Vì sao cần tiêm phòng não mô cầu?

Vi khuẩn não mô cầu gây ra bệnh viêm màng não và nhiễm trùng máu dẫn đến tử vong chỉ trong 24 giờ. Dù được điều trị tích cực, tỷ lệ tử vong vẫn lên đến 15%, khoảng 20% bệnh nhân sống sót phải đối mặt với những di chứng nặng nề như: cắt cụt chi, điếc, mù lòa, rối loạn tâm thần... Não mô cầu đã có vắc xin phòng ngừa, người dân cần chủ động tiêm vắc xin từ sớm, bảo vệ sức khỏe lâu dài.

BS.CKI Bạch Thị Chính, Giám đốc Y khoa, Hệ thống tiêm chủng VNVC nhấn mạnh như trên và cho biết thêm, các triệu chứng của bệnh do não mô cầu như nhiễm khuẩn huyết hay viêm màng não đều không điển hình. Trong 8 giờ đầu, người bệnh có các triệu chứng tương tự cúm, bao gồm đau đầu, sốt, viêm họng, sổ mũi, biếng ăn, buồn nôn. Từ giờ thứ 9 – 15, cơ thể xuất hiện tử ban, lạnh tay chân, cứng cổ, sợ ánh sáng. Từ 16 – 24 giờ, bệnh nhân co giật, mê sảng, mất ý thức và tử vong.

“Triệu chứng không điển hình khiến người bệnh và gia đình chủ quan, khó phát hiện bệnh sớm để điều trị kịp thời”, bác sĩ Chính cảnh báo.

Ngoài viêm màng não và nhiễm trùng máu, vi khuẩn não mô cầu còn có thể gây viêm phổi, viêm khớp, viêm màng ngoài tim, viêm kết mạc… Dù được điều trị tích cực, bệnh não mô cầu xâm lấn có tỷ lệ tử vong khoảng 8 – 15%. Bệnh nhân sống sót có 10 – 20% chịu di chứng về thể chất và tinh thần như cắt cụt chi, điếc, mù lòa, rối loạn tâm lý, thiểu năng trí tuệ…

Não mô cầu là mối đe dọa “thầm lặng” trong cộng đồng, đặc biệt ở trẻ nhỏ và thanh thiếu niên

Bệnh do vi khuẩn não mô cầu gây ra là bệnh nhiễm khuẩn cấp tính nguy hiểm, có khả năng lây lan nhanh chóng qua đường hô hấp, đặc biệt trong môi trường đông người. Nhiễm não mô cầu có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi. Trong đó, trẻ dưới 5 tuổi và thanh thiếu niên có tỷ lệ mắc bệnh cao nhất, tiếp đến là những người có hệ miễn dịch suy giảm, đồng nhiễm các loại virus, vi khuẩn đường hô hấp…

Theo nghiên cứu được công bố trên Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ (PubMed) vào tháng 3/2022, nhóm huyết thanh B của vi khuẩn não mô cầu là nguyên nhân gây ra khoảng 60% ca viêm màng não ở trẻ dưới 1 tuổi.

Một nghiên cứu kéo dài 10 năm tại Ý (từ 2007–2017) cũng chỉ ra rằng, có đến 81% trường hợp viêm màng não ở trẻ sơ sinh trong năm đầu tiên là do não mô cầu nhóm B gây ra, trong đó hơn một nửa ở trẻ từ 4 – 8 tháng tuổi. Đáng lo ngại, tỷ lệ mắc viêm màng não mô cầu ở trẻ dưới 1 tuổi cao gấp 10 lần so với dân số chung và nhóm huyết thanh B chiếm tới 65% số ca bệnh.

Tỷ lệ người mang vi khuẩn não mô cầu trong cộng đồng có thể dao động từ 5 – 10% ở thanh thiếu niên và người trẻ, nhưng con số này có thể vượt quá 50% tại các môi trường tập trung đông người như ký túc xá hoặc doanh trại quân đội, đặc biệt trong thời điểm dịch bùng phát. Tại Hoa Kỳ, trong số khoảng 590.000 sinh viên năm nhất sống trong ký túc xá, tỷ lệ mắc bệnh não mô cầu là 4,6/100.000, cao hơn bất kỳ nhóm tuổi nào trong dân số ngoài trẻ em dưới 2 tuổi.

Bệnh do não mô cầu khuẩn còn tiêu tốn nhiều chi phí điều trị, nuôi dưỡng, chăm sóc. Báo cáo Gánh nặng kinh tế - Chi phí bệnh tật ở Đức từ năm 2001 – 2015 cho thấy, trung bình mỗi ca bệnh do não mô cầu mất từ 57.000 euro (hơn 1 tỷ đồng) đến 171.000 euro (hơn 4,5 tỷ đồng). Ở Anh, chi phí chăm sóc bệnh nhân não mô cầu trọn đời có thể lên đến 1,72 triệu bảng Anh (khoảng 56 tỷ đồng). Tuổi càng nhỏ, chi phí điều trị và theo dõi các di chứng càng lớn. Ở Việt Nam, người bệnh có thể mất hàng trăm triệu đến hàng tỷ đồng để điều trị và theo dõi các di chứng lâu dài.

Chủ động tiêm vắc xin phòng não mô cầu từ sớm

Tại Việt Nam, bệnh do não mô cầu rải rác ở nhiều địa phương, thường xuất hiện vào mùa đông - xuân. Từ đầu năm đến nay cả nước ghi nhận 5 ca nhiễm, trong đó một ca tại Hà Nội tử vong. Vi khuẩn não mô cầu (Neisseria meningitidis) có 13 nhóm huyết thanh gây bệnh, trong đó 5 nhóm A, B, C, W-135, Y phổ biến ở Việt Nam. Để đạt hiệu quả phòng bệnh tối ưu, mỗi người cần tiêm đầy đủ các loại vắc xin phòng ngừa 5 nhóm huyết thanh này.

Trường hợp đã tiêm vắc xin não mô cầu B và C, người dân vẫn nên tiêm thêm vắc xin phòng nhóm B thế hệ mới và loại vắc xin ngừa nhóm A, C, Y, W để mở rộng phạm vi bảo vệ, giảm nguy cơ nhiễm các chủng vi khuẩn não mô cầu còn lại. Sự kết hợp đầy đủ các loại vắc xin sẽ tăng cường khả năng phòng bệnh toàn diện trước mối đe dọa nguy hiểm từ vi khuẩn não mô cầu.

Hiện Việt Nam có các loại vắc xin phòng não mô cầu, gồm:

Tên vắc xin	Phòng bệnh	Đối tượng	Đăng ký tiêm ngay
Vắc xin Bexsero (Ý)	Phòng các bệnh do não mô cầu khuẩn nhóm B	Trẻ em và người lớn từ 2 tháng tuổi đến 50 tuổi (chưa đến sinh nhật 51 tuổi)
Vắc xin Menactra (Mỹ)	Phòng bệnh xâm lấn do vi khuẩn não mô cầu các nhóm huyết thanh A, C, Y, W-135 gây ra.	Trẻ từ 9 tháng đến 55 tuổi (trước sinh nhật lần thứ 56)
Vắc xin MenQuadfi (Mỹ)	Phòng bệnh xâm lấn do vi khuẩn não mô cầu các nhóm huyết thanh A, C, Y, W-135 gây ra.	Trẻ từ 2 tháng tuổi (sớm nhất từ 6 tuần tuổi) trở lên và người lớn.
Vắc xin VA-Mengoc-BC (Cu Ba)	Phòng các bệnh do não mô cầu khuẩn nhóm B, C	Trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên và người lớn đến 45 tuổi.
Vắc xin Nimenrix (Bỉ)	Phòng bệnh xâm lấn do vi khuẩn não mô cầu các nhóm huyết thanh A, C, Y, W-135 gây ra.	Trẻ từ 6 tuần tuổi trở lên.

VNVC là Hệ thống tiêm chủng An toàn - Uy tín - Chất lượng hàng đầu Việt Nam với hàng trăm trung tâm tiêm chủng hiện đại, quy mô lớn tại hơn 55 tỉnh, thành trên toàn quốc. VNVC cam kết cung ứng đầy đủ các loại vắc xin quan trọng, vắc xin mới, vắc xin thế hệ mới, các vắc xin thường xuyên khan hiếm, kể các các loại vắc xin phòng não mô cầu. 100% vắc xin tại VNVC được nhập khẩu chính hãng với chất lượng cao, bảo quản trong hệ thống kho lạnh và dây chuyền lạnh (Cold Chain) đạt chuẩn GSP tiêu chuẩn quốc tế, quy trình tiêm chủng an toàn toàn diện, dịch vụ Khách hàng thân thiện, mức giá hợp lý, luôn bình ổn, nhiều ưu đãi, quà tặng và đa dạng các hình thức thanh toán linh hoạt, thông minh, tiện lợi.

Để được tư vấn các thông tin vắc xin cho trẻ em và người lớn, đặt mua vắc xin, Quý khách vui lòng liên hệ VNVC theo thông tin sau:

• Hotline: 028 7102 6595;
• Fanpage: VNVC – Trung tâm Tiêm chủng Trẻ em và Người lớn;
• Tra cứu trung tâm tiêm chủng VNVC gần nhất tại đây;
• Để đặt mua vắc xin và tham khảo các sản phẩm vắc xin, Quý khách vui lòng truy cập: https://vax.vnvc.vn/vaccine
• Xem thêm những thông tin tiêm chủng hữu ích từ kênh Tik Tok Bác sĩ Tiêm chủng VNVC

Quý Khách hàng có thể tải VNVC Mobile App dễ dàng bằng 2 link sau:

• IOS (iPhone, iPad…): https://bit.ly/VNVC_APPSTORE
• Android (Oppo, Samsung, Sony…): https://bit.ly/VNVC_GGPLAY

Bên cạnh việc chủ động tiêm ngừa đầy đủ các loại vắc xin phòng não mô cầu từ sớm, các chuyên gia y tế khuyến cáo người dân cần thực hiện tốt các biện pháp như vệ sinh cá nhân, gồm rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, súc miệng và họng bằng dung dịch sát khuẩn thông thường, duy trì chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng và tăng cường thể trạng; tiêm vắc xin tại cơ sở y tế. Khi phát hiện dấu hiệu nghi mắc bệnh, người dân cần khám hoặc thông báo ngay cho cơ quan y tế.