Cách trị cảm lạnh tại nhà: Nên làm gì cho nhanh khỏe?

Bác sĩ Nguyễn Văn Mác Toàn
Bác sĩ tham vấn Bác sĩ Nguyễn Văn Mác Toàn
Quản lý Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC
Trúc Thy
Tác giả Trúc Thy
Ngày đăng: 10/11/2026

Cảm lạnh là bệnh lý đường hô hấp phổ biến, gây ra nhiều khó chịu và ảnh hưởng đáng kể đến các hoạt động thường nhật. Vậy làm thế nào để trị cảm lạnh nhanh chóng, hiệu quả tại nhà?

cách trị cảm lạnh tại nhà

Bác sĩ Nguyễn Văn Mác Toàn - Quản lý Y khoa vùng 1 khu vực miền Trung - Tây Nguyên, Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC chia sẻ: “Theo ước tính, người lớn có thể mắc cảm lạnh 2 - 4 lần mỗi năm, trong khi trẻ em có thể bị cảm lạnh khoảng 6 - 8 lần. Bệnh có thể gây ra các biến chứng như nhiễm trùng tai, viêm xoang, viêm phổi hoặc làm trầm trọng thêm tình trạng hen suyễn, tiểu đường, bệnh tắc nghẽn phổi mạn tính (COPD)”. (1)

Hướng dẫn cách trị cảm lạnh nhanh chóng và hiệu quả tại nhà

Một số biện pháp đơn giản và hiệu quả giúp giảm triệu chứng khó chịu trong quá trình điều trị cảm lạnh có thể tham khảo như: (2)

1. Nghỉ ngơi và giữ ấm cơ thể

Nghỉ ngơi là yếu tố quan trọng giúp cơ thể tập trung năng lượng để chống lại virus. Khi bị cảm lạnh, nên hạn chế các hoạt động thể chất nặng, dành thời gian thư giãn và ngủ đủ giấc. Giữ ấm cơ thể bằng cách mặc quần áo thoải mái, sử dụng chăn ấm, đặc biệt vào ban đêm, giúp cải thiện tuần hoàn và giảm triệu chứng khó chịu.

2. Uống nhiều nước ấm

Uống đủ nước giúp cơ thể hạn chế mất nước, nhất là khi bị sốt hoặc chảy nước mũi. Nước ấm (như nước lọc, nước trái cây không đường, hoặc trà thảo mộc) giúp làm loãng dịch nhầy, giảm nghẹt mũi, và làm dịu cổ họng bị kích thích. Tránh các đồ uống chứa cồn hoặc caffeine để hạn chế nguy cơ mất nước.

3. Súc họng bằng nước muối ấm

Nước muối ấm có khả năng kháng khuẩn nhẹ, giảm viêm và làm sạch vùng họng. Thực hiện súc miệng 2 - 3 lần mỗi ngày giúp giảm triệu chứng đau rát cổ, hạn chế sự phát triển của virus và vi khuẩn trong khoang miệng.

4. Xông hơi bằng các loại lá thảo dược

Xông hơi với các loại lá như sả, chanh, bạc hà hoặc gừng giúp làm thông mũi, giảm nghẹt và mang lại cảm giác dễ chịu. Đun sôi nước với một ít lá thảo dược, sau đó xông trong khoảng 15 phút, đảm bảo giữ khoảng cách an toàn để tránh bỏng. Phương pháp này giúp cải thiện hô hấp và hỗ trợ trị cảm lạnh hiệu quả.

5. Duy trì độ ẩm không khí

Không khí khô có thể làm khô niêm mạc mũi và họng, khiến các triệu chứng như đau họng và nghẹt mũi trở nên tồi tệ hơn. Sử dụng máy tạo độ ẩm trong phòng ngủ có thể giúp duy trì độ ẩm lý tưởng, làm dịu đường hô hấp và giảm ho. Nên thường xuyên vệ sinh máy tạo độ ẩm để ngăn chặn sự phát triển của nấm mốc và vi khuẩn.

6. Chườm nóng hoặc lạnh

Chườm nóng có thể được áp dụng lên vùng xoang để giảm áp lực xoang và giảm đau đầu do nghẹt mũi. Sử dụng một chiếc khăn ấm, ẩm đặt lên trán và mũi. Trong khi đó, chườm lạnh vùng trán, nách, bẹn có thể giúp giảm nhẹ tình trạng sốt nhẹ hoặc đau đầu do cảm lạnh.

Xem thêm: Cách đánh cảm bằng dầu gió đơn giản, dễ làm

7. Kê cao gối khi ngủ

Kê cao đầu bằng thêm một chiếc gối hoặc nâng đầu giường lên một chút sẽ làm giảm nghẹt mũi và giúp giấc ngủ thoải mái hơn.

8. Tắm nước ấm

Tắm nước ấm không chỉ làm sạch cơ thể mà còn giúp thư giãn, giảm căng thẳng và hỗ trợ hạ sốt. Hơi nước từ nước ấm cũng giúp thông mũi, giảm nghẹt và cải thiện lưu thông khí quản.

lau khô người sau tắm
Tắm nước ấm và lau khô người, giúp giảm căng thẳng, đẩy lùi các triệu chứng bệnh.

9. Giải cảm bằng nước ấm pha chanh, mật ong, gừng

Đây là một phương pháp trị cảm lạnh truyền thống đã được chứng minh hiệu quả trong việc làm dịu cổ họng và cung cấp chất lỏng.

  • Mật ong có đặc tính kháng khuẩn nhẹ và là chất làm dịu tự nhiên, giúp giảm ho và đau họng. (Lưu ý: Không dùng mật ong cho trẻ em dưới 1 tuổi vì nguy cơ ngộ độc botulism).
  • Gừng có chứa các hợp chất chống viêm.
  • Chanh giàu vitamin C.

Hỗn hợp nước ấm, chanh, gừng và mật ong có thể giúp giảm bớt sự khó chịu ở cổ họng và hỗ trợ hệ miễn dịch.

10. Hạn chế ra khỏi nhà

Khi bị cảm lạnh, nên hạn chế ra ngoài để tránh lây lan virus và bảo vệ cơ thể khỏi các tác nhân gây bệnh khác. Nghỉ ngơi tại nhà, tránh tiếp xúc với gió lạnh hoặc không khí ô nhiễm, giúp cơ thể phục hồi nhanh hơn và ngăn ngừa biến chứng.

Lưu ý: Ngay cả khi chỉ bị cảm lạnh thông thường, người bệnh cũng không nên chủ quan. Các biện pháp chăm sóc và điều trị tại nhà chỉ mang tính chất tham khảo, hỗ trợ giảm triệu chứng. Để đảm bảo an toàn và hiệu quả, cần thăm khám và tư vấn với bác sĩ chuyên khoa trước khi áp dụng bất kỳ phương pháp điều trị nào.

Xem thêm: Nguyên nhân mẹ bầu bị cảm và cách bảo vệ sức khỏe

banner inside tay chân miệng

Chế độ dinh dưỡng hỗ trợ chữa cảm lạnh

Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ hệ miễn dịch và cung cấp năng lượng cho cơ thể hồi phục.

1. Các thực phẩm nên ăn khi bị cảm

  • Thực phẩm giàu vitamin C: Vitamin C hỗ trợ chức năng miễn dịch. Các nguồn tốt bao gồm trái cây họ cam quýt (cam, chanh, bưởi), dâu tây, ớt chuông, và bông cải xanh.
  • Thực phẩm giàu kẽm: Kẽm giúp rút ngắn thời gian bị cảm lạnh. Có thể bổ sung từ thịt nạc, thịt gia cầm, hạt bí, và các loại đậu.
  • Súp gà ấm: Súp gà đã được chứng minh là có tác dụng chống viêm nhẹ và giúp làm loãng chất nhầy. Hơi nước ấm của súp cũng giúp giảm nghẹt mũi.
  • Thực phẩm mềm và dễ nuốt: Khi bị đau họng, nên ăn cháo, súp, hoặc sữa chua để tránh kích thích cổ họng.
  • Thực phẩm chứa men vi sinh (Probiotics): Sữa chua (ít đường) hoặc thực phẩm lên men có thể giúp cân bằng hệ vi sinh vật đường ruột, hỗ trợ chức năng miễn dịch.

Xem thêm:

2. Những thực phẩm cần tránh

  • Sữa và các sản phẩm từ sữa: Mặc dù không có bằng chứng khoa học rõ ràng, một số người cảm thấy sữa làm tăng sản xuất chất nhầy và làm đặc đờm hơn. Nên theo dõi phản ứng của cơ thể.
  • Đồ uống có cồn và caffeine: Gây mất nước, làm trầm trọng thêm các triệu chứng.
  • Thực phẩm cay nóng: Có thể gây kích ứng cổ họng đã bị viêm.
  • Thực phẩm chiên rán: Khó tiêu hóa và có thể làm cơ thể cảm thấy nặng nề hơn.

Khi nào nên dùng thuốc điều trị cảm lạnh?

Hầu hết các trường hợp cảm lạnh không cần dùng thuốc và có thể tự khỏi nhờ các biện pháp tại nhà. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, thuốc không kê đơn (OTC) có thể giúp giảm triệu chứng.

1. Các loại thuốc không kê đơn (OTC) thông dụng

Các loại thuốc không kê đơn (OTC) phổ biến thường dùng để giảm nhẹ triệu chứng cảm lạnh bao gồm:

  • Thuốc giảm đau và hạ sốt.
  • Thuốc thông mũi: Thuốc pseudoephedrine hoặc thuốc xịt mũi giúp giảm nghẹt mũi và triệu chứng cảm lạnh.
  • Thuốc giảm ho: Giúp giảm ho khan, cải thiện chất lượng giấc ngủ
  • Thuốc kháng histamine: Một số công thức trị cảm lạnh có chứa thuốc kháng histamine (như diphenhydramine) có thể giúp giảm sổ mũi và gây buồn ngủ nhẹ, hỗ trợ việc nghỉ ngơi..

2. Lưu ý quan trọng khi dùng thuốc cho trẻ em

Trẻ em không nên sử dụng thuốc cảm lạnh OTC trừ khi có chỉ định của bác sĩ. Luôn đọc kỹ hướng dẫn sử dụng, tuân thủ liều lượng và tham khảo ý kiến bác sĩ nếu trẻ có triệu chứng kéo dài hoặc nghiêm trọng. Đảm bảo sử dụng đúng loại thuốc phù hợp với độ tuổi và cân nặng của trẻ.

Xem thêm: Thường xuyên bị cảm là dấu hiệu của bệnh gì?

đo nhiệt độ cơ thể cho bé
Phụ huynh cần theo dõi nhiệt độ cơ thể của bé, dùng thuốc hạ sốt theo chỉ định của bác sĩ để kiểm soát triệu chứng.

Tóm lại, việc áp dụng các mẹo chăm sóc sức khỏe đơn giản tại nhà là phương pháp hiệu quả và an toàn để điều trị cảm lạnh. Tuy nhiên, khi các triệu chứng trở nên nghiêm trọng hoặc kéo dài, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để được xử lý kịp thời, hạn chế rủi ro sức khỏe không mong muốn.

Chủ đề: #cảm lạnh
13:49 13/11/2026
Share Facebook Share Twitter Share Pinterest
Nguồn tham khảo
  1. Colds. (2026, June 29). Healthdirect.Gov.Au; Healthdirect Australia. https://www.healthdirect.gov.au/colds
  2. Cold vs Flu. (2023, September 7). Common Cold (Rhinovirus): Symptoms & Causes. Cleveland Clinic. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/12342-common-cold

BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ

›