiêm phù hợp. Bên cạnh tiêm chủng, cần duy trì thói quen rửa tay, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, không dùng chung vật dụng có nguy cơ dính dịch tiết đường hô hấp, giữ vệ sinh nơi ở và bảo đảm không gian sinh hoạt thông thoáng, Bác sĩ Cường khuyến cáo.

BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ