Chỉ tiêm 2 mũi HPV có được không? Có tác dụng bảo vệ không?

Theo các chuyên gia y tế, độ tuổi và số liều tiêm vắc xin có tác động mạnh mẽ đến hiệu quả và sự đáp ứng miễn dịch đặc hiệu của cơ thể đối với vắc xin. Bộ Y tế Việt Nam khuyến cáo, vắc xin HPV cần tiêm đầy đủ 2 hoặc 3 liều tùy vào độ tuổi và chỉ định của bác sĩ, đề mang khả năng bảo vệ tối ưu. Vậy chỉ tiêm 2 mũi HPV có được không? Tác dụng bảo vệ của 2 liều vắc xin có như 3 liều không? Cùng chuyên gia VNVC tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây!

BS Lê Thị Gấm, Quản lý Y khoa miền Bắc, Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC cho biết: “Vắc xin phòng HPV có khả năng sinh miễn dịch cao, với hơn 98% người tiêm vắc xin có phản ứng kháng thể với các loại HPV có trong từng loại vắc xin sau 1 tháng hoàn thành phác đồ tiêm đầy đủ. Các thử nghiệm hiệu quả giai đoạn III của vắc xin phòng HPV đã chứng minh hiệu quả gần 100% với 3 liều trong việc ngăn ngừa tân sinh biểu mô cổ tử cung 3 (CIN3), do vắc xin nhắm vào các các loại HPV ở trẻ em gái và phụ nữ trong độ tuổi từ 15 đến 26 chưa từng nhiễm HPV.” (1) (2)

Chỉ tiêm 2 mũi HPV có được không?

Chỉ tiêm 2 mũi HPV có được không cần được xem xét dựa trên một số tiêu chí quan trọng, bao gồm độ tuổi tiêm chủng và loại vắc xin phòng HPV lựa chọn để tiêm chủng.

Thực tế, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo tiêm 2 liều vắc xin ngừa virus gây u nhú ở người (HPV - Human Papillomavirus) cho trẻ em dưới 15 tuổi hoàn toàn dựa trên các nghiên cứu về cầu nối miễn dịch cho thấy đáp ứng miễn dịch ở trẻ không thay đổi nhiều so với 3 liều. Tuy nhiên, trẻ từ 15 tuổi đến người lớn 45 tuổi, cần tiêm đầy đủ 3 liều vắc xin phòng HPV mới mang lại hiệu quả phòng bệnh cao.

Theo các chuyên gia y tế, độ tuổi và số liều tiêm có tác động khác nhau đến sự đáp ứng miễn dịch dịch thể đặc hiệu với HPV và khả năng bảo vệ của vắc xin HPV. Các thử nghiệm hiệu quả giai đoạn III quan trọng của vắc xin HPV đã chứng minh hiệu lực gần 100% của 3 liều trong việc ngăn ngừa tân sinh biểu mô cổ tử cung 3 (CIN 3) do vắc xin nhắm vào các loại HPV ở trẻ em gái và phụ nữ trong độ tuổi từ 15 đến 26 chưa từng nhiễm HPV.

Sau hơn 15 năm theo dõi và nghiên cứu, các nhà nghiên cứu đã tích lũy được bằng chứng đáng tin cậy rằng vắc xin phòng HPV mang lại khả năng bảo vệ an toàn, hiệu quả và lâu dài chống lại các bệnh sinh dục và ung thư do nhiễm HPV gây ra nếu được tiêm đầy đủ số mũi theo khuyến cáo.

Hiện tại, vắc xin phòng HPV có 2 loại được cấp phép sử dụng bao gồm: Vắc xin Gardasil (phòng 4 chủng HPV) chỉ định tiêm 2 hoặc 3 mũi (tùy vào độ tuổi và chỉ định của bác sĩ) và vắc xin Gardasil 9 (phòng 9 chủng HPV) chỉ định tiêm 2 mũi cho trẻ từ 9 - 15 tuổi và tiêm 3 mũi cho người từ 15 - 45 tuổi.

Như vậy, chỉ tiêm 2 mũi HPV có được không? Số mũi tiêm sẽ phụ thuộc vào độ tuổi của người tiêm chủng và loại vắc xin lựa chọn. Có thể tiêm 2 mũi HPV Gardasil 9 cho trẻ từ 9 đến dưới 15 tuổi hoặc 2 mũi HPV Gardasil 4 cho trẻ từ 9 đến dưới 14 tuổi. Trước khi thực hiện tiêm chủng, người tiêm cần được tư vấn chi tiết và khám sàng lọc kỹ lưỡng của chuyên gia y tế để đảm bảo an toàn và thực hiện tiêm đúng mũi.

Tiêm mấy mũi HPV để có hiệu quả tối ưu?

Bộ Y tế Việt Nam khuyến cáo, đối với vắc xin Gardasil phòng 9 chủng HPV, trẻ từ 9 tuổi - trước sinh nhật 15 tuổi cần tiêm 2 liều vắc xin phòng HPV và người từ 15 - 45 tuổi cần tiêm đầy đủ 3 mũi vắc xin phòng HPV để mang lại hiệu quả bảo vệ tối ưu. Đối với vắc xin Gardasil phòng 4 chủng HPV, trẻ gái và phụ nữ từ 9 - 26 tuổi cần tiêm đầy đủ 2 hoặc 3 mũi vắc xin (tùy theo độ tuổi và chỉ định của bác sĩ) để mang lại hiệu quả tối ưu.

1. Vắc xin Gardasil 9

Vắc xin Gardasil 9 là vắc xin phòng HPV thế hệ mới, được nghiên cứu và phát triển bởi Tập đoàn hàng đầu thế giới về dược phẩm và chế phẩm sinh học – Merck Sharp & Dohme (MSD – Mỹ), có khả năng phòng ngừa hiệu quả 9 chủng HPV phổ biến gồm 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58, gây ra các mụn cóc sinh dục, sùi mào gà và ung thư nguy hiểm như ung thư cổ tử cung, ung thư âm đạo, ung thư âm hộ, ung thư hậu môn, ung thư hầu họng,...

Các thử nghiệm trên Gardasil 9 cho thấy vắc xin có hiệu quả gần 100% trong việc ngăn ngừa nhiễm trùng cổ tử cung, âm hộ và âm đạo và tiền ung thư do cả bảy loại HPV gây ung thư (16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58) có trong vắc xin. (3)

Gardasil 9 còn được gọi là vắc xin bình đẳng giới vì mở rộng cho cả nam và nữ, từ 9 đến 45 tuổi, với phác đồ tiêm cụ thể như sau:

Người từ tròn 9 tuổi đến dưới 15 tuổi tại thời điểm tiêm lần đầu tiêm, phác đồ tiêm gồm 2 mũi:

• Mũi 1: Lần tiêm đầu tiên trong độ tuổi
• Mũi 2: Cách mũi 1 từ 6 đến 12 tháng.

Nếu mũi 2 tiêm cách mũi 1 dưới 5 tháng, cần tiêm mũi 3 cách mũi 2 ít nhất 3 tháng.

• Mũi 1: Lần tiêm đầu tiên trong độ tuổi
• Mũi 2: Cách mũi 1 ít nhất 2 tháng
• Mũi 3: Cách mũi 2 ít nhất 4 tháng

Người từ tròn 15 tuổi đến 45 tuổi tại thời điểm tiêm lần đầu tiên, phác đồ tiêm thường quy gồm 3 mũi:

• Mũi 1: Lần tiêm đầu tiên trong độ tuổi
• Mũi 2: Cách mũi 1 ít nhất 2 tháng
• Mũi 3: Cách mũi 2 ít nhất 4 tháng.

(**) Phác đồ tiêm nhanh (Chỉ áp dụng cho Khách hàng từ 15 tuổi trở lên), khi không thể tuân thủ phác đồ thường quy.

• Mũi 1: lần đầu tiên trong độ tuổi
• Mũi 2: cách mũi 1 ít nhất 1 tháng
• Mũi 3: cách mũi 2 ít nhất 3 tháng

2. Vắc xin Gardasil

Vắc xin Gardasil là vắc xin phòng phòng 4 chủng HPV gồm 6, 11, 16 và 18, được nghiên cứu và phát triển bởi Tập đoàn Merck Sharp and Dohme - MSD (Mỹ), phòng các bệnh mụn cóc sinh dục, ung thư cổ tử cung, âm hộ, âm đạo và các tổn thương tiền ung thư, loạn sản hiệu quả.

Vắc xin Gardasil chỉ định tiêm cho trẻ em gái và phụ nữ trong độ tuổi từ 9 - 26 tuổi với phác đồ tiêm:

Bé gái từ tròn 9 tuổi đến 14 tuổi tại thời điểm tiêm lần đầu tiên:

Phác đồ 2 mũi:

• Mũi 1: lần tiêm đầu tiên trong độ tuổi
• Mũi 2: cách mũi 1 từ 6-12 tháng.

Phác đồ 3 mũi (0-2-6):

• Mũi 1: lần tiêm đầu tiên trong độ tuổi
• Mũi 2: cách mũi 1 ít nhất 2 tháng
• Mũi 3: cách mũi 2 ít nhất 4 tháng

Phác đồ tiêm nhanh:

• Mũi 1: lần tiêm đầu tiên trong độ tuổi
• Mũi 2: cách mũi 1 ít nhất 1 tháng
• Mũi 3: cách mũi 2 ít nhất 3 tháng

Bé gái từ 14 tuổi và phụ nữ đến 26 tuổi tại thời điểm tiêm lần đầu tiên:

Phác đồ 3 mũi (0-2-6):

• Mũi 1: lần tiêm đầu tiên trong độ tuổi
• Mũi 2: cách mũi 1 ít nhất 2 tháng
• Mũi 3: cách mũi 2 ít nhất 4 tháng.

Phác đồ tiêm nhanh:

• Mũi 1: lần tiêm đầu tiên trong độ tuổi
• Mũi 2: cách mũi 1 ít nhất 1 tháng
• Mũi 3: cách mũi 2 ít nhất 3 tháng

⇒ Tìm hiểu thêm: Vắc xin HPV tiêm mấy mũi là đủ? Giải đáp các thắc mắc liên quan

Các trường hợp có thể chỉ tiêm 2 mũi HPV

Theo các chuyên gia y tế, trường hợp có thể chỉ tiêm 2 mũi HPV là trẻ em, trẻ vị thành niên trong độ tuổi từ 9 đ trước sinh nhật 15 tuổi (đối với Gardasil 9) hoặc từ 9 đến trước sinh nhật 14 tuổi (đối với Gardasil 4), đủ điều kiện được tiêm chủng về độ tuổi, thể trạng và các tiền sử bệnh lý. Đối với những người hợp khác, chuyên gia khuyến cáo nên tiêm đủ 3 mũi vắc xin phòng HPV để mang lại hiệu quả phòng bệnh cao nhất.

Vậy nếu chỉ tiêm 2 mũi HPV có được không? Tiêm 2 liều vắc xin phòng HPV với các đối tượng nằm ngoài khuyến cáo (15 - 45 tuổi) vẫn có tác dụng sản sinh kháng thể đáp ứng miễn dịch ban đầu nhưng để đạt hiệu quả tối ưu và bền vững suốt đời, cần tiêm đầy đủ 3 mũi vắc xin theo khuyến cáo của Bộ Y tế.

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh (CDC) Hoa Kỳ cho biết, trẻ nam và nữ nên tiêm vắc xin phòng HPV từ sớm, ngay từ 9 tuổi và độ tuổi vàng để tiêm chủng là 9 - 14 tuổi, với 2 mũi tiêm. Đây là giai đoạn thường ít có nguy cơ tiếp xúc với HPV, tiêm vắc xin sẽ giúp phát huy tốt hiệu quả bảo vệ sinh miễn dịch bền vững. Nếu bỏ qua giai đoạn này, trẻ vẫn có thể tiêm phòng HPV với hiệu quả bảo vệ cao nhưng sẽ phải tiêm 3 mũi thay vì 2 mũi.

Các câu hỏi thường gặp

• Tiêm 2 mũi HPV có cần tiêm nhắc lại không?

Vắc xin phòng HPV không cần tiêm nhắc lại. Nếu đã hoàn thành lịch tiêm với đầy đủ số mũi tiêm theo khuyến cáo, người tiêm sẽ sinh miễn dịch bền vững và duy trì hiệu quả nhiều năm, thậm chí suốt đời. Trẻ từ 9 - 14 tuổi cần tiêm đủ 2 liều vắc xin và người từ 15 - 45 tuổi cần tiêm đủ 3 liều vắc xin để mang lại hiệu quả phòng bệnh tối ưu.

• Chỉ tiêm HPV 2 mũi có quan hệ được không?

Chỉ tiêm HPV 2 mũi có thể quan hệ tình dục. Không có khuyến cáo cụ thể nào về việc kiêng quan hệ tình dục sau khi tiêm phòng vắc xin phòng HPV và quan hệ tình dục không gây ảnh hưởng đến hiệu quả miễn dịch của vắc xin. Tuy nhiên, để hạn chế nguy cơ lây nhiễm các chủng HPV mới, người tiêm cần thực hiện quan hệ tình dục với các biện pháp an toàn, nhằm bảo vệ sức khỏe cho bản thân và bạn tình.

• Tiêm 2 mũi HPV có bầu được không?

Tiêm 2 mũi HPV vẫn có bầu được. Phụ nữ sau khi hoàn thành phác đồ tiêm vắc xin phòng HPV có thể mang thai khỏe mạnh. Vắc xin HPV được chứng minh an toàn và không gây hại đến chức năng sinh sản. Tuy nhiên, người tiêm nên đợi tốt nhất 1 tháng sau khi hoàn thành lịch tiêm, để đảm bảo hiệu quả miễn dịch đầy đủ trước khi mang thai, mang lại hiệu quả miễn dịch toàn diện.

Các tăng cao hiệu quả phòng bệnh của vắc xin HPV

1. Tuân thủ lịch tiêm chủng đầy đủ

Theo các chuyên gia y tế, việc tuân thủ lịch tiêm chủng đóng vai trò quan trọng để mang lại hiệu quả bảo vệ chống lại bệnh tối ưu cũng như mang ý nghĩa đối với miễn dịch cộng đồng và người thân xung quanh. Lịch tiêm của bất kỳ vắc xin nào cũng được các chuyên gia y tế nghiên cứu, thử nghiệm và đặt ra dựa trên yếu tố an toàn và sinh hiệu quả cao nhất.

2. Quan hệ tình dục an toàn

Mặc dù đã tiêm vắc xin phòng HPV đầy đủ nhưng người tiêm cũng cần thực hiện các biện pháp quan hệ tình dục an toàn bổ trợ để hạn chế nguy cơ lây truyền các bệnh qua đường tình dục khác HPV (vì khi quan hệ cơ thể sẽ tiếp xúc với tinh dịch, dịch âm đạo hoặc thậm chí máu của bạn tình).

Biện pháp quan hệ tình dục an toàn phổ biến nhất là như sử dụng bao cao su. Nghiên cứu cho thấy, phụ nữ có bạn tình sử dụng bao cao su trong mọi lần quan hệ tình dục có khả năng bị nhiễm HPV thấp hơn 70% so với chỉ sử dụng bao cao su năm phần trăm thời gian.

3. Tầm soát HPV định kỳ

Tầm soát HPV định kỳ là biện pháp hiệu quả nhất để phát hiện sớm nguy cơ nhiễm HPV và can thiệp kịp thời. Thực tế, HPV có 200 tuýp khác nhau, trong đó hơn 40 tuýp gây bệnh ở người và 12 tuýp nguy cơ cao gây ung thư cổ tử cung. Vắc xin phòng HPV thế hệ mới hiện nay có khả năng ngăn ngừa hiệu quả 9 tuýp HPV phổ biến có trong vắc xin nên vẫn tồn tại nguy cơ nhiễm những tuýp khác.

Bên cạnh đó, không có loại vắc xin nào mang hiệu quả phòng tuyệt đối, nên phụ nữ cần thực hiện tầm soát HPV định kỳ bằng các phương pháp như xét nghiệm Pap Smear, xét nghiệm Thinprep, xét nghiệm HPV…để bảo vệ sức khỏe.

Theo khuyến cáo của Bộ Y tế, mốc thời gian thực hiện tầm soát HPV cần lưu ý như sau:

• Từ 21 - 24 tuổi: Thực hiện xét nghiệm Pap smear hoặc Thinprep mỗi 3 năm/ lần;
• Từ 25 - 26 tuổi: Thực hiện đồng thời hai phương pháp xét nghiệm HPV và xét nghiệm Pap mỗi 5 năm/ lần;
• Từ 65 tuổi trở lên: Nếu đã thực hiện xét nghiệm HPV và xét nghiệm trong những lần trước đều ra âm tính, đồng thời không có dấu hiệu hay triệu chứng nào bất thường, có thể ngừng thực hiện tầm soát.

Trên đây là giải đáp của chuyên gia về vấn đề “Chỉ tiêm 2 mũi HPV có được không?”. Theo khuyến cáo của Bộ Y tế, trường hợp có thể chỉ tiêm 2 mũi HPV là trẻ em, trẻ vị thành niên trong độ tuổi từ 9 đến trước sinh nhật 15 tuổi (đối với Gardasil 9) hoặc từ 9 - trước sinh nhật 14 tuổi (đối với Gardasil 4), mỗi mũi cách nhau 6 - 12 tháng. Đối với khung tuổi khác, cần tiêm đủ 3 mũi, đúng lịch, đúng mũi để mang lại hiệu quả phòng bệnh cao và sản sinh miễn dịch tối ưu.