Thời điểm vàng để trẻ bắt đầu ăn dặm là 6 tháng tuổi. Lúc này, hệ tiêu hóa của trẻ đã sẵn sàng, trẻ có thể ngồi tựa, cổ cứng cáp, biết đưa đồ vật vào miệng và nuốt thức ăn mềm. Đồng thời, sữa mẹ hoặc sữa công thức lúc này không còn đủ năng lượng và vi chất, đặc biệt là sắt và kẽm, để theo kịp tốc độ phát triển nhanh của trẻ, nên việc bổ sung thức ăn dặm là cực kỳ cần thiết.

Trẻ khoảng 6 tháng tuổi và có các biểu hiện: cổ cứng, có thể ngồi tựa hoặc lật người dễ dàng; giảm phản xạ đẩy lưỡi, có thể ngậm môi và nuốt thức ăn khi thìa chạm môi; thể hiện sự hứng thú với thức ăn, quan sát hoặc với lấy đồ ăn của người lớn. Khi trẻ hội tụ đủ các dấu hiệu này, việc bắt đầu ăn dặm sẽ thuận lợi và an toàn. Ngược lại, nếu bé chưa có những dấu hiệu trên, cha mẹ không nên ép ăn, tránh gây khó chịu và ảnh hưởng đến trải nghiệm ăn uống sau này.

Trong giai đoạn trẻ bắt đầu ăn dặm (khoảng 6 tháng tuổi) nên bắt đầu với 1 thìa nhỏ thức ăn mỗi ngày, tương đương một lượng rất nhỏ thức ăn nghiền mịn, có độ đặc giống sữa chua. Mẹ chỉ nên cho bé thử 1 loại thực phẩm mới vào buổi sáng, trước khi bú sữa, sau đó quan sát phản ứng và mức độ chấp nhận của trẻ trước khi tăng dần số lượng hoặc đổi món. Khi bé đã quen, số lượng thức ăn có thể được điều chỉnh tăng dần nhưng vẫn phải đảm bảo bé bú sữa mẹ hoặc sữa công thức sau bữa ăn dặm.

Không có phương pháp nào là tốt nhất cho tất cả trẻ.

• Ăn dặm truyền thống: bắt đầu với thức ăn xay nhuyễn, cho ăn bằng thìa theo lịch, tăng lượng thức ăn nhanh; dễ áp dụng và thuận tiện.
• Ăn dặm kiểu Nhật: hệ thống hóa độ thô và kết cấu thức ăn, giúp trẻ luyện nhai và cảm nhận hương vị từng giai đoạn.
• BLW (Baby-Led Weaning): trẻ tự chỉ huy cách ăn, chọn món và lượng ăn, giúp phát triển tính tự lập và kỹ năng vận động.

Mỗi phương pháp có ưu điểm riêng, phụ huynh nên lựa chọn dựa trên khả năng, thói quen gia đình và nhu cầu phát triển của trẻ.

Việc đổi món phụ thuộc vào khả năng thích nghi và nuốt thức ăn của bé. Khi mới bắt đầu ăn dặm, hãy áp dụng nguyên tắc “mỗi ngày 1 loại – 1 thìa” để quan sát phản ứng. Mỗi loại thực phẩm nên được theo dõi vài ngày trước khi thử món mới, giúp nhận biết dị ứng hoặc không dung nạp. Không nên dựa vào số lượng hay thời gian cố định, mà ưu tiên an toàn và từng bước cho trẻ làm quen.

Không nên thêm muối, đường hay các gia vị vào thức ăn của trẻ dưới 1 tuổi. Thận trẻ chưa hoàn thiện, khó xử lý dư thừa muối hoặc đường. Đồng thời, giữ vị tự nhiên của thực phẩm giúp trẻ cảm nhận hương vị chân thật và hình thành thói quen ăn uống lành mạnh từ sớm. Thức ăn nên được chế biến từ nguyên liệu tươi, nấu chín, nghiền mịn, không thêm gia vị.