Nhiều phụ huynh đưa con đi tiêm kháng thể đơn dòng RSV vào cuối năm
Cuối năm, thời tiết lạnh, ô nhiễm không khí và bụi mịn gia tăng, nhiều phụ huynh chủ động cho con trẻ tiêm kháng thể đơn dòng RSV phòng viêm phế quản, viêm phổi biến chứng nặng, ngay khi Hệ thống Tiêm chủng VNVC chính thức triển khai tiêm rộng rãi trên toàn quốc; trước đó, VNVC đã phối hợp tư vấn cho Khách hàng tiêm tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh và Phòng khám Đa khoa Nutrihome Hà Nội và TP.HCM.

Bác sĩ Nguyễn Đức Bá Đạt - Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, virus hợp bào hô hấp RSV là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây viêm tiểu phế quản và viêm phổi ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ; bệnh dễ trở nặng do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, đường thở hẹp, dễ phù nề và tắc nghẽn. Trẻ nhiễm RSV có thể đối mặt với nhiều biến chứng nguy hiểm như suy hô hấp cấp, xẹp phổi, bội nhiễm vi khuẩn, tràn khí màng phổi, rối loạn nhịp tim, ngừng thở và tử vong; đồng thời có nguy cơ để lại di chứng lâu dài như xơ phổi, suy giảm chức năng hô hấp, tái nhập viện nhiều lần hoặc tiến triển thành hen phế quản mạn tính.
Gánh nặng bệnh RSV càng trở nên rõ nét hơn trong bối cảnh ô nhiễm không khí gia tăng và tình hình bụi mịn PM2.5 đáng báo động như hiện nay. Các hạt bụi ô nhiễm này có kích thước siêu nhỏ, chứa kim loại nặng cùng nhiều chất độc hại, có thể xâm nhập sâu vào phế nang, thậm chí đi vào máu, gây viêm mạn tính và tổn thương lớp biểu mô bảo vệ đường hô hấp, khiến virus và vi khuẩn, trong đó có RSV, dễ dàng bám dính, xâm nhập, nhân lên và lây lan nhanh hơn. Điều này khiến nguy cơ nhiễm RSV cũng như các biến chứng nặng gia tăng, đặc biệt ở nhóm trẻ có sức đề kháng yếu, trẻ sinh non, nhẹ cân hoặc có bệnh nền.
Bác sĩ Đạt cảnh báo, biến đổi khí hậu, ô nhiễm không khí và bụi mịn đang góp phần làm gia tăng rõ rệt các bệnh lý đường hô hấp. Trong điều kiện miễn dịch suy giảm, thậm chí chỉ một tình trạng tắc nghẽn đường thở cũng có thể trở thành yếu tố đe dọa tính mạng trẻ nhỏ. Qua đó, nhấn mạnh vai trò của các biện pháp phòng ngừa chủ động.
Đối với phụ nữ mang thai, tiêm vắc xin RSV Abrysvo (Pfizer - Mỹ, sản xuất tại Bỉ) trong tuần thai 24 - 36 giúp cơ thể mẹ tạo kháng thể và truyền sang thai nhi, bảo vệ trẻ ngay từ những tháng đầu đời. Đây được xem là “lá chắn sớm” giúp giảm nguy cơ nhập viện và biến chứng nặng ở trẻ sơ sinh.
Đối với trẻ từ 1 ngày tuổi đến 24 tháng tuổi, Hệ thống tiêm chủng VNVC hiện đã triển khai tiêm kháng thể đơn dòng RSV Beyfortus (Nirsevimab) của Sanofi sản xuất tại Mỹ. Kháng thể này được sản xuất bằng công nghệ sinh học tái tổ hợp, cung cấp trực tiếp kháng thể đặc hiệu chống RSV, giúp trẻ được bảo vệ ngay sau tiêm mà không cần thời gian chờ cơ thể tự tạo miễn dịch như vắc xin truyền thống, giúp giảm hơn 82% nguy cơ nhập viện và điều trị tích cực do RSV, hiệu quả kéo dài ít nhất 5 - 6 tháng, bảo vệ trẻ trọn vẹn mùa cao điểm bệnh hô hấp.

Thực tế tại các trung tâm tiêm chủng VNVC trên cả nước trong giai đoạn cuối năm cho thấy sự quan tâm ngày càng lớn của phụ huynh. Nhiều gia đình có con từng nhập viện vì viêm tiểu phế quản, viêm phổi do RSV hoặc có trẻ sinh non, nhẹ cân, đều mong muốn tiếp cận sớm biện pháp phòng ngừa này nhằm giảm nguy cơ tái nhiễm và biến chứng nặng. Những câu chuyện thực tế từ phụ huynh tại Hà Nội và TP.HCM phản ánh nỗi lo chung khi trẻ mắc bệnh hô hấp diễn tiến nhanh, gây áp lực lớn về sức khỏe, tâm lý và kinh tế cho gia đình.
Tại Trung tâm tiêm chủng VNVC Hoàng Văn Thụ (TP.HCM), chị Lê Khánh Linh (34 tuổi) đưa con trai Hà Quang Minh hơn 5 tháng tuổi đến tiêm kháng thể đơn dòng RSV ngay khi VNVC triển khai tiêm rộng rãi. Bé Minh sinh nhẹ cân, chỉ 2,6 kg, lại đang trong giai đoạn giao mùa, là thời điểm các bệnh hô hấp gia tăng mạnh. Trải nghiệm nuôi con lớn từng nhiều lần phải nhập viện vì viêm đường hô hấp khiến chị Linh đặc biệt thận trọng với bé thứ hai.
“Ngày trước, khi chưa có kháng thể đơn dòng RSV, gia đình chỉ biết giữ ấm và hạn chế tiếp xúc. Giờ có biện pháp phòng bệnh sớm, tôi không muốn bỏ lỡ”, chị chia sẻ. Câu chuyện của chị Linh cho thấy sự thay đổi rõ rệt trong nhận thức của phụ huynh: từ bị động phòng tránh sang chủ động tiếp cận các tiến bộ y học để bảo vệ con ngay từ đầu đời.

Tương tự, tại VNVC Lê Đại Hành (TP.HCM), chị Vạn Chí Linh (40 tuổi) đưa con trai Nguyễn Vạn Gia Hưng hơn 2 tháng tuổi đi tiêm kháng thể đơn dòng RSV. Bé sinh non ở tuần 34, cân nặng chỉ 2,3 kg, thuộc nhóm đối tượng được các tổ chức y tế xếp vào nhóm nguy cơ cao nếu nhiễm RSV. “Đợt này đang cao điểm viêm phổi, bệnh hô hấp, con lại sinh thiếu tháng nên kháng thể thấp, tôi nhất định phải cho con tiêm sớm”, chị Linh nói.

Ở Hà Nội, ngay trong ngày đầu VNVC triển khai tiêm kháng thể đơn dòng phòng RSV, chị Nguyễn Thúy Quỳnh (31 tuổi, P.Tương Mai) đưa con gái hơn 6 tháng tuổi đến VNVC Trường Chinh. Trước đó, khi mới 2 tháng tuổi, bé từng mắc viêm tiểu phế quản, phải nhập viện điều trị. “Trải qua rồi mới hiểu cảm giác chỉ mong con đừng ốm nữa. Khi biết có biện pháp phòng sớm, tôi đưa con đi tiêm ngay”, chị Quỳnh chia sẻ.
Từ góc độ y tế, những trường hợp trẻ từng nhập viện vì RSV được đánh giá có nguy cơ tái nhiễm và biến chứng cao hơn, do đó việc phòng ngừa chủ động sau khi trẻ ổn định sức khỏe là lựa chọn hợp lý, giúp giảm nguy cơ tái nhập viện nguy hiểm.

Cũng tại Hà Nội, chị Hoàng Thị Châm (33 tuổi, xã Sơn Đồng) đưa con trai hơn 7 tháng tuổi đến VNVC ICON4 Cầu Giấy để tiêm kháng thể đơn dòng RSV. Dù bé sinh đủ tháng, thể trạng khỏe mạnh, nhưng thường xuyên mắc các bệnh hô hấp khiến gia đình nhiều lần phải nghỉ làm, phát sinh chi phí điều trị. Chị Châm cho biết, mùa lạnh năm nay đi kèm tình trạng ô nhiễm không khí nghiêm trọng khiến chị càng lo lắng. “Ngay khi VNVC triển khai tiêm kháng thể đơn dòng phòng viêm phổi, viêm tiểu phế quản do RSV, tôi quyết định cho con đi tiêm sớm”, chị nói.
Có thể thấy, RSV không chỉ là mối nguy với trẻ yếu thế mà ngay cả trẻ khỏe mạnh cũng có thể diễn tiến nặng, đặc biệt trong điều kiện môi trường bất lợi.

Trường hợp của gia đình anh Quang Thắng (37 tuổi, P.Kim Liên, Hà Nội) lại phản ánh nỗi lo thường trực của những cặp vợ chồng muộn con. Đưa con gái đầu lòng 11 tháng tuổi đi tiêm kháng thể đơn dòng RSV tại VNVC Trường Chinh, anh Thắng cho biết vợ chồng đã tìm hiểu rất kỹ về các bệnh hô hấp ngay từ khi con chưa chào đời. “Miền Bắc đang mùa lạnh, trẻ nhập viện vì bệnh hô hấp rất nhiều, có trẻ phải thở máy. Phòng bệnh cho con sớm chừng nào hay chừng nấy”, anh chia sẻ.
Một câu chuyện khác tại VNVC The West Cầu Giấy là trường hợp của chị Ngô Thị Phương (33 tuổi), đưa con trai út 5 tháng tuổi đi tiêm kháng thể đơn dòng RSV. Hai con lớn của chị đang đi học thường xuyên ho, sốt và có nguy cơ lây bệnh cho em nhỏ. Chị Phương bày tỏ lo ngại trước những quan điểm sai lệch trên mạng xã hội cho rằng nên để trẻ “tiếp xúc với bệnh để tự tạo kháng thể”. “Nuôi hai bé lớn, tôi hiểu sức đề kháng của trẻ nhỏ mong manh thế nào. Tôi chọn tiêm ngừa thay vì đánh cược sức khỏe của con”, chị nói.
Tại TP.HCM, chị Thúy Hoa (26 tuổi, P.Tân Định) đưa con gái 20 tháng tuổi đến VNVC Quận 1 tiêm kháng thể đơn dòng RSV sau nhiều lần “thót tim” vì con nhập viện do viêm tiểu phế quản. “Mỗi lần con thở khò khè hay ho kéo dài, cả nhà gần như thức trắng đêm”, chị Hoa chia sẻ.
Trong khi đó, anh Minh Tuấn (34 tuổi, huyện Thạch Thất, Hà Nội) vẫn chưa quên lần con trai phải nhập viện cấp cứu vì viêm đường hô hấp dưới nghi do RSV. “Chỉ mong có cách nào giúp giảm nguy cơ tái nhiễm cho con”, anh nói khi đưa bé đi tiêm ngay khi biết VNVC triển khai dịch vụ trên diện rộng.

Thông qua những câu chuyện thực tế này, có thể thấy RSV là gánh nặng lớn đối với gia đình và xã hội từ chi phí điều trị, thời gian chăm sóc, đến áp lực tâm lý kéo dài. Trong bối cảnh ô nhiễm không khí, bụi mịn và biến đổi khí hậu làm gia tăng các bệnh đường hô hấp, việc chủ động phòng ngừa bằng các biện pháp khoa học, đã được kiểm chứng, trở thành nhu cầu cấp thiết.







