Trẻ sinh non, nhẹ cân có được tiêm phòng tay chân miệng?
Trẻ sinh non, nhẹ cân vẫn có thể tiêm vắc xin phòng tay chân miệng khi đã đủ độ tuổi chỉ định và sức khỏe ổn định. Tuy nhiên, đây là nhóm trẻ cần được bác sĩ khám sàng lọc kỹ trước tiêm; đặc biệt, theo hướng dẫn của Bộ Y tế, trẻ đang có cân nặng dưới 2kg cần được khám sàng lọc và tiêm chủng tại bệnh viện để bảo đảm an toàn.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), trẻ sinh non là trẻ chào đời trước 37 tuần thai, trong khi trẻ nhẹ cân là trẻ có cân nặng dưới 2.500g bất kể tuổi thai. Sinh non và nhẹ cân khiến trẻ dễ gặp các vấn đề sức khỏe hơn trong giai đoạn đầu đời, trong đó có nguy cơ nhiễm trùng. Nguyên nhân một phần đến từ hệ miễn dịch chưa trưởng thành đầy đủ.
Một tổng quan khoa học (1) cập nhật năm 2026 về hệ miễn dịch ở trẻ sinh non cho thấy trẻ sinh trước tháng có sự chưa trưởng thành ở cả miễn dịch bẩm sinh và miễn dịch thích ứng. Lượng kháng thể cũng thấp hơn và một số chức năng của tế bào miễn dịch chưa đạt mức tương đương trẻ đủ tháng, mặc dù hệ miễn dịch có thể sẽ tiếp tục trưởng thành nhanh trong năm đầu đời và những khác biệt này dần thu hẹp khi trẻ lớn lên. Điều này khiến trẻ sinh non dễ mắc các bệnh truyền nhiễm hơn.
Đặc biệt với trẻ nhẹ cân lúc sinh, một số nghiên cứu đã ghi nhận mối liên quan giữa cân nặng lúc sinh thấp và các biểu hiện nặng hơn của tay chân miệng. Nghiên cứu tại Hải Nam, Trung Quốc (2) vào năm 2011 - 2012 trên 2.659 trẻ, gồm 980 trường hợp tay chân miệng nặng và 1.679 trường hợp không nặng, ghi nhận nhẹ cân lúc sinh là một trong các yếu tố liên quan với bệnh nặng. Một nghiên cứu khác (3) trên 298 trẻ mắc tay chân miệng tại Quảng Đông, Trung Quốc cũng cho thấy trẻ có cân nặng lúc sinh thấp có tỷ lệ nhiễm trùng đường hô hấp dưới cao hơn trong quá trình mắc tay chân miệng.
Chính vì thế, trẻ sinh non, nhẹ cân không nên bị bỏ quên hoặc trì hoãn tiêm chủng vắc xin, bao gồm vắc xin tay chân miệng chỉ vì sinh sớm hay có cân nặng thấp. Nếu trẻ sinh non, nhẹ cân đã đạt độ tuổi chỉ định, sức khỏe hiện tại ổn định và đáp ứng các điều kiện tiêm chủng, trẻ có thể được bác sĩ xem xét tiêm theo phác đồ phù hợp. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Hoa Kỳ cũng khuyến cáo phần lớn trẻ sinh non ổn định về mặt lâm sàng nên được tiêm chủng theo tuổi thực tế kể từ ngày sinh, tương tự trẻ đủ tháng, bất kể cân nặng hay kích thước cơ thể.
Envacgen là vắc xin bất hoạt phòng bệnh tay chân miệng được phê duyệt tại Việt Nam sử dụng cho trẻ từ 2 tháng đến dưới 6 tuổi, triển khai tiêm đầu tiên và duy nhất tại Hệ thống Tiêm chủng VNVC trên toàn quốc. Đây cũng là lần đầu tiên Envacgen chính thức triển khai tại Đông Nam Á, Việt Nam là quốc gia đầu tiên.
Trong nghiên cứu lâm sàng pha III (giai đoạn cuối cùng trước khi vắc xin được phê duyệt và cấp phép) trên hơn 3.000 trẻ, trong đó có hơn 82,9% là trẻ Việt Nam, vắc xin chứng minh hiệu lực bảo vệ cao đến 96,8% đối với bệnh do EV71 và đến 100% trong phòng ngừa nguy cơ nhập viện do chủng virus này. Quý Phụ huynh có thể đăng ký tiêm ngay để bảo vệ con trẻ trước đỉnh dịch thứ 2 trong năm diễn ra vào tháng 9 - 12, không cần chờ đợi!
Tuy nhiên, BS.CKI Lê Thị Trúc Phương - Chuyên viên Y khoa, Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng VNVC lưu ý: Sinh non, nhẹ cân không phải là chống chỉ định tiêm chủng vắc xin tay chân miệng, nhưng không đồng nghĩa mọi trẻ sinh non, nhẹ cân đều có thể tiêm ngay. Trẻ vẫn cần được đánh giá tình trạng sức khỏe thực tế để xác định có đủ điều kiện tiêm chủng tại thời điểm đó hay không.
Theo quy định của Bộ Y tế về hoạt động tiêm chủng, trẻ được khám sàng lọc trước tiêm để đánh giá tình trạng sức khỏe, tiền sử bệnh tật, dị ứng và tiền sử tiêm chủng. Những trẻ đang mắc bệnh cấp tính, nhiễm trùng hoặc có tình trạng sức khỏe chưa ổn định có thể được tạm hoãn cho đến khi sức khỏe ổn định; một số trường hợp cần được chuyển đến bệnh viện để khám sàng lọc và tiêm chủng.
Đặc biệt, hướng dẫn khám sàng lọc trước tiêm chủng cho trẻ em của Bộ Y tế quy định trẻ có cân nặng dưới 2.000g cần được chuyển khám sàng lọc và tiêm chủng tại bệnh viện. Một số trường hợp sinh non dưới 34 tuần hoặc có bệnh lý bẩm sinh, bệnh mạn tính chưa ổn định cũng có những yêu cầu riêng đối với một số loại vắc xin và cần được bác sĩ đánh giá cụ thể.
Tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh - cùng Hệ sinh thái sức khỏe với VNVC, vắc xin Envacgen hiện đang được triển khai tiêm lần đầu tiên, mang đến thêm lựa chọn tiếp cận vắc xin phòng bệnh tay chân miệng do EV71 cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến dưới 6 tuổi. Trẻ sẽ được bác sĩ đánh giá tình trạng sức khỏe, tiền sử sinh non, cân nặng và các yếu tố liên quan trước khi quyết định tiêm chủng.
|
HỆ THỐNG BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂM ANH
|
Bên cạnh tiêm chủng, Bác sĩ Trúc Phương khuyến cáo phụ huynh tiếp tục duy trì các biện pháp phòng bệnh khác như rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch, đặc biệt trước khi ăn, chế biến thức ăn và sau khi đi vệ sinh, thay tã ; vệ sinh, khử khuẩn thường xuyên các bề mặt, đồ chơi, vật dụng trẻ thường xuyên tiếp xúc; không dùng chung đồ dùng ăn uống, khăn, vật dụng cá nhân với trẻ bệnh; hạn chế tiếp xúc gần với người mắc bệnh, đặc biệt trong thời gian trẻ có triệu chứng.
Đặc biệt, phụ huynh cần chú ý theo dõi sức khỏe trẻ, phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường để đưa trẻ đi khám. Khi trẻ mắc bệnh, hạn chế đưa trẻ đến nhà trẻ, trường học hoặc nơi tập trung đông người để giảm nguy cơ lây lan.
BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ
Nguy cơ bệnh hô hấp tăng cao đầu năm do thời tiết, ô nhiễm
Cận Tết Nguyên đán, nhu cầu đi lại, giao thương và sinh hoạt tập trung tăng mạnh, cùng các yếu tố bất lợi từ thời tiết và...
Thời điểm giao mùa Đông – Xuân là “điểm nóng” của bệnh truyền nhiễm
Đầu năm không chỉ là thời điểm khởi đầu cho những kế hoạch mới, mà còn là “thời điểm vàng” để chủ động tiêm phòng vắc xin,...
Đầu năm cả văn phòng đổ bệnh, chuyên gia khuyến cáo cách phòng ngừa
Những ngày cận Tết, khi khối lượng công việc tăng cao, họp hành dày đặc, chạy deadline, liên hoan tất niên, di chuyển nhiều và làm việc...
Tiêm vắc xin phế cầu 20 bảo vệ trẻ sớm từ 6 tuần tuổi
Trẻ từ 2 tháng và sớm nhất từ 6 tuần tuổi đã có thể tiêm vắc xin Prevenar 20 (Pfizer, Bỉ), giúp phòng ngừa 20 type phế...
Cảnh báo nguy cơ ổ dịch thủy đậu lan rộng đầu năm
Trước thềm đầu năm mới và cao điểm sản xuất - kinh doanh trước Tết, sự gia tăng ca mắc thủy đậu tại các khu công nghiệp...
Thường xuyên bị herpes ở môi có tăng nguy cơ mắc zona thần kinh không?
Herpes miệng và zona thần kinh đều thuộc họ virus herpes, nhưng herpes môi do virus HSV-1 gây ra, trong khi zona thần kinh là hậu quả...
Nhà có người già, có bệnh nền phòng bệnh trước Tết như thế nào?
Thời tiết lạnh, ăn uống thất thường và tụ họp đông người dịp cận Tết khiến người cao tuổi, người có bệnh nền đối mặt nguy cơ...
