Giải thích: Viêm gan B có bị ngứa không?

Viêm gan B có bị ngứa không là dấu hiệu khiến nhiều người băn khoăn khi tiếp cận thông tin về căn bệnh này. Bên cạnh những triệu chứng âm thầm, khó nhận biết, viêm gan B còn có thể gây ra nhiều biểu hiện bất thường khiến người bệnh lo lắng, cần được thăm khám và tư vấn y khoa kịp thời.

Viêm gan B có bị ngứa không?

Viêm gan B có thể bị ngứa, đặc biệt khi gan đã bị tổn thương nặng hoặc chức năng gan suy giảm với các triệu chứng như sau:

1. Sẩn ngứa li ti, ngứa râm ran

Làn da người bệnh xuất hiện các nốt sần li ti, có cảm giác nhám khi chạm vào và có thể lan ra thành các mảng lớn. Người bệnh có cảm giác ngứa nhẹ.

2. Mẩn đỏ lan rộng

Các vết mẩn ngứa một khi lan rộng có thể tạo thành các mảng da màu đỏ, hồng khiến bệnh nhân ngứa ngáy và rất muốn gãi. Tình trạng này có thể lan dần ra toàn bộ cơ thể.

3. Mề đay sẩn cục

Ngứa do viêm gan có thể xuất hiện dưới dạng mề đay, thường là những nốt sẩn cục dày, sờ có cảm giác chắc, dạng hình tròn hoặc bầu dục.

4. Biểu hiện toàn thân

Bên cạnh những biểu hiện ngứa ngáy trên da, viêm gan B còn có thể có các biểu hiện toàn thân gồm:

• Cơ thể mệt mỏi, thiếu năng lượng, khó chịu.
• Bệnh nhân ăn không ngon, chán ăn, khó tiêu.
• Chảy máu chân răng, dễ bầm tím, chảy máu dưới da.
• Đau bụng vùng hạ sườn phải.
• Vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm màu, phân bạc màu…

Nguyên nhân nào gây ngứa ở bệnh nhân viêm gan B?

Nguyên nhân gây ngứa ở người bệnh viêm gan chủ yếu liên quan đến sự tích tụ của muối mật và độc chất trong máu khi gan không còn khả năng lọc thải hiệu quả. Các chất này lắng đọng dưới da, kích thích thần kinh cảm giác, tạo ra cảm giác ngứa ngáy, khó chịu. Ngoài ra, phản ứng viêm gan kéo dài và sự thay đổi miễn dịch cũng góp phần làm tình trạng ngứa trở nên trầm trọng hơn.

Báo cáo của EASL (European Association for the Study of the Liver) cho thấy, tình trạng ngứa thường gặp hơn ở các bệnh nhân viêm gan B tiến triển sang xơ gan mật, viêm đường mật hoặc suy gan (1). Ngoài yếu tố ứ mật, cơ chế viêm mạn tính và sự hoạt hóa bất thường của hệ miễn dịch cũng được cho là góp phần gây ngứa (2).

Mặt khác, chế độ sinh hoạt và dinh dưỡng không phù hợp cũng là một trong các yếu tố thúc đẩy tiến trình bệnh. Như khi bệnh nhân:

• Ăn nhiều thức ăn nhanh, thức ăn chế biến sẵn, chứa nhiều chất bảo quản.
• Có chế độ dinh dưỡng chưa hợp lý, thiếu hụt xơ, vitamin, khoáng chất.
• Công việc áp lực, căng thẳng ảnh hưởng đến tinh thần và sức khỏe.
• Lạm dụng thức uống có cồn, rượu bia, thuốc lá. Trong đó, uống rượu trong thời gian dài là nguyên nhân dẫn đến các bệnh về gan.

Ngứa có phải là dấu hiệu của sự tiến triển viêm gan B?

Không phải tất cả người mắc viêm gan B đều bị ngứa và ngứa cũng không phải là triệu chứng đặc hiệu. Tuy nhiên, theo WHO, đây có thể là một dấu hiệu gián tiếp phản ánh sự tiến triển của bệnh. Khi gan mất dần khả năng chuyển hóa và đào thải, tình trạng ứ mật gia tăng, nguy cơ xơ gan hoặc ung thư gan cũng cao hơn.

Ở giai đoạn viêm gan B mạn tính, đặc biệt khi đã có biến chứng xơ gan mất bù, bệnh nhân thường bị ngứa nhiều hơn, lan rộng và khó kiểm soát bằng các biện pháp thông thường. Vì vậy, ngứa kéo dài không rõ nguyên nhân, đặc biệt khi đi kèm vàng da, nước tiểu sẫm màu, nên được coi là dấu hiệu cảnh báo cần đi khám ngay.

Mắc viêm gan B bị ngứa phải làm sao?

Tình trạng ngứa trên da do gan cần được bác sĩ chỉ định điều trị bằng cách giải độc gan và hỗ trợ cải thiện chức năng thải độc của gan bằng nhiều phương pháp. Cụ thể, bệnh nhân có triệu chứng ngứa do viêm gan cần lưu ý một số điều sau:

1. Tránh gãi

Gãi có thể làm tổn thương da, nhiễm trùng. Tuy có thể là dịu cơn ngứa tức thời nhưng không trị được tận gốc mà còn khiến da chịu tổn thương. Thay vào đó hãy cắt ngắn móng tay, đeo găng tay cotton khi ngủ, dùng gạc/ khăn lạnh để chườm lên vùng ngứa.

2. Giữ ẩm da

Hãy dùng các loại kem dưỡng ẩm không hương liệu bôi toàn thân và đặc biệt tại những vùng hay bị ngứa ngay sau khi tắm. Bên cạnh đó, để tránh kích ứng da bệnh nhân cần dùng các loại nước giặt/ sữa tắm dịu nhẹ và có thể sử dụng thêm máy tạo độ ẩm nếu không khí khô.

3. Tắm nước ấm

Không nên tắm quá lâu và không tắm nước lạnh. Hãy tắm nhanh trong khoảng từ 5 - 10 phút với nước ấm vừa và sữa tắm dịu nhẹ, có thể ngâm và tắm yến mạch để làm dịu da. Sau khi tắm, cần thấm khô da nhẹ nhàng, không chà xát sau đó bôi kem dưỡng ẩm.

4. Bôi thuốc theo chỉ định

Khi gặp tình trạng ngứa da do viêm gan B, bác sĩ có thể chỉ định bệnh nhân sử dụng một số loại thuốc uống và/ hoặc thuốc bôi. Các loại thuốc bôi thường có chỉ định sử dụng ngắn hạn và chỉ được sử dụng khi có chỉ định của bác sĩ, bệnh nhân tránh tự bôi thuốc trong thời gian dài.

5. Tránh các yếu tố tăng nặng bệnh

Bệnh nhân ngứa do viêm gan B cần tuyệt đối tránh rượu, bia, tắm nước nóng, vận động trong môi trường nóng bức. Nên chọn quần áo cotton rộng, tránh quần áo len hoặc đồ bó sát tác động lên vùng da nhạy cảm do cơn ngứa. Bên cạnh đó, bệnh nhân cần uống đủ nước và ngủ đủ giấc, tránh căng thẳng, mất ngủ có thể làm suy yếu miễn dịch, tạo điều kiện cho mầm bệnh tấn công nặng hơn.

Để nâng cao chất lượng giấc ngủ, nên điều chỉnh nhiệt độ phòng ngủ mát mẻ trong khoảng 24 - 26 độ C, dưỡng ẩm trước khi ngủ và có thể chườm mát bằng khăn tại chỗ ngứa. Nếu ngứa nhiều, gây mất ngủ cần trao đổi thêm với bác sĩ để có hướng xử trí phù hợp.

⇒ Tham khảo thêm: Viêm gan B có bị rụng tóc không?

Vậy, viêm gan B có bị ngứa không? Người bệnh viêm gan B có thể bị ngứa nhẹ hoặc rải rác toàn thân ảnh hưởng đến cuộc sống, sinh hoạt và chất lượng giấc ngủ. Tuy nhiên cần lưu ý rằng, ngứa không phải là một dấu hiệu đặc hiệu và đáng tin cậy để khẳng định viêm gan B, mà còn có thể do nhiều vấn đề về da khác. Do đó, tốt nhất bệnh nhân nên đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám và hướng dẫn điều trị.