Trẻ 3 tháng tuổi bị cảm cúm phải làm sao? Phòng ngừa thế nào?

01:11 23/06/2025

Quản lý Y khoa
Hệ thống Tiêm chủng VNVC
Trẻ 3 tháng tuổi bị cảm cúm là trường hợp đáng lo ngại, bởi ở giai đoạn này hệ miễn dịch của trẻ còn non yếu, khả năng chống lại virus chưa hoàn thiện. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng như viêm phổi, viêm phế quản hoặc thậm chí là nhiễm trùng huyết. Để bảo vệ sức khỏe cho trẻ, bố mẹ cần nắm rõ các dấu hiệu nhận biết sớm, cách chăm sóc và biện pháp phòng ngừa cảm cúm hiệu quả.
|
ThS.BS Ngô Thị Kim Phượng - Quản lý Y khoa vùng khu vực 2 miền Trung - Tây Nguyên, Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC chia sẻ: “Vắc xin cúm được chứng minh hiệu quả trong việc bảo vệ mẹ và bé trước nguy cơ nhiễm cúm. Khi tiêm trong thai kỳ, vắc xin giúp giảm 72% nguy cơ nhiễm cúm cho mẹ bầu và giảm 64% nguy cơ nhiễm cúm ở trẻ dưới 6 tháng tuổi, là giai đoạn trẻ chưa thể tiêm phòng. Loại vắc xin khuyến cáo dành cho mẹ bầu là vắc xin cúm bất hoạt, chứa virus đã chết, an toàn và có thể sử dụng ở bất kỳ giai đoạn nào của thai kỳ. Ngoài việc bảo vệ mẹ khỏi biến chứng nặng, kháng thể từ vắc xin còn truyền sang thai nhi, tạo "lá chắn" bảo vệ bé ngay từ những tháng đầu đời.” |

Triệu chứng khi trẻ 3 tháng tuổi bị cảm cúm
Cảm lạnh và cúm mùa đều các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp của trẻ, đặc biệt phổ biến vào mùa lạnh hoặc các thời điểm giao mùa. Cảm cúm ở trẻ 3 tháng tuổi là tình trạng nhiễm virus cúm cấp tính, thường do các chủng virus cúm A, B hoặc C gây ra. Ở lứa tuổi này, hệ miễn dịch của trẻ vẫn còn non yếu, nên các triệu chứng có thể xuất hiện đột ngột và tiến triển nhanh.
Các dấu hiệu phổ biến bao gồm sốt cao (thường trên 38°C), ho khan, nghẹt mũi, sổ mũi, đau họng. Trẻ cũng có thể quấy khóc, bú kém, ngủ không sâu giấc và tỏ ra mệt mỏi, khó chịu (1). Một số trường hợp nặng có thể xuất hiện triệu chứng khó thở, thở nhanh, da tím tái, hoặc co giật cảnh báo biến chứng nguy hiểm như viêm phổi, viêm phế quản hoặc viêm tai giữa, cần được thăm khám và xử trí kịp thời, tránh các biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra.

Nguyên nhân bé 3 tháng tuổi dễ bị cúm
Đâu là nguyên nhân khiến trẻ 3 tháng tuổi bị cảm cúm? cũng là vấn đề được nhiều mẹ tìm hiểu. Trẻ 3 tháng tuổi dễ bị cúm do hệ miễn dịch còn non yếu và chưa phát triển đầy đủ các cơ chế phòng vệ trước virus. Ở độ tuổi này, khả năng sản sinh kháng thể của trẻ chủ yếu phụ thuộc vào lượng kháng thể IgG truyền từ mẹ trong giai đoạn mang thai. Tuy nhiên, lượng kháng thể này giảm dần trong vài tháng đầu sau sinh, khiến trẻ trở nên dễ bị nhiễm virus hơn.
Ngoài ra, trẻ 3 tháng tuổi chưa đủ lớn để tiêm vắc xin cúm, do đó không có sự bảo vệ chủ động từ miễn dịch đặc hiệu. Hệ hô hấp của trẻ cũng còn nhỏ và dễ bị tổn thương, trong khi lớp lông mao trong đường thở chưa hoạt động hiệu quả.
Môi trường sống cũng là yếu tố đáng lưu ý, đặc biệt nếu trẻ tiếp xúc gần với người lớn hoặc trẻ khác đang mang virus cúm. Không gian kín, đông người, hoặc môi trường ô nhiễm có thể làm tăng nguy cơ lây nhiễm. Việc người chăm sóc trẻ không tuân thủ các biện pháp phòng ngừa như rửa tay thường xuyên, đeo khẩu trang khi có triệu chứng hô hấp hoặc không tiêm phòng cúm đầy đủ cũng góp phần gia tăng nguy cơ lây nhiễm cho trẻ. (2)
Trẻ 3 tháng bị cảm cúm có nguy hiểm không?
Cảm cúm ở trẻ 3 tháng tuổi có thể gây ra những nguy cơ nghiêm trọng, bởi hệ miễn dịch của trẻ ở giai đoạn này vẫn còn non yếu và chưa phát triển đầy đủ khả năng bảo vệ cơ thể. Khi virus cúm xâm nhập, chúng có thể nhanh chóng lây lan và tấn công hệ hô hấp, dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Virus cúm tấn công vào niêm mạc đường hô hấp, gây viêm và phù nề, đồng thời làm tăng tiết dịch nhầy, dẫn đến các triệu chứng như nghẹt mũi, khó thở và ho. Đối với trẻ 3 tháng tuổi, khi đường thở vẫn còn nhỏ và chưa phát triển hoàn thiện, những thay đổi này có thể nhanh chóng dẫn đến suy hô hấp, thậm chí là ngừng thở nếu không được cấp cứu kịp thời.
Khi virus xâm nhập sâu hơn vào đường hô hấp dưới, chúng có thể gây tổn thương các phế quản và phế nang, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập và gây viêm phế quản, viêm phổi. Những biến chứng này có thể dẫn đến suy hô hấp cấp, đe dọa trực tiếp đến tính mạng trẻ. Trẻ có thể xuất hiện các triệu chứng như thở gấp, lồng ngực rút lõm, da và môi tím tái và phản xạ bú kém. Đây đều là những dấu hiệu cần được xử lý y tế ngay lập tức để giảm thiểu nguy cơ tử vong. (3)
Bên cạnh đó, virus cúm có thể lây lan qua máu và ảnh hưởng đến các cơ quan khác như tim và não. Viêm cơ tim có thể dẫn đến rối loạn nhịp tim, suy tim cấp và thậm chí tử vong. Khi virus tấn công hệ thần kinh trung ương, chúng có thể gây viêm màng não, viêm não, dẫn đến co giật, hôn mê và tổn thương não vĩnh viễn.
Ngoài ra, hội chứng Reye có thể xảy ra khi trẻ bị cúm sử dụng aspirin không đúng cách. Hội chứng này có thể gây tổn thương gan, phù não và rối loạn tri giác, với tỷ lệ tử vong cao nếu không được điều trị kịp thời.
Xem thêm:
- Bệnh cúm ở trẻ em nguy hiểm như thế nào?
- Trẻ 4 tháng bị cảm cúm phải làm sao?

Dấu hiệu nguy hiểm cần đưa trẻ đi khám ngay
Đâu là dấu hiệu khi trẻ 3 tháng tuổi bị cảm cúm cần phải đi khám và nhập viện? Việc nhận diện sớm các dấu hiệu nguy hiểm ở trẻ em là rất quan trọng trong việc đảm bảo sức khỏe và ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng. Do khả năng giao tiếp và biểu lộ cảm giác không rõ ràng ở trẻ nhỏ, các bậc phụ huynh hoặc người giám hộ cần đặc biệt chú ý đến những biểu hiện bất thường. Khi trẻ xuất hiện một trong các triệu chứng dưới đây, việc đưa trẻ đến cơ sở y tế là cần thiết để được thăm khám và điều trị kịp thời.
- Sốt cao kéo dài hoặc không hạ nhiệt: Sốt là một phản ứng tự nhiên của cơ thể trước nhiễm trùng. Tuy nhiên, nếu trẻ sốt cao trên 39°C mà không hạ nhiệt sau khi sử dụng thuốc hạ sốt hoặc sốt kéo dài quá 48 giờ, đây có thể là dấu hiệu của các bệnh lý nghiêm trọng như nhiễm trùng huyết, viêm phổi, viêm màng não và các bệnh lý khác, cần phải thăm khám y tế ngay.
- Khó thở hoặc thở rít: Khi trẻ có dấu hiệu khó thở, thở nhanh, thở rít hoặc thở không đều, đây có thể là dấu hiệu của các vấn đề nghiêm trọng về hô hấp, chẳng hạn như viêm phổi, viêm phế quản, hoặc tắc nghẽn đường thở. Trẻ có thể xuất hiện triệu chứng thở gấp, lồng ngực rút lõm, môi và da tím tái. Đây là những dấu hiệu cảnh báo tình trạng suy hô hấp, cần phải can thiệp y tế ngay lập tức.
- Co giật: Co giật ở trẻ em, dù do nguyên nhân nào, đều là tình trạng khẩn cấp. Đây có thể là dấu hiệu của sốt cao, nhiễm trùng não hoặc các vấn đề thần kinh nghiêm trọng. Nếu trẻ bị co giật, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được điều trị kịp thời, tránh tổn thương lâu dài cho não bộ.
- Li bì, khó đánh thức: Trẻ có tình trạng li bì, khó đánh thức, hoặc không phản ứng khi được gọi có thể đang gặp các vấn đề nghiêm trọng như nhiễm trùng huyết, viêm não, hoặc các bệnh lý nội khoa nặng khác. Đây là dấu hiệu cần can thiệp y tế để điều trị kịp thời, tránh gây tổn thương lâu dài.
- Nôn mửa liên tục hoặc không kiểm soát: Nôn mửa liên tục, không kiểm soát, hoặc có nôn ra máu là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý nghiêm trọng về hệ tiêu hóa, nhiễm trùng, viêm dạ dày hoặc viêm màng não. Nếu trẻ có tình trạng nôn mửa nhiều lần trong một khoảng thời gian ngắn hoặc kèm theo sốt, khó thở, hoặc các dấu hiệu khác, cần thăm khám y tế ngay.
- Tiểu ít hoặc không tiểu trong nhiều giờ: Trẻ không tiểu hoặc tiểu ít trong suốt một khoảng thời gian dài có thể là dấu hiệu của mất nước nghiêm trọng, suy thận hoặc tắc nghẽn đường tiểu. Cần đưa trẻ đến bệnh viện để kiểm tra và điều trị ngay, tránh tổn thương thận và các biến chứng nghiêm trọng.
- Phát ban bất thường hoặc dấu hiệu nhiễm trùng ngoài da: Các vết phát ban đỏ, tím hoặc có mủ, đặc biệt khi kèm theo sốt hoặc đau nhức, có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng huyết, nhiễm trùng ngoài da hoặc các bệnh lý nghiêm trọng khác.

Trẻ 3 tháng bị cảm cúm phải làm sao?
Khi trẻ 3 tháng tuổi bị cảm cúm, việc chăm sóc và xử lý đúng cách là rất quan trọng để giúp trẻ phục hồi nhanh chóng và tránh biến chứng. Dưới đây là một số biện pháp giúp giảm nhẹ triệu chứng và hỗ trợ quá trình điều trị:
1. Làm sạch mũi bằng nước muối sinh lý
Trẻ sơ sinh chưa thể tự xì mũi, vì vậy, việc làm sạch mũi cho trẻ là cần thiết để giúp trẻ thở dễ dàng hơn. Bạn có thể sử dụng nước muối sinh lý để nhỏ vào mũi trẻ, sau đó dùng dụng cụ hút mũi (chú ý chọn loại phù hợp với độ tuổi của trẻ) để hút sạch dịch nhầy. Việc này sẽ giúp thông thoáng đường thở, giảm nghẹt mũi, giúp trẻ bú và ngủ ngon hơn. (1)
2. Cho bú mẹ nhiều hơn
Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng quý giá và là yếu tố quan trọng giúp tăng cường hệ miễn dịch cho trẻ. Khi trẻ bị cảm cúm, việc cho trẻ bú mẹ thường xuyên giúp cung cấp đủ nước, dưỡng chất và kháng thể tự nhiên từ mẹ, hỗ trợ hệ miễn dịch của trẻ chống lại virus gây bệnh. Đồng thời, việc bú mẹ cũng giúp trẻ cảm thấy dễ chịu và yên tâm hơn khi có sự gần gũi với mẹ. (1)
3. Giữ môi trường thoáng mát
Khi trẻ bị cảm cúm, việc giữ cho không gian xung quanh luôn thoáng mát, sạch sẽ và không quá nóng bức là rất quan trọng. Tránh để trẻ tiếp xúc với không khí quá lạnh hoặc quá nóng. Nên giữ nhiệt độ phòng ở mức vừa phải, từ 25 - 27°C, đồng thời chú ý thông gió để không khí trong phòng luôn tươi mới. Việc này giúp trẻ cảm thấy dễ chịu hơn, tránh tình trạng sốt cao hoặc các vấn đề hô hấp khác do không khí ô nhiễm. (1)
Xem thêm: Mẹo chữa cúm cho trẻ sơ sinh bằng dân gian hiệu quả.
Lưu ý khi chăm sóc trẻ 3 tháng bị cúm
Chăm sóc trẻ 3 tháng tuổi bị cảm cúm đòi hỏi sự chú ý đặc biệt vì hệ miễn dịch của trẻ ở độ tuổi này vẫn còn non yếu, dễ bị tác động bởi các yếu tố bên ngoài. Việc chăm sóc đúng cách không chỉ giúp giảm nhẹ triệu chứng mà còn phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm. Dưới đây là những lưu ý quan trọng khi chăm sóc trẻ sơ sinh bị cúm:
- Theo dõi tình trạng sức khỏe của trẻ thường xuyên
Trẻ 3 tháng tuổi không thể tự bày tỏ cảm giác khó chịu, vì vậy bố mẹ cần chú ý đến các dấu hiệu thay đổi trong hành vi và sức khỏe của trẻ. Nếu trẻ sốt cao kéo dài, khó thở, thở rít, hoặc xuất hiện dấu hiệu mất nước như môi khô, tiểu ít, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay để được thăm khám và điều trị kịp thời. Việc ghi chép lại các triệu chứng và thời gian diễn ra sẽ giúp bác sĩ chẩn đoán chính xác hơn.
- Cho trẻ bú mẹ thường xuyên
Sữa mẹ không chỉ cung cấp dưỡng chất cần thiết mà còn hỗ trợ hệ miễn dịch của trẻ, giúp cơ thể chống lại virus gây bệnh. Khi trẻ bị cúm, cần cho trẻ bú mẹ thường xuyên, ngay cả khi trẻ không muốn bú, vì việc duy trì lượng sữa giúp bổ sung nước và các kháng thể tự nhiên, giảm thiểu nguy cơ mất nước và suy giảm sức khỏe. (1)
- Vệ sinh mũi và đường thở cho trẻ
Nghẹt mũi là triệu chứng thường gặp khi trẻ bị cảm cúm. Vì trẻ nhỏ không thể tự xì mũi, việc làm sạch mũi cho trẻ bằng nước muối sinh lý là điều cần thiết. Nhỏ nước muối sinh lý vào mũi trẻ, sau đó sử dụng dụng cụ hút mũi để loại bỏ dịch nhầy. Điều này giúp thông thoáng đường thở, giúp trẻ dễ dàng thở, bú và ngủ ngon hơn.
- Tránh sử dụng thuốc không theo chỉ định của bác sĩ
Trẻ 3 tháng tuổi có thể có các phản ứng khác nhau với thuốc, vì vậy chỉ nên sử dụng thuốc theo sự hướng dẫn của bác sĩ. Các thuốc hạ sốt hoặc thuốc điều trị cảm cúm nên được bác sĩ chỉ định sau khi thăm khám. Tuyệt đối không tự ý sử dụng thuốc aspirin hoặc các loại thuốc không được khuyến nghị cho trẻ sơ sinh. (4)
- Chú ý đến dấu hiệu mất nước
Trẻ nhỏ rất dễ bị mất nước, đặc biệt khi bị sốt hoặc nôn mửa. Cần theo dõi các dấu hiệu mất nước như khô miệng, môi nứt nẻ, tiểu ít hoặc không tiểu trong nhiều giờ. Trong trường hợp này, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được truyền dịch nếu cần.
- Kiêng tuyệt đối việc tiếp xúc với người bệnh khác
Khi trẻ bị cúm, cần hạn chế cho trẻ tiếp xúc với những người có triệu chứng cúm hoặc các bệnh truyền nhiễm khác. Virus cúm rất dễ lây lan qua đường hô hấp, và việc tiếp xúc với các nguồn nhiễm trùng có thể làm bệnh của trẻ trở nên nặng hơn.
Biện pháp phòng ngừa cúm cho trẻ 3 tháng tuổi
Để bảo vệ trẻ 3 tháng tuổi khỏi nguy cơ mắc cúm, các biện pháp phòng ngừa cần được thực hiện đúng cách nhằm hỗ trợ hệ miễn dịch của trẻ, vốn còn non yếu. Những biện pháp dưới đây là cách hiệu quả để giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm và bảo vệ sức khỏe của trẻ:
- Vệ sinh tay đúng cách: Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch là cách đơn giản nhưng rất hiệu quả để ngăn ngừa sự lây lan của virus cúm. Người chăm sóc trẻ cần duy trì thói quen này, đặc biệt sau khi tiếp xúc với trẻ hoặc các vật dụng có thể nhiễm khuẩn.
- Hạn chế tiếp xúc với người bị cúm: Trẻ sơ sinh dễ bị lây nhiễm qua việc tiếp xúc với người có triệu chứng cúm. Do đó, cần hạn chế cho trẻ tiếp xúc với người bệnh hoặc người có triệu chứng cảm cúm, nhất là trong mùa dịch cúm.
- Duy trì môi trường sống sạch sẽ và thoáng mát: Giữ không gian sống của trẻ luôn sạch sẽ và thông thoáng là yếu tố quan trọng để ngăn ngừa nhiễm khuẩn. Cần vệ sinh thường xuyên các bề mặt tiếp xúc của trẻ và đảm bảo phòng có không khí trong lành.
- Chế độ dinh dưỡng hợp lý: Cho trẻ bú mẹ là cách tốt nhất để cung cấp đầy đủ dưỡng chất và kháng thể tự nhiên giúp trẻ phát triển khỏe mạnh và tăng cường khả năng miễn dịch. Sữa mẹ là hàng rào bảo vệ hiệu quả chống lại các bệnh nhiễm trùng.
- Tránh để trẻ tiếp xúc với thời tiết khắc nghiệt: Trẻ 3 tháng tuổi có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, vì vậy cần tránh cho trẻ tiếp xúc với không khí lạnh hoặc quá nóng. Nên giữ trẻ trong môi trường có nhiệt độ ổn định, không có gió lạnh hoặc những điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
- Tiêm vắc xin cúm cho người chăm sóc: Mặc dù trẻ dưới 6 tháng tuổi chưa thể tiêm vắc xin cúm, việc tiêm phòng cho người chăm sóc trực tiếp là rất quan trọng. Việc này giúp giảm nguy cơ lây nhiễm virus cúm từ người bệnh sang trẻ. Khi trẻ đủ 6 tháng tuổi, việc tiêm vắc xin cúm cho trẻ sẽ là một phần quan trọng trong chiến lược phòng ngừa cúm, đảm bảo trẻ được bảo vệ tối ưu.
- Tiêm vắc xin cúm cho mẹ trước hoặc trong thai kỳ: Vắc xin cúm có thể được tiêm trong thai kỳ, tối ưu khi tiêm từ tam cá nguyệt thứ hai. Đây là giải pháp toàn diện và chủ động, vừa an toàn vừa hiệu quả trong việc phòng cúm giữa bối cảnh dịch bệnh phức tạp. Đồng thời, vắc xin còn giúp truyền kháng thể, bảo vệ trẻ sơ sinh trong những tháng đầu đời khi chưa thể tiêm phòng.

Hiện, các loại vắc xin phòng cúm cho trẻ đủ 6 tháng tuổi được cấp phép và lưu hành tại Việt Nam gồm 3 loại là vắc xin Influvac Tetra (Hà Lan), Vaxigrip Tetra (Pháp) và vắc xin GC FLU Quadrivalent (Hàn Quốc).
Vắc xin Vaxigrip Tetra (Pháp)
Vắc xin Vaxigrip Tetra (Pháp) là loại vắc xin bất hoạt do Tập đoàn Dược phẩm hàng đầu Sanofi Pasteur (Pháp) nghiên cứu và sản xuất, chính thức được phê duyệt tại châu Âu vào năm 2016. Vắc xin phòng ngừa bệnh cúm do 4 chủng virus cúm gây ra gồm: 2 chủng cúm A (H1N1, H3N2) và 2 chủng cúm B (Yamagata, Victoria) và được tiêm ngừa cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên và người lớn.
Vắc xin Influvac Tetra (Hà lan)
Vắc xin Influvac Tetra (Hà Lan) là loại vắc xin bất hoạt được nghiên cứu và sản xuất bởi hãng Abbott – Hà Lan. Vắc xin giúp phòng ngừa bệnh cúm do 4 chủng cúm gây ra bao gồm 2 chủng cúm A (H1N1, H3N2) và 2 chủng cúm B (Yamagata, Victoria), chỉ định tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên và người lớn.
Vắc xin GC FLU Quadrivalent (Hàn Quốc)
Vắc xin GC FLU Quadrivalent (Hàn Quốc) là loại vắc xin bất hoạt, chứa các kháng nguyên được phân tách từ 2 chủng cúm A (H1N1, H3N2) và 2 chủng cúm B (Yamagata, Victoria) giúp phòng ngừa hiệu quả bệnh cúm. Vắc xin được nghiên cứu và sản xuất bởi hãng Green Cross (Hàn Quốc), được chỉ định tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên và người lớn.
Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào về vấn đề trẻ 3 tháng bị cảm cúm, quý Khách hàng có thể liên hệ trực tiếp với VNVC thông qua hotline 028.7102.6595 hoặc inbox qua fanpage VNVC - Trung tâm Tiêm chủng Trẻ em & Người lớn hoặc đến ngay các trung tâm tiêm chủng VNVC trên toàn quốc để được nhân viên chăm sóc Khách hàng hướng dẫn chi tiết, được bác sĩ thăm khám sàng lọc, tư vấn sức khỏe và chỉ định tiêm ngừa phù hợp. Tra cứu trung tâm tiêm chủng VNVC gần nhất tại đây.
Trẻ 3 tháng tuổi bị cảm cúm thường gặp các triệu chứng như sốt, ho, nghẹt mũi và quấy khóc do hệ miễn dịch còn non yếu và chưa hoàn thiện. Để giảm nguy cơ trẻ 3 tháng bị cảm cúm, bố mẹ cần chú ý giữ vệ sinh cá nhân, hạn chế tiếp xúc với người bệnh và duy trì môi trường sống sạch sẽ, thoáng mát.
- Clista, B. (2020, September 8). Flu in Babies: Symptoms, Treatment, and Prevention. GoodRx. https://www.goodrx.com/conditions/flu/flu-in-infants
- Influenza (flu) and your baby. (2024). Marchofdimes.org. https://www.marchofdimes.org/find-support/topics/parenthood/influenza-flu-and-your-baby
- Flu symptoms in babies: How to spot the flu. (2023). BabyCenter. https://www.babycenter.com/health/illness-and-infection/flu-in-babies-and-toddlers_10877
- If your child has cold or flu symptoms. (2025, May). NHS Inform. https://www.nhsinform.scot/illnesses-and-conditions/lungs-and-airways/if-your-child-has-cold-or-flu-symptoms/








