Bị cúm có nên xông hơi không? Có tốt cho ai bị cúm không?
Khi bị cúm, người bệnh thường cảm thấy khó chịu với các triệu chứng như đau nhức cơ thể, sốt, ho và nghẹt mũi. Một số người cho rằng việc xông hơi có thể giúp giảm bớt những triệu chứng khó chịu bằng cách làm thông thoáng đường hô hấp và giúp cơ thể thư giãn. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ về lợi ích và rủi ro của việc xông hơi nếu không được thực hiện đúng cách. Vậy người bị cúm có nên xông hơi không? Lưu ý gì cho người mắc cúm khi xông hơi?
| BS Phạm Hồng Thuyết - Quản lý Y khoa vùng 1 Mekong, Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC chia sẻ: “Cúm B là bệnh phổ biến tại Việt Nam, chiếm khoảng 25% các trường hợp nhiễm cúm mùa. So với cúm A, triệu chứng của cúm B thường nhẹ hơn nhưng nếu không được phát hiện sớm và điều trị đúng phương pháp, người bệnh có thể đối mặt với nhiều biến chứng nguy hiểm đến sức khỏe.
Chăm sóc người mắc cúm B đúng cách là rất quan trọng để giúp cơ thể phục hồi nhanh chóng và hạn chế nguy cơ lây nhiễm cho người xung quanh”. |

Bị cúm có nên xông hơi không?
Có thể xông hơi khi bị cúm. Xông hơi từ lâu đã được biết đến là một phương pháp hỗ trợ điều trị nhiều bệnh lý theo y học cổ truyền, trong đó có cảm cúm, nhờ vào khả năng làm thông thoáng đường hô hấp và kích thích tiết mồ hôi để thải độc cơ thể. Cúm nói chung, bao gồm cả cúm A, hoàn toàn có thể sử dụng phương pháp này, đặc biệt trong các trường hợp cúm có triệu chứng nhẹ.
Xông hơi giúp hỗ trợ giảm nhẹ các triệu chứng bệnh, giúp làm thông thoáng đường hô hấp, giảm nghẹt mũi và đau đầu, chóng mặt, khó thở nhờ hơi nước ấm làm giãn nở niêm mạc mũi và tăng tuần hoàn máu.
Hơn nữa, các loại thảo dược thường được sử dụng khi xông như lá chanh, sả, tía tô, kinh giới, bạc hà, lá mít, lá nhãn, cây cứt lợn, lá gừng, lá nghệ, lá tre, hương nhu, ngải cứu... cũng có tính kháng khuẩn nhẹ và mùi hương dễ chịu, giúp người bệnh giảm triệu chứng nghẹt mũi, đau đầu hay mệt mỏi, giúp họ cảm thấy thoải mái hơn.
Xông hơi có tác dụng giúp kích thích tuyến mồ hôi hoạt động mạnh, loại bỏ độc tố qua da, từ đó góp phần giải cảm hiệu quả, giúp người bệnh cảm thấy nhẹ nhàng và thoải mái hơn sau mỗi lần xông. (1)

Tác dụng của việc xông hơi giúp hỗ trợ điều trị cúm
Xông hơi là một phương pháp hỗ trợ điều trị cúm hiệu quả nhờ vào các tác động tích cực lên hệ hô hấp và khả năng tăng cường tuần hoàn máu. Hơi nước ấm từ xông hơi giúp làm ẩm niêm mạc mũi, giảm nghẹt mũi và làm lỏng các chất nhầy, từ đó giúp thông thoáng đường hô hấp. (2)
Khi đường thở được thông thoáng, người bệnh có thể dễ dàng hít thở hơn và giảm cảm giác đau nhức, khó chịu ở vùng mũi, họng, xoang – những triệu chứng thường gặp của bệnh cúm.
Ngoài ra, quá trình xông hơi còn thúc đẩy tuần hoàn máu nhờ nhiệt độ cao làm giãn nở các mạch máu, từ đó hỗ trợ quá trình lưu thông oxy và dưỡng chất đến các tế bào, tăng cường hoạt động của hệ miễn dịch. Một số thảo dược thường được sử dụng khi xông hơi như lá chanh, sả, tía tô, kinh giới, bạc hà, lá mít, lá nhãn, cây cứt lợn, lá gừng, lá nghệ, lá tre, hương nhu, ngải cứu… có tính chất kháng khuẩn, kháng viêm tự nhiên.
Những thành phần này không chỉ giúp cơ thể thư giãn mà còn góp phần tiêu diệt vi khuẩn, virus trong đường hô hấp giúp làm dịu cơn ho và giảm thiểu các triệu chứng viêm nhiễm nhẹ. Xông hơi còn có tác dụng giúp cơ thể thư giãn, giảm căng thẳng, hỗ trợ giấc ngủ ngon – yếu tố rất quan trọng để đẩy nhanh quá trình phục hồi sức khỏe.
Tuy nhiên, chuyên gia nhấn mạnh xông hơi chỉ là phương pháp hỗ trợ và không phải là biện pháp điều trị thay thế. Chính vì vậy, để đảm bảo an toàn và hiệu quả, người bệnh chỉ nên xông hơi trong thời gian 10 - 15 phút và tuân thủ các hướng dẫn của bác sĩ, đặc biệt những người có bệnh lý nền hoặc triệu chứng sốt cao thì cần tham khảo tư vấn của bác sĩ trước khi xông hơi để đảm bảo an toàn cho cơ thể.
Trường hợp nào không nên xông hơi để hỗ trợ điều trị cúm?
Xông hơi có thể giúp giảm bớt các triệu chứng của cúm, tuy nhiên không nên áp dụng xông hơi trong các trường hợp người bệnh cúm đang sốt cao, đổ nhiều mồ hôi nhưng không khát nước, sợ nóng không sợ lạnh, cơ địa yếu, suy nhược hoặc mắc một số bệnh lý nền mạn tính về tim mạch, cao huyết áp, tâm phế mạn, COPD, hen phế quản, trẻ nhỏ, phụ nữ đang mang thai hoặc vừa mới sinh...
Đối với người đang sốt cao, nhiệt độ cao từ hơi nước có thể làm tăng thân nhiệt, dẫn đến mất nước và khiến cơ thể mệt mỏi hơn. Những người có các bệnh lý nền như tim mạch, cao huyết áp, suy hô hấp, hoặc tiểu đường cũng nên tránh xông hơi, bởi hơi nóng có thể tạo áp lực lên tim và mạch máu, dễ gây chóng mặt, mệt mỏi, thậm chí ngất xỉu.
Đối với người mất nước hoặc ra nhiều mồ hôi: Các triệu chứng như ra mồ hôi nhiều hoặc tiêu chảy gây mất nước nghiêm trọng có thể trở nên tồi tệ hơn khi xông hơi, khi cơ thể cần phải giữ nước.
Đối với người mắc các bệnh lý tim mạch và huyết áp không ổn định, hơi nóng có thể làm tăng nhịp tim và ảnh hưởng đến huyết áp, gây nguy hiểm cho những người có tình trạng tim mạch yếu hoặc huyết áp không ổn định.
Trẻ nhỏ có thể nhạy cảm hơn với hơi nóng và nguy cơ mất nước cao hơn, do đó, không nên cho trẻ em xông hơi khi bị cúm. hững người có tâm lý không ổn định hoặc các bệnh lý da liễu nghiêm trọng có thể gặp phải các biến chứng khi xông hơi. Những người có triệu chứng nghiêm trọng hơn do cúm, như khó thở, co giật, hoặc nôn mửa không kiểm soát cũng cần tránh xông hơi.
Ngoài ra, phụ nữ mang thai cũng không nên xông hơi vì nhiệt độ cao có thể ảnh hưởng đến thai nhi và gây nguy hiểm cho cả mẹ và thai nhi. Trẻ em, đặc biệt là trẻ nhỏ dưới 5 tuổi nếu mắc cúm cũng không nên áp dụng phương pháp này bởi hệ hô hấp và khả năng điều nhiệt của trẻ chưa phát triển hoàn thiện, có nguy cơ dẫn đến tình trạng quá tải nhiệt.
Xem thêm: Bà bầu bị cảm cúm có nên xông không?
Người có cơ địa yếu, đang kiệt sức hoặc suy nhược cũng cần tránh xông hơi, hơi nóng có thể khiến họ cảm thấy mệt mỏi hơn. Trong những trường hợp này, thay vì xông hơi người bệnh nên tập trung nghỉ ngơi, uống nước ấm, bù điện giải, đồng thời theo dõi tình trạng bệnh để hồi phục an toàn và hiệu quả hơn.
Ngoài ra, một số đối tượng sau đây cũng được khuyến cáo không nên xông hơi vì có thể gây hại cho sức khỏe:
- Người bị sốt do siêu vi,
- Các bệnh đang nhiễm trùng, phản ứng viêm nặng : sưng, nóng, đỏ,...
- Vết thương hở,
- Người đang bị tiêu chảy,
- Người đang bị sốt xuất huyết,
- Người đang trong tình trạng say rượu hoặc sau khi uống rượu,
- Người mắc bệnh ngoài da,
- Người có biểu hiện bệnh tâm thần,
- Trẻ em dưới 12 tuổi.
Tóm lại, việc xông hơi có thể mang lại lợi ích trong việc hỗ trợ điều trị cúm, nhưng cần phải cân nhắc cẩn thận về tình trạng sức khỏe và các yếu tố cá nhân trước khi thực hiện. Nếu có bất kỳ nghi ngờ nào, người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ để đảm bảo an toàn.

Hướng dẫn xông hơi an toàn khi bị cúm
Có thể dùng cách xông hơi khi bị cúm nhưng cần tuân thủ các nguyên tắc khoa học để đảm bảo an toàn và hiệu quả. Thời gian xông không nên quá dài, thông thường chỉ kéo dài từ 5 - 10 phút mỗi lần, 1 - 2 lần mỗi ngày là đủ. Nếu xông hơi quá lâu, không chỉ gây mất nước, làm cơ thể kiệt sức mà còn tiềm ẩn nguy cơ tổn hại cấu trúc da hoặc ảnh hưởng xấu đến hệ tuần hoàn.
Trước khi xông cần chọn không gian kín gió, sử dụng các loại lá xông sạch, đã được rửa kỹ và sau xông phải lau khô người, tránh tiếp xúc gió lạnh vì lúc này lỗ chân lông đang giãn nở. Ngoài ra, tuyệt đối không tắm ngay sau khi xông bởi gặp nước lạnh sẽ khiến lỗ chân lông đóng lại và làm giảm hiệu quả thải độc, thậm chí gây cảm lạnh trở lại.
Để quá trình xông hơi diễn ra an toàn và hiệu quả, người mắc cúm cần lưu ý xông hơi theo các bước sau:
1. Bước 1: Chuẩn bị thảo dược hoặc tinh dầu hỗ trợ bệnh cảm
Để quá trình xông hơi đạt hiệu quả tốt trong việc giảm triệu chứng cúm, người bệnh nên chuẩn bị các loại thảo dược hoặc tinh dầu có tác dụng hỗ trợ hệ hô hấp và giảm nghẹt mũi. Các loại thảo dược như lá sả, gừng, tía tô, kinh giới và bạc hà là những lựa chọn phổ biến nhờ tính kháng khuẩn, kháng viêm tự nhiên.
Trường hợp, nếu không có thảo dược tươi, có thể sử dụng các tinh dầu bạc hà (Peppermint), khuynh diệp (Eucalyptus), tràm trà (Tea Tree), Bưởi (Grapefruit), tinh dầu hương Cam, tinh dầu chanh sả cũng có tác dụng tương tự. Lưu ý, chỉ nên dùng một vài giọt tinh dầu để tránh nồng độ quá mạnh gây kích ứng.
2. Bước 2: Đun sôi nước và để nguội bớt
Sau khi chuẩn bị xong thảo dược hoặc tinh dầu, tiến hành đun sôi khoảng 1 - 2 lít nước. Khi nước đã sôi, cho thảo dược vào nồi, đun thêm vài phút để tinh chất trong thảo dược hòa tan vào nước. Nếu sử dụng tinh dầu, đợi nước sôi rồi tắt bếp, sau đó mới nhỏ vài giọt tinh dầu vào nước nóng. Để đảm bảo an toàn, người bệnh nên để nước nguội bớt khoảng 70 - 80°C trước khi xông, tránh nguy cơ bị bỏng do hơi nước quá nóng.
3. Bước 3: Xông hơi ở không gian kín
Đưa nồi nước xông vào trong không gian kín, tránh gió lùa như phòng ngủ hoặc nhà tắm. Trùm khăn lớn qua đầu và nồi nước để giữ hơi nước tập trung, khoảng cách giữa mặt và nồi nước nên ở mức 30 - 40 cm, tránh để mặt quá gần dễ gây bỏng hơi. Hít thở nhẹ nhàng và sâu để hơi nước len lỏi vào đường hô hấp giúp làm thông mũi và giảm các triệu chứng cúm. Mỗi lần xông nên kéo dài từ 10 - 15 phút, không nên quá lâu để tránh cơ thể mất nước và mệt mỏi hơn.
4. Bước 4: Nghỉ ngơi sau khi xông hơi
Sau khi xông hơi, người bệnh nên lau khô mồ hôi trên cơ thể bằng khăn sạch, nghỉ ngơi ở nơi thoáng mát, không tiếp xúc trực tiếp với gió hoặc điều hòa ngay lập tức để tránh bị cảm lạnh trở lại. Bên cạnh đó, người bệnh cũng có thể uống thêm một cốc nước ấm để bù nước và làm dịu cổ họng.
Đồng thời, nên nghỉ ngơi hoàn toàn trong 20 - 30 phút để cơ thể thư giãn và tiếp tục thoát mồ hôi nhẹ. Nghỉ ngơi đầy đủ sau khi xông hơi sẽ giúp cơ thể sớm hồi phục và tăng cường sức đề kháng trong quá trình điều trị cúm.
Lưu ý xông hơi khi bị cúm
Khi xông hơi để hỗ trợ giảm triệu chứng cúm, cần chú ý thực hiện đúng cách để đảm bảo an toàn và đạt hiệu quả tốt nhất:
- Chỉ nên xông hơi trong khoảng thời gian ngắn từ 10 - 15 phút để tránh mất nước và gây mệt mỏi cho cơ thể. Nhiệt độ nước xông cần được điều chỉnh ở mức phù hợp, khoảng 70 - 80°C, không nên quá nóng để tránh nguy cơ bị bỏng da và niêm mạc mũi.
- Khoảng cách giữa mặt và nồi xông cũng nên giữ ở mức vừa đủ để hơi nước tỏa đều, không quá gần dễ gây kích ứng.
- Nên tìm hiểu kỹ trước khi chọn thảo dược hoặc tinh dầu, đặc biệt nếu người bệnh có cơ địa dị ứng. Các loại thảo dược như sả, gừng, bạc hà thường được dùng vì có tính kháng khuẩn và dễ chịu, nhưng nếu sử dụng tinh dầu chỉ nên thêm 1 - 2 giọt để tránh hít phải mùi hương quá nồng có thể gây khó thở.
- Sau khi xông hơi, cần lau khô cơ thể bằng khăn sạch và nghỉ ngơi trong khu vực kín gió khoảng 20 - 30 phút, không nên ra ngoài ngay hoặc bật quạt trực tiếp vào người để tránh cảm lạnh. Đồng thời, uống một cốc nước ấm sau xông hơi giúp bù nước và làm dịu cổ họng.
- Xông hơi chỉ nên thực hiện 1 - 2 lần mỗi tuần khi bị cúm và nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào như chóng mặt, khó thở hoặc tim đập nhanh, cần dừng xông hơi ngay lập tức và đến ngay các cơ sở y tế hoặc bệnh viện gần nhất để được thăm khám và điều trị kịp thời.
Những cách chăm sóc sức khỏe khác khi bị cúm
Nghỉ ngơi đầy đủ
Cúm khiến cơ thể mệt mỏi và suy giảm sức đề kháng, do đó việc nghỉ ngơi đầy đủ giúp cơ thể có thời gian chống lại virus và phục hồi nhanh chóng. Người mắc cúm nên dành nhiều thời gian nghỉ ngơi, tránh làm việc quá sức và đảm bảo giấc ngủ đủ giấc. Giấc ngủ sâu và đủ được chứng minh là một mắt xích quan trọng giúp cơ thể phục hồi lại sức lực và sức đề kháng cho người bệnh.
Nghiên cứu cho thấy giấc ngủ chất lượng sẽ giúp cải thiện chức năng của tế bào T. Tế bào T được hiểu là một loại tế bào miễn dịch có khả năng phòng thủ hiệu quả, chống lại virus, vi khuẩn, kể cả các tế bào kháng nguyên ngoại lai xâm nhập cơ thể. Do đó, việc nghỉ ngơi đầy đủ, ngủ đủ giấc sẽ giúp cơ thể lấy lại năng lượng và hỗ trợ quá trình hồi phục.
Uống nhiều nước và bổ sung chất lỏng
Cúm có thể gây ra các triệu chứng như sốt, đổ mồ hôi, ho, nghẹt mũi dẫn đến mất nước. Vì vậy, việc duy trì sự cân bằng nước trong cơ thể rất quan trọng. Người bệnh nên uống nhiều nước (nước ấm), nước trái cây tươi hoặc các loại nước uống bổ sung điện giải để giúp bù lại lượng nước đã mất và làm dịu cổ họng. Tránh uống đồ uống có caffeine hoặc đồ uống có cồn như bia, rượu vì chúng có thể khiến cơ thể mất nước thêm.
Xem thêm: Bị cúm nên uống nước gì để nhanh khỏi?
Sử dụng thuốc giảm triệu chứng (nếu cần)
Để giảm bớt các triệu chứng khó chịu của cúm như sốt, đau đầu, đau cơ, người bệnh có thể sử dụng một số các loại thuốc giảm đau, hạ sốt như paracetamol hoặc ibuprofen theo chỉ định của bác sĩ. Tuy nhiên, cần tránh lạm dụng thuốc và cần tuân thủ đúng liều lượng được bác sĩ chỉ định để tránh tác dụng phụ.
Nếu xuất hiện các triệu chứng nặng sốt cao hơn, ho nặng hơn, đau rát họng nhiều, đau đầu đau cơ nhiều, thở gấp, đau ngực, ho ra đờm có máu, đau cổ hoặc cứng cổ... thì người bệnh cần nhập viện để được hỗ trợ và điều trị kịp thời.
Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh
Chế độ dinh dưỡng hợp lý cũng góp phần giúp người mắc cúm tăng cường sức đề kháng và đẩy nhanh quá trình phục hồi sức khỏe. Chuyên gia khuyến cáo người mắc cúm nên ăn các loại thực phẩm dễ tiêu hóa như canh, súp, cháo loãng và các thực phẩm giàu vitamin, khoáng chất thiết yếu như rau xanh, trái cây.
Các thực phẩm này không chỉ cung cấp năng lượng thiết yếu mà còn giúp cơ thể chống lại nhiễm trùng và hỗ trợ hồi phục. Hạn chế tối đa các thực phẩm khó tiêu hoặc có chứa nhiều dầu mỡ bởi chúng có thể khiến cơ thể cảm thấy nặng nề hơn.

Theo dõi sát sao các triệu chứng bệnh
Trong quá trình điều trị, việc theo dõi sát sao các triệu chứng bệnh là rất quan trọng để kiểm soát và can thiệp kịp thời khi người bệnh xuất hiện các triệu chứng nghiêm trọng. Nếu triệu chứng trở nên nghiêm trọng hơn, chẳng hạn như sốt cao hơn, ho nặng hơn, đau rát họng nhiều, đau đầu đau cơ nhiều, thở gấp, đau ngực, ho ra đờm có máu, đau cổ hoặc cứng cổ… thì người bệnh cần đến các cơ sở y tế hoặc bệnh viện gần nhất để được thăm khám và điều trị kịp thời.
Hạn chế tiếp xúc với người khác
Cúm là bệnh dễ lây lan qua đường hô hấp, vì vậy trong suốt quá trình mắc bệnh, người bệnh nên hạn chế tiếp xúc với những người xung quanh để tránh lây nhiễm bệnh trong cộng đồng. Đặc biệt, đối với những người có hệ miễn dịch yếu như trẻ sơ sinh, trẻ em, người lớn tuổi, phụ nữ có thai, người có hệ miễn dịch suy yếu, người mắc bệnh nền mạn tính thì việc tránh để lây nhiễm bệnh là rất quan trọng.
Xem thêm Bị cúm A bao lâu thì khỏi? Cách chăm sóc để phòng biến chứng.
Qua bài viết trên, thắc mắc cúm có nên xông hơi không đã được giải đáp. Xông hơi có thể hỗ trợ giảm bớt các triệu chứng của cúm như nghẹt mũi, đau họng và ho, nhờ tác dụng làm ẩm niêm mạc và thư giãn cơ thể. Tuy nhiên, phương pháp này không phải là phù hợp cho tất cả mọi người, đặc biệt là đối với những người đang sốt cao, có bệnh lý nền hoặc cơ địa yếu, vì nhiệt độ cao có thể làm tăng nguy cơ mất nước hoặc làm tình trạng sức khỏe trở nên tồi tệ hơn.
- Watson, K. (2024, August 23). Steam room health benefits. Healthline. https://www.healthline.com/health/steam-room-benefits
- Health benefits of steam rooms. (2024, November 25). WebMD. https://www.webmd.com/balance/health-benefits-of-steam-rooms










