Bị cúm A có cần nhập viện không? Phòng ngừa, điều trị thế nào?

Cúm A là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính. Trong đa số trường hợp, người mắc cúm A diễn biến nhẹ và phục hồi sau 5 - 7 ngày mắc bệnh. Tuy nhiên, ở một số đối tượng nguy cơ cao, cúm A có thể diễn biến nặng, dẫn đến hàng loạt biến chứng nguy hiểm đe dọa sức khỏe người bệnh. Vậy, bị cúm A có cần nhập viện không? Chuyên gia đến từ Hệ thống tiêm chủng VNVC sẽ giải đáp chi tiết trong bài dưới dưới đây.

Cúm A có cần nhập viện không?

Cúm A có cần nhập viện hay không phụ thuộc hoàn toàn vào mức độ nghiêm trọng của triệu chứng và tình trạng sức khỏe tổng thể của bệnh nhân. Trong khi đa số trường hợp cúm A chỉ cần điều trị tại nhà bằng thuốc giảm đau, hạ sốt, nghỉ ngơi và bổ sung nước, một số trường hợp lại đòi hỏi sự can thiệp y tế khẩn cấp.

Cúm A nếu được điều trị sớm và đúng cách, trong đa số các trường hợp thường sẽ diễn tiến nhẹ, khỏi bệnh sau 5 - 7 ngày mà không để lại di chứng. Tuy nhiên, đây vẫn được xem là căn bệnh diễn biến nhanh, tiềm ẩn nhiều nguy hiểm ở những đối tượng nguy cơ cao và có khả năng bùng phát thành đại dịch.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) có khoảng 1 tỷ ca mắc cúm mùa hằng năm, trong đó có 3 đến 5 triệu ca bệnh nặng. Cúm là nguyên nhân dẫn đến 290.000 - 650.000 ca tử vong do bệnh hô hấp mỗi năm. 90% số ca tử vong ở trẻ dưới 5 tuổi xảy ra ở các nước đang phát triển là do nhiễm trùng đường hô hấp dưới liên quan đến cúm. (1)

1. Cúm A cần nhập viện khi có những triệu chứng nghiêm trọng

Cúm A cần nhập viện khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm như: sốt cao liên tục trên 39 độ C không đáp ứng với:

• Thuốc hạ sốt;
• Co giật;
• Khó thở, thở nhanh hoặc nhịp thở bất thường;
• Đau ngực hoặc đau cơ dữ dội;
• Tím tái môi và đầu chi;
• Li bì, mệt mỏi bất thường;
• Nôn trớ nhiều;
• Tiêu chảy nặng;
• Giảm ý thức hoặc thay đổi trạng thái tinh thần.

Những triệu chứng này cho thấy bệnh đang tiến triển nặng và có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như viêm phổi, viêm não, viêm cơ tim hoặc suy hô hấp.

Theo đó, các chuyên gia y tế cảnh báo, khi gặp các dấu hiệu nguy hiểm sau, người bệnh cúm A cần nhập viện khẩn cấp:

• Sốt cao trên 39 độ C, không đáp ứng thuốc hạ sốt hoặc co giật;
• Khó thở, thở nhanh, nhịp thở bất thường;
• Đau ngực, đau cơ nhiều;
• Tím môi và đầu chi, tay chân lạnh;
• Trẻ li bì, mệt mỏi, ăn kém, nôn nhiều...

Có thể bạn quan tâm: Bệnh cúm A có buồn nôn không? Xử lý như thế nào?

2. Cúm A cần nhập viện đối với những người nguy cơ cao

Một số nhóm người dễ bị biến chứng nặng khi mắc cúm A và cần được theo dõi sát sao, thậm chí nhập viện ngay cả khi triệu chứng chưa quá nghiêm trọng. Đây là những đối tượng cần sự thận trọng cao:

2.1. Tuổi tác

Cúm A có xu hướng nghiêm trọng hơn ở trẻ nhỏ dưới 5 tuổi, đặc biệt là trẻ dưới 12 tháng tuổi và người cao tuổi trên 65. Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hằng năm có khoảng 5 - 10% người lớn và 20 - 30% trẻ em toàn thế giới nhiễm cúm.

Trong đó, trẻ càng nhỏ khi mắc cúm A càng dễ trở nặng. Do trẻ nhỏ có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, sức đề kháng với cúm A kém. Miễn dịch thụ động nhận được từ người mẹ chỉ duy trì trong vòng 3 - 6 tháng sau sinh, sau đó dần suy giảm và "cạn kiệt". Cơ thể trẻ nhỏ bé, khi bị các tác nhân gây bệnh như virus cúm A tấn công lần đầu tiên có thể tiến triển nặng dù có được điều trị kịp thời.

Ở người cao tuổi trên 65, tuổi càng cao, sức khỏe càng yếu do cơ chế thoái hóa tự nhiên. Nhiều chức năng cơ thể của người cao tuổi suy giảm, trong đó có chức năng đề kháng. Do đó, người cao tuổi dễ mắc bệnh cúm A, thời gian mắc bệnh và phục hồi có thể kéo dài, nguy cơ tái phát bệnh và biến chứng cao.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Hoa Kỳ ước tính, 70 - 85% số ca tử vong và 50 - 70% số ca nhập viện liên quan đến cúm là ở những người từ 65 tuổi trở lên. (2)

Có thể bạn quan tâm: Trẻ bị cúm A có nguy hiểm không?

2.2. Người suy giảm miễn dịch hoặc mắc bệnh nền mạn tính

Người có các bệnh lý nền tim mạch, phổi, thận, tiểu đường..., sức khỏe vốn yếu hơn người bình thường là nguyên nhân mắc cúm dễ dàng và biến chứng nặng gây viêm phổi cấp, viêm cơ tim, viêm màng não,...

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, người có bệnh lý nền tim mạch khi mắc cúm có nguy cơ tử vong cao gấp 5 lần; người có bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính mắc cúm nguy cơ tử vong gấp 12 lần và người có các bệnh như đái tháo đường, cao huyết áp, thận mạn tính, gan mạn tính, béo phì,... mắc cúm có nguy cơ tử vong gấp 20 lần.

Ngoài ra, người có hệ miễn dịch suy yếu như bệnh nhân ung thư, bệnh nhân ghép tạng, người sử dụng steroid trong thời gian dài hay người HIV/AIDS,... là những đối tượng dễ mắc cúm và tăng nguy cơ gặp các biến chứng do cúm.

2.3. Phụ nữ mang thai

Hệ miễn dịch của phụ nữ giảm đi trong quá trình mang thai, nên rất dễ bị các loại vi khuẩn, virus tấn công, gây bệnh. Trong đó, có virus cúm. Mẹ bầu nhiễm cúm có thể dẫn đến hàng loạt biến chứng nguy hiểm như viêm phổi, viêm não, nhiễm trùng huyết,...

Ngoài ra, nhiễm cúm trong thai kỳ còn tăng nguy cơ trẻ sinh non hoặc trẻ sinh ra bị suy dinh dưỡng. Thậm chí, cúm ở phụ nữ mang thai còn có thể dẫn đến thai chết lưu hoặc tử vong ngay trong tuần đầu tiên trẻ chào đời. Mẹ bầu nhiễm cúm còn có thể khiến thai nhi mắc các dị tật bẩm sinh ở não, cột sống hoặc tim. Lúc chào đời trẻ có thể bị dị tật ống thần kinh, hở hàm ếch, đục thủy tinh thể,...

Điều trị bệnh cúm A tại bệnh viện như thế nào?

Các bệnh nhân nhiễm cúm A phải nhập viện điều trị thông thường là các trường hợp nặng, có biến chứng. Trong thời gian nhập viện, bệnh nhân có thể được bác sĩ chỉ định truyền dịch qua đường tĩnh mạch, điều chỉnh mất cân bằng điện giải, sử dụng kháng sinh điều trị nhiễm khuẩn (nếu có) và các biện pháp điều trị hỗ trợ khác được thực hiện song song với thuốc kháng virus để điều trị hoặc dự phòng.

Trường hợp bệnh nhân suy hô hấp cấp tính thứ phát do cúm cần được điều trị bằng cách thở máy không xâm lấn hoặc xâm lấn. Các trường hợp suy hô hấp cấp cần sử dụng phương pháp oxy hóa qua màng ngoài cơ thể hay còn được gọi là ECMO.

Khi nào có thể điều trị cúm A tại nhà?

Trong hầu hết các trường hợp nhiễm cúm A không xuất hiện biến chứng, bác sĩ sẽ chỉ định bệnh nhân điều trị cúm A tại nhà. Quá trình điều trị cúm A tại nhà chủ yếu xoay quanh việc dùng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ, uống nhiều nước, xây dựng chế độ dinh dưỡng và nghỉ ngơi khoa học.

Cách phòng ngừa tái phát bệnh cúm A

Để phòng ngừa nguy cơ mắc bệnh cúm A và tái phát, người dân cần tránh tiếp xúc với người nhiễm và nghi nhiễm. Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và tránh đưa tay lên mắc mũi miệng, che miệng khi ho, hắt hơi và thường xuyên vệ sinh cá nhân, lau chùi môi trường sống, môi trường làm việc.

Hơn hết, trẻ em từ 6 tháng tuổi trở lên và người lớn cần tiêm vắc xin phòng cúm A. Hiện nay, Việt Nam đang có các loại vắc xin phòng cúm tam giá dành cho trẻ từ 6 tháng tuổi và người lớn như Influvac (Hà Lan), Vaxigrip (Pháp), Ivacflu-S (Việt Nam), Flumist (Mỹ).

Trẻ từ 6 tháng tuổi đến dưới 9 tuổi tiêm hai mũi cách nhau tối thiểu 4 tuần. Trẻ từ 9 tuổi trở lên và người lớn tiêm một mũi và nhắc lại hằng năm. Các chuyên gia khuyến cáo tiêm vắc xin cúm nên nhắc lại mỗi năm do virus cúm có khả năng thay đổi tính kháng nguyên liên tục theo chu kỳ hằng năm. Sau khi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cập nhật chủng cúm, nhà sản xuất sẽ căn cứ để sản xuất vắc xin hiệu quả  trong việc phòng ngừa các chủng virus cúm của năm đó.

Như vậy, thắc mắc bị cúm A có cần nhập viện không đã được giải đáp. Các chuyên gia từ Hệ thống tiêm chủng VNVC cho biết, bị cúm A trong hầu hết trường hợp sẽ được bác sĩ chỉ định điều trị tại nhà, tuy nhiên ở những đối tượng nguy cơ cao như trẻ nhỏ, người cao tuổi trên 65, người có bệnh nền, suy giảm miễn dịch, phụ nữ mang thai dễ xuất hiện biến chứng và cần nhập viện để được điều trị theo dõi. Do đó, người dân cần chủ động tiêm vắc xin phòng cúm A để giảm thiểu tối đa nguy cơ mắc bệnh, biến chứng, tử vong do cúm A mang lại.