Tọa đàm trực tuyến: “Khoảng trống miễn dịch” mùa dịch bệnh
Hệ thống tiêm chủng VNVC phối hợp cùng Cục Bảo vệ trẻ em tổ chức Tọa đàm trực tuyến: “Khoảng trống miễn dịch mùa dịch bệnh”, vào lúc 10h00, Thứ Sáu, ngày 24/04/2026, với sự tham gia tư vấn của Bác Sĩ Phạm Đình Đông - Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, giúp cha mẹ nâng cao nhận biết về vai trò của việc hoàn tất phác đồ vắc xin theo khuyến cáo, nhận diện các giai đoạn miễn dịch suy giảm, cũng như chuẩn hóa kỹ năng theo dõi và chăm sóc trẻ trong mùa dịch.
Chương trình diễn ra trong bối cảnh dịch bệnh truyền nhiễm gia tăng theo chu kỳ mùa, nguy cơ trẻ xuất hiện các biểu hiện như sốt cao, mệt lả trong thời gian ngắn không còn là tình huống cá biệt. Dữ liệu dịch tễ từ đầu năm đến nay đã cho thấy tốc độ lây lan đáng lưu ý của nhiều tác nhân gây bệnh, đồng thời phản ánh một thực tế: sự thiếu đồng bộ trong tiếp cận thông tin khiến không ít gia đình rơi vào trạng thái xử trí cảm tính, tự suy đoán và áp dụng các biện pháp chưa được kiểm chứng.
Từ góc độ y khoa, những “khoảng trống miễn dịch”, bao gồm việc chưa hoàn thành phác đồ tiêm chủng, tiêm không đúng lịch hoặc chăm sóc chưa đạt chuẩn, chính là yếu tố làm gia tăng tính cảm nhiễm và nguy cơ diễn tiến nặng ở trẻ.
Đừng bỏ lỡ buổi livestream để được giải đáp trực tiếp những băn khoăn và quan trọng hơn, để tự tin đồng hành cùng con vượt qua mùa dịch một cách chủ động và vững vàng. Chương trình được phát sóng trực tiếp trên Fanpage và YouTube VNVC - Trung tâm tiêm chủng trẻ em và người lớn; Fanpage và Youtube Vì Trẻ em thuộc Cục Bảo vệ trẻ em.
THÔNG TIN TƯ VẤN QUAN TRỌNG TỪ BÁC SĨ
“Bức tranh dịch tễ đang bước vào giai đoạn “nóng” khi tình hình nhiệt độ và độ ẩm tăng cao, tạo điều kiện cho nhiều tác nhân gây bệnh cùng lúc phát triển và lưu hành, hình thành thực trạng “dịch chồng dịch”. Trong bối cảnh đó, nhu cầu đưa trẻ đi tiêm bù và chủ động phòng bệnh của phụ huynh tăng mạnh, tại Hệ thống Tiêm chủng VNVC ghi nhận mức tăng khoảng 30 - 50% so với cùng kỳ tháng trước”, Bác Sĩ Phạm Đình Đông - Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC chia sẻ.
Theo Bác sĩ, thời tiết nóng ẩm cùng sự biến đổi liên tục của các virus như virus hợp bào hô hấp RSV, cúm… khiến nguy cơ lây lan tăng cao. Khi xuất hiện biến chủng mới, trẻ không chỉ dễ mắc bệnh hơn mà còn có nguy cơ diễn tiến nặng, nhất là những trường hợp chưa tiêm đủ hoặc chưa tiêm nhắc.
Ngoài ra, nhiều phụ huynh cho rằng trẻ đã lớn hoặc từng mắc bệnh sẽ không mắc lại. Thực tế, miễn dịch có thể giảm dần theo thời gian và không còn bảo vệ tốt trước chủng mới. Đây là nguyên nhân khiến “lỗ hổng miễn dịch” xuất hiện, tạo điều kiện cho dịch bệnh bùng phát.
1. Nhận biết sớm các triệu chứng ở trẻ giúp kiểm soát bệnh hiệu quả
Trong bối cảnh nhiều bệnh truyền nhiễm diễn tiến nhanh và khó lường, nhận biết sớm dấu hiệu ban đầu là yếu tố quan trọng giúp điều trị kịp thời và giảm biến chứng. Điển hình như bệnh não mô cầu, có thể gây tử vong chỉ trong vài giờ nhưng giai đoạn đầu thường rất dễ nhầm với cảm lạnh, chỉ có hắt hơi, sổ mũi nhẹ. Sau 12 - 24 giờ, bệnh có thể chuyển nặng nhanh với các dấu hiệu như li bì, khó đánh thức, cứng cổ, buồn nôn.
Nhiều bệnh ở trẻ cũng có triệu chứng giống nhau nên dễ nhầm lẫn. Tay chân miệng thường gây loét miệng, đau khi ăn, nổi ban ở tay, chân, mông; trong khi thủy đậu có các nốt phỏng nước đặc trưng và thường tự khỏi sau 7 - 10 ngày nếu chăm sóc đúng cách. Sốt xuất huyết thường sốt cao liên tục trên 39°C trong 3 ngày đầu, sau đó hạ sốt nhưng lại bước vào giai đoạn nguy hiểm với nguy cơ sốc. Ngược lại, sốt thông thường hoặc sốt sau tiêm thường ngắn ngày và nhẹ hơn.
Ngoài ra, nhiều phụ huynh cho rằng cho trẻ ở nhà là sẽ tránh được lây bệnh. Thực tế, trẻ vẫn có thể nhiễm bệnh từ người thân mang mầm bệnh từ bên ngoài về hoặc từ virus tồn tại trên bề mặt đồ dùng. Vì vậy, ở nhà không đồng nghĩa với an toàn tuyệt đối nếu trẻ chưa có miễn dịch bảo vệ.
Bác sĩ Đông nhấn mạnh, thay vì phụ thuộc vào các biện pháp phòng tránh thụ động, việc chủ động nhận biết sớm dấu hiệu bệnh kết hợp với tiêm chủng đầy đủ sẽ giúp bảo vệ trẻ hiệu quả hơn, giảm nguy cơ diễn tiến nặng và hạn chế lây lan trong cộng đồng.
2. Giá trị thực sự của vắc xin và tiêm chủng trong phòng, chống bệnh mùa dịch
Không có vắc xin nào có thể phòng bệnh tuyệt đối 100%, giá trị cốt lõi của vắc xin chính là bảo vệ cơ thể trước mầm bệnh, giảm thiểu rủi ro diễn tiến nặng, biến chứng và di chứng sau nhiễm. Bác sĩ Đông chia sẻ, có thể hình dung vắc xin như một “áo giáp chống đạn”, không thể ngăn được việc viên đạn (tức mầm bệnh) nhắm đến cơ thể, nhưng sẽ quyết định được khả năng sống sót, mức độ tổn thương và lành lặn sau biến cố.
Về miễn dịch học, khi được tiêm chủng, cơ thể sẽ chủ động tạo ra kháng thể và ghi nhớ mầm bệnh. Nhờ đó, khi tiếp xúc thực tế, hệ miễn dịch có thể nhận diện nhanh và đáp ứng kịp thời. Dù hiệu quả bảo vệ có thể khác nhau tùy cơ địa từng trẻ, vắc xin vẫn mang lại 3 lợi ích quan trọng: Giảm nguy cơ mắc bệnh, giảm mức độ nặng nếu mắc và giảm tỷ lệ tử vong. Nhiều nghiên cứu cho thấy tiêm chủng có thể giúp giảm đến 80 - 90% nguy cơ nhập viện ở một số bệnh truyền nhiễm.
Thậm chí, trẻ có thể tiêm phối hợp nhiều mũi trong cùng một buổi để phòng ngừa đồng thời nhiều bệnh khác nhau. Đây là giải pháp đã được chứng minh an toàn và hiệu quả, giúp rút ngắn thời gian tiêm, giảm số lần đưa trẻ đi tiêm và đặc biệt là đảm bảo trẻ được bảo vệ sớm, đầy đủ trước nhiều nguy cơ dịch bệnh cùng lúc. Thực tế, hệ miễn dịch của trẻ ngay từ khi sinh ra đã phải tiếp xúc với hàng triệu yếu tố lạ từ môi trường, vì vậy lượng kháng nguyên trong vắc xin là rất nhỏ và không gây “quá tải” miễn dịch. Việc tiêm đồng thời không làm giảm hiệu quả bảo vệ, cũng không làm tăng đáng kể phản ứng sau tiêm.
Trong bối cảnh dịch bệnh ngày càng khó lường, công tác phòng bệnh cần được triển khai đồng bộ, kết hợp tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch với chế độ dinh dưỡng hợp lý, vệ sinh cá nhân, môi trường sống sạch sẽ và theo dõi sức khỏe thường xuyên. Đồng thời, việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường đóng vai trò quan trọng trong việc can thiệp kịp thời, góp phần hạn chế tối đa nguy cơ diễn tiến nặng.
