Mũi phế cầu có trong tiêm chủng mở rộng không? Cách đăng ký tiêm

Mũi phế cầu có trong tiêm chủng mở rộng không đang được nhiều phụ huynh quan tâm khi vắc xin phế cầu 13 type huyết thanh đã được đưa vào Chương trình Tiêm chủng mở rộng và triển khai tiêm miễn phí cho trẻ em bắt đầu từ năm 2026. Trẻ nào được tiêm, lịch tiêm ra sao và khi nào cần tiêm bổ sung ngoài chương trình là những thông tin cha mẹ cần biết.

Mũi phế cầu có trong tiêm chủng mở rộng không?

Từ năm 2026, vắc xin phế cầu được đưa vào Chương trình Tiêm chủng Mở rộng (TCMR) tại Việt Nam và triển khai theo lộ trình từng giai đoạn. Đây là bước tiến quan trọng trong việc mở rộng cơ hội tiếp cận vắc xin miễn phí, giúp trẻ được bảo vệ trước các bệnh nguy hiểm do phế cầu như viêm phổi, viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết. Loại vắc xin được sử dụng trong TCMR là Prevenar 13 (PCV13), do Pfizer nghiên cứu và phát triển, sản xuất tại Bỉ. Vắc xin PCV13 được chỉ định cho trẻ từ 6 tuần tuổi trở lên, có khả năng bảo vệ trước 13 chủng phế cầu khuẩn thường gặp, bao gồm các type 1, 3, 4, 5, 6A, 6B, 7F, 9V, 14, 18C, 19A, 19F và 23F. (1)

Đây là bước tiến quan trọng trong phòng ngừa các bệnh nguy hiểm do phế cầu, đặc biệt ở trẻ nhỏ, như viêm phổi, viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết. Khi tỷ lệ bao phủ vắc xin tăng, nguy cơ mắc bệnh phế cầu xâm lấn và nhập viện có thể giảm, đồng thời góp phần hạn chế sử dụng kháng sinh và nguy cơ kháng kháng sinh.

Tuy nhiên, phụ huynh cần hiểu đúng về phạm vi bảo vệ của chương trình cũng như các lựa chọn tiêm chủng hiện nay để xây dựng kế hoạch phòng bệnh phù hợp cho từng trẻ. Việc được tiêm vắc xin trong TCMR không đồng nghĩa trẻ đã được bảo vệ trước tất cả các type huyết thanh phế cầu, bởi mỗi loại vắc xin chỉ tạo miễn dịch đối với các type huyết thanh có trong thành phần.

Hiện nay, các vắc xin phế cầu thế hệ mới trong tiêm chủng dịch vụ có thể mở rộng phạm vi bảo vệ sang nhiều type huyết thanh hơn. Vì vậy, với trẻ đã được tiêm phế cầu trong TCMR, bác sĩ có thể căn cứ vào tuổi, lịch sử tiêm chủng, tình trạng sức khỏe và yếu tố nguy cơ để tư vấn có cần tiêm bổ sung hoặc lựa chọn vắc xin khác hay không.

Đặc biệt, nhu cầu phòng bệnh do phế cầu không chỉ đặt ra ở trẻ em. Phụ nữ mang thai, người cao tuổi và người mắc bệnh nền cũng thuộc những nhóm cần được quan tâm khi xây dựng kế hoạch phòng ngừa bệnh hô hấp và bệnh phế cầu. Do đó, sự hiện diện của vắc xin phế cầu trong TCMR cùng các lựa chọn vắc xin tại hệ thống tiêm chủng dịch vụ giúp người dân có thêm phương án chủ động phòng bệnh phù hợp với từng độ tuổi và nguy cơ sức khỏe.

Cách đăng ký tiêm vắc xin phế cầu cho trẻ khi TCMR chưa có loại phù hợp

Vắc xin phế cầu trong Chương trình Tiêm chủng Mở rộng (TCMR) đang được triển khai từng bước, theo lộ trình và phạm vi cụ thể bắt đầu từ Prevenar 13, nên chưa phải tất cả trẻ đều được tiêm chủng ngay.

Với trẻ thuộc nhóm chưa được tiêm hoặc cần được bác sĩ đánh giá nhu cầu tiêm bổ sung ngoài phạm vi, lịch triển khai của Chương trình TCMR, phụ huynh có thể chủ động đưa trẻ đến các cơ sở tiêm chủng để được khám sàng lọc, kiểm tra tiền sử tiêm chủng và tư vấn loại vắc xin, lịch tiêm phù hợp. Vắc xin phế cầu có thể được tiêm cho trẻ từ 6 tuần tuổi; số mũi và khoảng cách giữa các mũi phụ thuộc vào tuổi bắt đầu tiêm, loại vắc xin và tiền sử tiêm chủng của trẻ.

Tại VNVC, trẻ được khám sàng lọc trước tiêm và tư vấn loại vắc xin, lịch tiêm phù hợp, giúp phụ huynh chủ động xây dựng phương án bảo vệ trẻ trước các bệnh do phế cầu. Cách đăng ký tiêm vắc xin phế cầu tại VNVC như sau:

Cách 1: Đăng ký qua trang đặt giữ vắc xin vax.vnvc.vn

• Bước 1: Truy cập trang đặt giữ vắc xin thông qua đường dẫn: https://vax.vnvc.vn/vaccine
• Bước 2: Bấm “CHỌN” các loại vắc xin cần tiêm (có thể chọn nhiều loại vắc xin cùng một lúc)
• Bước 3: Tại ô “DANH SÁCH VẮC XIN CHỌN MUA” bấm “ĐĂNG KÝ MŨI TIÊM”
• Bước 4: Điền đầy đủ thông tin người được tiêm
• Bước 5: Bấm “TIẾP TỤC”
• Bước 6:
  • Nếu Khách hàng chỉ đăng ký tiêm cho 01 người, bấm “XEM ĐIỀU KHOẢN VÀ THANH TOÁN”
  • Nếu Khách hàng đăng ký tiêm cho nhiều người (tối đa 05 người), bấm “THÊM NGƯỜI TIÊM” và thực hiện các thao tác từ bước 1 đến bước 6
• Bước 7: Đọc đầy đủ “CHÍNH SÁCH VÀ ĐIỀU KIỆN ĐĂNG KÝ SẮP XẾP ƯU TIÊN” sau đó bấm “TÔI ĐÃ ĐỌC ĐỒNG Ý”
• Bước 8: Chọn phương thức thanh toán mong muốn, bao gồm:
  • Thanh toán bằng thẻ thanh toán nội địa (ATM)
  • Thanh toán bằng thẻ VISA/MASTER/JCB
  • Thanh toán bằng thẻ thành viên
  • Thanh toán qua chuyển khoản
  • Thanh toán tại trung tâm
• Bước 9: Kiểm tra lại thông tin đăng ký tiêm vắc xin và bấm “THANH TOÁN”
• Bước 10: Đợi xác nhận từ VNVC

Cách 2: Đăng ký qua tổng đài

Ở cách này, để đăng ký tiêm vắc xin phế cầu, Khách hàng vui lòng gọi điện đến số Hotline 028 7102 6595 để được đội ngũ nhân viên tư vấn hỗ trợ tư vấn và đặt mua vắc xin nhanh nhất.

Cách 3: Đăng ký tại Trung tâm tiêm chủng VNVC

Khách hàng có thể đăng ký tiêm vắc xin phế cầu trực tiếp tại quầy dịch vụ của các Trung tâm tiêm chủng VNVC trên toàn quốc. Tìm kiếm Trung tâm Tiêm chủng VNVC TẠI ĐÂY!

Cách 4: Đăng ký qua ứng dụng “Trợ lý tiêm chủng” - App VNVC

• Bước 1: Truy cập VNVC Mobile App. Nếu chưa có ứng dụng, quý Khách hàng vui lòng cài đặt thông qua đường dẫn sau:
  • Đối với các hệ điều hành IOS (iPhone, iPad,…): https://bit.ly/VNVC_APPSTORE
  • Đối với các hệ điều hành Android (Oppo, Samsung, Sony,…): https://bit.ly/VNVC_GGPLAY
• Bước 2: Bấm “ĐẶT MUA VẮC XIN”
• Bước 3: Chọn người được tiêm. Nếu chưa có thông tin người được tiêm, Khách hàng vui lòng bấm “THÊM HỒ SƠ DỊCH VỤ” và điền đầy đủ thông tin người được tiêm. Sau đó bấm “THÊM MỚI”
• Bước 4: Kiểm tra thông tin người tiêm và bấm “CHỌN NGƯỜI TIÊM”
• Bước 5: Điền đầy đủ thông tin về:
  • Trung tâm mong muốn tiêm
  • Ngày mong muốn tiêm
  • Chọn loại vắc xin (Có thể chọn nhiều loại vắc xin khác nhau) bằng cách “THÊM TỪ GIỎ” hoặc “THÊM MỚI VẮC XIN”
  • (*) Lưu ý: Ở bước này, Khách hàng có thể đăng ký tiêm cho nhiều người bằng cách bấm “THÊM NGƯỜI TIÊM MỚI”
• Bước 6: Kiểm tra lại thông tin đăng ký tiêm vắc xin và bấm “XÁC NHẬN”
• Bước 7: Bấm “THANH TOÁN”
• Bước 8: Đọc đầy đủ “QUY ĐỊNH KHI ĐẶT GIỮ VẮC XIN” sau đó bấm “TÔI XÁC NHẬN ĐÃ ĐỌC VÀ ĐỒNG Ý VỚI CHÍNH SÁCH, NỘI QUY KHI ĐẶT GIỮA VẮC XIN”
• Bước 9: Bấm “XÁC NHẬN ĐỂ TIẾP TỤC”
  • Thanh toán bằng thẻ thanh toán nội địa (ATM)
  • Thanh toán bằng thẻ VISA/MASTER/JCB
  • Thanh toán bằng thẻ thành viên
  • Thanh toán qua chuyển khoản
  • Thanh toán tại trung tâm
• Bước 10: Bấm “THANH TOÁN”
• Bước 11: Đợi xác nhận từ VNVC

Khách hàng tiêm vắc xin tại VNVC sẽ được khám sàng lọc kỹ lưỡng và được tư vấn tiêm chủng phù hợp.

Lợi ích khi tiêm vắc xin phế cầu

Vắc xin phòng bệnh do phế cầu khuẩn hiện được sử dụng rộng rãi tại hơn 100 quốc gia trên thế giới và đã chứng minh hiệu quả cao trong việc ngăn ngừa các chủng phế cầu nguy hiểm. Nhờ cơ chế kích thích cơ thể tạo miễn dịch chủ động, vắc xin giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc các bệnh nghiêm trọng như viêm phổi, viêm màng não, viêm tai giữa và nhiễm khuẩn huyết. Đặc biệt, đối với người cao tuổi và những người có bệnh nền mạn tính như COPD, tiêm vắc xin phế cầu giúp giảm nguy cơ nhập viện do các đợt cấp của bệnh, từ đó hạn chế biến chứng và giảm gánh nặng chi phí điều trị.

Không chỉ là tác nhân gây ra nhiều bệnh lý nghiêm trọng, phế cầu khuẩn còn có khả năng kháng kháng sinh cao, khiến việc điều trị trở nên phức tạp và tốn kém. Nếu không chủ động tiêm vắc xin phòng ngừa, khi mắc bệnh, người bệnh có thể phải sử dụng kháng sinh liều cao hoặc phối hợp nhiều loại thuốc để kiểm soát nhiễm trùng. Điều này không chỉ làm tăng chi phí điều trị mà còn kéo dài thời gian hồi phục, thậm chí có nguy cơ không đáp ứng với phác đồ điều trị do vi khuẩn đề kháng thuốc.

Việc sử dụng kháng sinh quá mức trong điều trị các bệnh lý do phế cầu khuẩn đã dẫn đến tình trạng vi khuẩn phát triển khả năng kháng thuốc, khiến điều trị trở nên khó khăn và tốn kém. Tiêm vắc xin sẽ giảm đáng kể tỷ lệ mắc bệnh, từ đó giảm nhu cầu sử dụng kháng sinh, góp phần kiểm soát tình trạng kháng kháng sinh, một thách thức lớn của y học hiện đại.

Ngoài ra, tiêm vắc xin phế cầu còn có lợi ích gián tiếp trong việc bảo vệ cộng đồng thông qua hiệu ứng miễn dịch cộng đồng (herd immunity). Khi một tỷ lệ dân số cao được tiêm vắc xin, khả năng lây lan của vi khuẩn phế cầu sẽ giảm đi đáng kể, bảo vệ cả những người chưa được tiêm chủng hoặc không đủ điều kiện tiêm chủng (như trẻ sơ sinh hoặc người có bệnh lý nền nặng).

Những nghiên cứu khoa học đã chứng minh hiệu quả vượt trội của vắc xin phế cầu. Một số vắc xin thế hệ mới, như vắc xin phế cầu liên hợp (PCV), giúp kích thích đáp ứng miễn dịch mạnh mẽ và bền vững hơn, bảo vệ trước nhiều chủng vi khuẩn phế cầu khác nhau. Tiêm vắc xin không chỉ an toàn mà còn là một giải pháp y học mang tính chiến lược, giúp giảm tỷ lệ tử vong, gánh nặng bệnh tật và chi phí chăm sóc y tế. Chính vì vậy, WHO và nhiều quốc gia đã khuyến cáo mạnh mẽ việc đưa vắc xin phế cầu vào các chương trình tiêm chủng mở rộng hoặc áp dụng cho các nhóm có nguy cơ cao.

Chính vì vậy, tiêm vắc xin phế cầu là biện pháp phòng bệnh hiệu quả, giúp bảo vệ sức khỏe lâu dài và giảm thiểu tác động của vi khuẩn phế cầu đối với cá nhân và cộng đồng.

Lưu ý khi tiêm vắc xin phế cầu

Lưu ý khi tiêm phế cầu cũng là vấn đề được nhiều bậc phụ huynh quan tâm bên cạnh mũi phế cầu có trong tiêm chủng mở rộng không? Để đảm bảo an toàn và giúp vắc xin phế cầu phát huy hiệu quả tốt nhất, người tiêm cần lưu ý các điều sau:

• Lựa chọn cơ sở tiêm chủng uy tín, đảm bảo nguồn gốc vắc xin rõ ràng, quy trình bảo quản đạt chuẩn và tiêm chủng an toàn. VNVC là hệ thống tiêm chủng hàng đầu với trang thiết bị hiện đại, kho lạnh đạt chuẩn GSP quốc tế và đội ngũ y tế chuyên môn cao, cung cấp vắc xin chất lượng.
• Tuân thủ phác đồ tiêm phòng theo hướng dẫn của bác sĩ để đảm bảo miễn dịch đạt hiệu quả tối ưu.
• Khai báo đầy đủ thông tin về tình trạng sức khỏe trước khi tiêm, bao gồm tiền sử dị ứng hoặc các phản ứng sau tiêm đã từng gặp để bác sĩ có chỉ định phù hợp.
• Người tiêm cần ở lại cơ sở tiêm chủng ít nhất 30 phút sau tiêm để theo dõi các phản ứng có thể xảy ra.
• Nghỉ ngơi đầy đủ, tránh chạm mạnh vào vị trí tiêm để hạn chế đau nhức, sưng tấy.
• Sau tiêm có thể xuất hiện một số tác dụng phụ nhẹ như đau tại chỗ tiêm, sốt nhẹ, chán ăn, mệt mỏi… Đây là phản ứng bình thường của cơ thể khi tạo miễn dịch.
• Nếu bị sốt, có thể sử dụng thuốc hạ sốt theo hướng dẫn của bác sĩ để giảm khó chịu.
• Hạn chế sử dụng rượu bia, thuốc lá hoặc các chất kích thích trong thời gian vắc xin phát huy tác dụng (từ 1 – 2 tuần sau tiêm) để không ảnh hưởng đến hiệu quả miễn dịch.

Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào về vấn đề mũi phế cầu có trong tiêm chủng mở rộng không, quý Khách hàng có thể liên hệ trực tiếp với VNVC thông qua hotline 028.7102.6595 hoặc inbox qua fanpage VNVC - Trung tâm Tiêm chủng Trẻ em & Người lớn hoặc đến ngay các trung tâm tiêm chủng VNVC trên toàn quốc để được nhân viên chăm sóc Khách hàng hướng dẫn chi tiết, được bác sĩ thăm khám sàng lọc, tư vấn sức khỏe và chỉ định tiêm ngừa phù hợp. Tra cứu trung tâm tiêm chủng VNVC gần nhất tại đây.

Thông qua bài viết trên, thắc mắc mũi phế cầu có trong tiêm chủng mở rộng không đã được giải đáp. Hiện nay, vắc xin phế cầu chưa có trong chương trình Tiêm chủng mở rộng, do đó, để bảo vệ sức khỏe trước các bệnh nguy hiểm do phế cầu khuẩn gây ra, đặc biệt là viêm phổi, viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết..., bố mẹ cần chủ động tìm hiểu và đăng ký tiêm chủng dịch vụ cho trẻ. Vắc xin giúp giảm mắc bệnh, hạn chế kháng kháng sinh và tạo miễn dịch cộng đồng.