Biến chứng viêm phổi ARDS do thủy đậu là gì?

Viêm phổi ARDS là biến chứng cực kỳ nguy hiểm của bệnh thủy đậu, có thể diễn tiến ồ ạt chỉ trong vài giờ đến vài ngày, nhanh chóng gây suy hô hấp và đe dọa tính mạng. Đáng báo động, nguy cơ này không chỉ xảy ra ở người có bệnh nền mà cả người trẻ, khỏe mạnh cũng có thể chuyển nặng nếu chưa có miễn dịch bảo vệ. Trước hiểm họa tiềm ẩn, các chuyên gia khuyến cáo người dân cần chủ động tiêm vắc xin phòng thủy đậu đầy đủ, đúng lịch để phòng biến chứng nguy hiểm, bảo vệ bản thân và cộng đồng.

Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương mới đây đã tiếp nhận một trường hợp nam giới khỏe mạnh 36 tuổi tại Hưng Yên mắc thủy đậu lây từ con gái. Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng sốc nhiễm trùng, nhiều mụn nước và mụn mủ kích thước không đồng đều trên da; đồng thời suy hô hấp nặng, phải thở máy do biến chứng viêm phổi ARDS.

Đáng chú ý, đây là ca bệnh hiếm gặp ở người trẻ, trước đó hoàn toàn khỏe mạnh, không có bệnh nền, chưa từng mắc thủy đậu và chưa được tiêm vắc xin phòng bệnh. Bệnh diễn tiến nhanh, nặng và buộc phải điều trị hồi sức tích cực kéo dài.

Viêm phổi ARDS là tình trạng suy hô hấp cấp tiến triển, xảy ra khi phổi bị tổn thương nghiêm trọng và lan tỏa. Trong trường hợp thủy đậu, Bác sĩ Trần Huỳnh Tấn - Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết virus Varicella Zoster (VZV) gây bệnh thủy đậu có thể xâm nhập sâu vào phổi, gây viêm phổi nặng và kích hoạt phản ứng viêm toàn thân. Khi phản ứng này mất kiểm soát, phế nang, nơi trao đổi oxy của phổi bị tổn thương lan tỏa, khiến dịch viêm và dịch tiết ứ đọng tràn vào phổi. Hậu quả là oxy không thể đi vào máu đầy đủ, dẫn đến thiếu oxy máu nghiêm trọng, người bệnh nhanh chóng rơi vào tình trạng hội chứng suy hô hấp cấp (ARDS).

Bác sĩ Tấn nhấn mạnh, ARDS không phải là biến chứng xuất hiện từ từ mà thường là bước ngoặt nguy hiểm, khi tình trạng viêm vượt khỏi khả năng bù trừ của cơ thể. Chỉ trong thời gian ngắn, phổi mất khả năng trao đổi oxy, người bệnh nhanh chóng rơi vào suy hô hấp cấp, buộc phải thở máy hoặc can thiệp hồi sức chuyên sâu. Theo các nghiên cứu, hội chứng này thường chuyển biến nặng trong vòng 6 - 72 giờ sau khi khởi phát. Nhiều trường hợp chỉ sau 12 - 24 giờ, suy hô hấp có thể trở nên nghiêm trọng, buộc người bệnh phải thở máy và điều trị tại đơn vị hồi sức tích cực nhằm đảm bảo cung cấp oxy cho cơ thể.

Điều đáng lo là các dấu hiệu ban đầu của viêm phổi ARDS thường không quá rầm rộ, dễ bị bỏ qua hoặc nhầm lẫn với mệt mỏi, sốt thông thường. Khi triệu chứng khó thở xuất hiện rõ ràng, tổn thương phổi thường đã lan rộng, việc điều trị trở nên phức tạp, tốn kém và kéo dài. Điển hình như trường hợp nam bệnh nhân 36 tuổi vừa được Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương tiếp nhận.

Giai đoạn đầu, người bệnh chỉ xuất hiện các triệu chứng tưởng chừng không đặc hiệu như đau thượng vị, đau dạ dày, đau họng và sốt cao. Khi các nốt phỏng thủy đậu xuất hiện, bệnh nhân vẫn tự điều trị tại nhà, chưa có biểu hiện khó thở rõ rệt. Tuy nhiên, chỉ trong thời gian ngắn, tình trạng suy hô hấp tiến triển nhanh, tổn thương phổi lan tỏa, buộc người bệnh phải nhập viện trong tình trạng nguy kịch và phải thở máy với nồng độ oxy cao do biến chứng viêm phổi ARDS.

Các nghiên cứu cho thấy, bệnh nhân ARDS có tỷ lệ tử vong cao, với tỷ lệ tử vong trong 28 ngày là 34,8% và tỷ lệ tử vong chung trong bệnh viện là 40%. Ngoài nguy cơ tử vong, ARDS còn để lại nhiều hậu quả lâu dài do thời gian nằm viện kéo dài, người bệnh dễ sụt cân, suy giảm khối cơ, giảm khả năng vận động và thể lực. Tình trạng thiếu oxy kéo dài cũng có thể ảnh hưởng đến chức năng nhận thức, với các biểu hiện tồn tại nhiều tháng sau khi xuất viện.

Dù phần lớn người bệnh sống sót có thể phục hồi gần như hoàn toàn chức năng phổi theo các đánh giá chuyên môn, nhưng không ít trường hợp vẫn gặp khó thở khi gắng sức, giảm khả năng vận động và cần thời gian dài để thích nghi, trở lại sinh hoạt bình thường.

Tổ chức Y tế thế giới (WHO), Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Hoa Kỳ và Bộ Y tế Việt Nam, đều khẳng định tiêm vắc xin phòng thủy đậu là biện pháp an toàn, hiệu quả và bền vững nhất để phòng bệnh và các biến chứng nguy hiểm như viêm phổi ARDS. Theo CDC Mỹ, khi tiêm một liều vắc xin thủy đậu, hiệu quả phòng các thể bệnh thủy đậu có thể đạt khoảng 82% và đạt hiệu quả gần 100% đối với thủy đậu nặng. Với phác đồ hai liều, hiệu quả bảo vệ được ghi nhận lên đến 98% và duy trì ở mức cao.

Danh sách các loại vắc xin phòng bệnh thủy đậu cho trẻ em và người lớn

Tên vắc xin	Đối tượng	Lịch tiêm	Đăng ký tiêm
Varilrix (Bỉ)	Trẻ từ 9 tháng tuổi và người lớn chưa từng mắc bệnh	Trẻ từ 9 tháng tuổi đến 12 tuổi: - Mũi 1: Lần tiêm đầu tiên - Mũi 2: 3 tháng sau mũi 1 Trẻ từ 13 tuổi trở lên và người lớn: - Mũi 1: Lần tiêm đầu tiên - Mũi 2: Cách mũi 1 ít nhất 1 tháng	Click đăng ký
Varicella (Hàn Quốc)	Trẻ từ 12 tháng tuổi và người lớn chưa từng mắc bệnh	Trẻ từ 12 tháng tuổi đến 12 tuổi: - Mũi 1: Lần tiêm đầu tiên - Mũi 2: 3 tháng sau mũi 1 Trẻ từ 13 tuổi và người lớn: - Mũi 1: Lần tiêm đầu tiên - Mũi 2: Cách mũi 1 ít nhất 1 tháng	Liên hệ: 028.7102.6595
Varivax (Mỹ)			Click đăng ký
ProQuad (Mỹ)	Trẻ từ 12 tháng tuổi và người lớn chưa từng mắc bệnh	Trẻ từ 12 tháng tuổi trở lên và người lớn: - Mũi 1: Lần tiêm đầu tiên - Mũi 2: 3 tháng sau mũi 1	Click đăng ký

Hiện nay, vắc xin phòng bệnh thủy đậu đang được triển khai đầy đủ tại hàng trăm trung tâm tiêm chủng VNVC trên toàn quốc, giúp người dân dễ dàng tiếp cận dịch vụ tiêm chủng an toàn, chất lượng. Toàn bộ vắc xin tại VNVC được bảo quản nghiêm ngặt trong hệ thống kho lạnh đạt chuẩn GSP theo tiêu chuẩn quốc tế, đảm bảo duy trì nhiệt độ từ 2 - 8°C trong suốt quá trình lưu trữ và vận chuyển.

Quy trình tiêm chủng tại VNVC được thực hiện khép kín, khoa học theo 8 bước, nhằm đảm bảo an toàn và hiệu quả tối ưu cho người tiêm. Đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng đều được đào tạo bài bản, có chứng chỉ An toàn tiêm chủng, thường xuyên cập nhật kiến thức chuyên môn và kỹ năng dịch vụ, mang đến trải nghiệm tiêm chủng nhẹ nhàng, chính xác và chuyên nghiệp.

Bên cạnh đó, VNVC cam kết bình ổn giá vắc xin, không tăng giá bất thường, đồng thời thường xuyên triển khai các chương trình ưu đãi phù hợp, giúp người dân chủ động phòng bệnh với chi phí hợp lý. Nhiều giải pháp tài chính linh hoạt như “tiêm vắc xin trước, trả chi phí sau” hay chia nhỏ khoản thanh toán cũng được áp dụng, góp phần giảm gánh nặng chi phí và khuyến khích tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch.

Nếu có bất kỳ thắc mắc liên quan đến vắc xin thủy đậu, Quý khách có thể liên hệ trực tiếp với VNVC theo thông tin sau:

• Hotline: 028 7102 6595;
• Fanpage: VNVC – Trung tâm Tiêm chủng Trẻ em và Người lớn;
• Xem thêm những thông tin tiêm chủng hữu ích từ kênh Tik Tok: https://www.tiktok.com/@vnvc.vn;
• Tra cứu trung tâm tiêm chủng VNVC gần nhất tại đây;
• Để đặt mua vắc xin và tham khảo các sản phẩm vắc xin, Quý khách vui lòng truy cập: https://vax.vnvc.vn/vaccine;
• Đặt mua các sản phẩm chăm sóc sức khỏe và dinh dưỡng chính hãng, chất lượng cao từ các thương hiệu uy tín hàng đầu quốc tế như Nestlé Health Science (Thụy Sĩ), Asahi - Wakodo (Nhật Bản), Ecogreen (sản xuất tại Mỹ) với giá ưu đãi tại VNVC SHOP TẠI ĐÂY.

Quý Khách hàng có thể cài đặt ứng dụng “Trợ lý tiêm chủng toàn năng” – app VNVC dễ dàng thông link: https://vnvc.vn/mobile-app-download/

Bên cạnh việc tiêm vắc xin đầy đủ, đúng lịch, để phòng bệnh thủy đậu, người dân cần chủ động thực hiện các biện pháp như giữ vệ sinh cá nhân sạch sẽ, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn, che miệng, mũi khi ho hoặc hắt hơi, hạn chế tiếp xúc gần với người nghi ngờ hoặc đã mắc bệnh, không dùng chung đồ cá nhân, thường xuyên vệ sinh, khử khuẩn nhà cửa, đồ dùng sinh hoạt và đồ chơi trẻ em. Đặc biệt, khi có các dấu hiệu nghi ngờ mắc thủy đậu cần đến cơ sở y tế sớm để được thăm khám, theo dõi và điều trị kịp thời.

BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ