Lượng người tiêm vắc xin dại tăng cao sau Tết

Dù chưa phải là cao điểm mùa nắng nóng nhưng tỷ lệ tiêm vắc xin dại trên cả nước đang tăng cao đột biến tại hệ thống tiêm chủng VNVC trên toàn quốc, nguyên nhân là những ngày tết nhiều người bị chó mèo và vật nuôi cắn/cào khi đi chúc tết, du xuân.

BS.CKI Bạch Thị Chính - Giám đốc Y khoa, Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC cho biết, kỳ nghỉ Tết dài ngày, rất nhiều người từ các thành phố lớn đổ về quê hương ăn tết. Trong khi đó, số lượng chó, mèo, vật nuôi thả rông tại nông thôn nhiều hơn so với thành thị và tỷ lệ tiêm ngừa vắc xin phòng dại cũng thấp hơn. Điều này khiến nhiều người bị chó, mèo, vật nuôi cắn/cào/liếm tăng, số lượng người phơi nhiễm với dại tăng cao.

Qua nhiều thập kỷ người dân đối diện với những hậu quả đáng tiếc của bệnh dại gây ra, nhận thức của người dân về bệnh dại ngày càng cao, nên nhiều người thường có phản ứng chủ động tìm đến các phòng khám hoặc cơ sở tiêm chủng để tiêm ngừa vắc xin phòng bệnh dại với mong muốn kịp thời ngăn chặn nguy cơ mắc dại và tử vong.

Gần 5 năm cả thế giới gánh chịu tác động tiêu cực từ dịch Covid-19, “nỗi ám ảnh” vẫn còn đó nhưng những tác động đã giảm dần, sự lo ngại vơi bớt, người dân bắt đầu lơ là, chủ quan, xu hướng giao lưu đi lại gia tăng trở lại, kéo theo nguy cơ bị chó, mèo tấn công tăng cao, tỷ lệ phơi nhiễm với dại, mắc dại và tiêm vắc xin ngừa dại biến động mạnh dần đều.

Tại Việt Nam, bệnh dại lưu hành quanh năm và phát triển ở hầu hết các tỉnh, thành trên toàn quốc bởi theo thông tin từ phòng dịch tễ của Cục Thú y, tổng đàn chó, mèo cả nước hiện nay gần 7 triệu con, trong khi đó chó là ổ chứa virus dại chính chiếm 96 - 97% và mèo là 3 - 4% và tỷ lệ chó, mèo được tiêm phòng trung bình cả nước rất thấp, chỉ đạt khoảng 40% (1).

Khi thời tiết chuyển mùa với khí hậu bắt đầu nóng lên cũng là thời điểm có nguy cơ mắc bệnh dại cao. Tại Việt Nam, thời điểm có nguy cơ cao mắc bệnh dại rơi vào khoảng từ tháng 5 đến tháng 8 hàng năm. Tuy nhiên, theo dự đoán của nhiều chuyên gia, rất có thể thời kỳ cao điểm của bệnh dại có thể đến sớm hơn và gia tăng nhanh chóng vào năm nay, thậm chí tăng nhiều hơn so với năm 2023, đặc biệt tăng mạnh vào những ngày đầu tiên của Xuân Giáp Thìn 2024.

Dại là bệnh lý truyền nhiễm gây ra bởi virus dại thuộc giống Lyssavirus, họ Rhabdoviridae có trong nước bọt của các loài vật máu nóng như chó, mèo, dơi, chuột, thỏ…, bệnh lây truyền sang người thông qua vết cắn/cào/liếm của động vật. Dại được mệnh danh là “viên đạn luôn trúng hồng tâm” khi bệnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và 100% người bệnh đối diện với cái chết bất lực và đau đớn khi dại phát bệnh.

Bác sĩ Chính chia sẻ, thời gian ủ bệnh dại thường kéo dài và khởi phát muộn, đến vài tuần, thậm chí vài năm, tùy thuộc vào mức độ vết thương và vị trí vết cắn. Vết cắn sâu, nặng, vị trí gần hệ thần kinh trung ương như đầu, mặt, cổ hoặc các bộ phận nhạy cảm, có nhiều dây thần kinh như đầu các chi, cơ quan sinh dục ngoài… thời gian ủ bệnh dại sẽ ngắn hơn và khởi phát rất sớm. Và trên thực tế, đã có rất nhiều trường hợp đáng tiếc khi nạn nhân nghĩ rằng chó, mèo, vật nuôi trong nhà tấn công hoặc sau khi động vật tấn công theo dõi thấy không có biểu hiện khác thường sẽ không sao. Cho đến khi loài vật chết mới hoảng loạn đi tiêm vắc xin thì lúc này đã quá muộn, virus dại đã xâm nhập vào cơ thể và di chuyển đến não bộ, không có bất cứ loại thuốc và phương pháp nào có thể chữa khỏi, 100% đối mặt với cái chết cực kỳ đau đớn và thương tâm.

Chính vì thế, ngay sau khi phơi nhiễm với dại do chó, mèo tấn công, ngay cả đối với những vết cắn nhẹ, nạn nhân cần nhanh chóng vệ sinh, rửa sạch vết thương và loại bỏ dị vật, đồng thời cần nhanh chóng đến bệnh viện hoặc các cơ sở y tế uy tín gần nhất để được bác sĩ xem xét tình trạng vết thương và chỉ định tiêm ngừa vắc xin phòng dại sau phơi nhiễm để hình thành kháng thể bảo vệ cơ thể. Sau đó, cần theo dõi tình trạng vật nuôi trong 10 ngày theo hướng dẫn của chuyên gia.

Đối với những trường hợp phơi nhiễm dại mà chưa từng tiêm ngừa vắc xin phòng dại, cần tiêm ngừa vắc xin dại với phác đồ sau phơi nhiễm, lịch tiêm hoàn thành 3 liều (trong trường hợp con vật còn sống sau 10 ngày) và 4 hoặc 5 lần tiêm trong 28 ngày, tùy vào đường tiêm bắp hay tiêm trong da (trong trường hợp con vật cắn chết, bệnh, không theo dõi được trong vòng 10 ngày) và có thể phải sử dụng thêm huyết thanh kháng dại nếu vị trí vết thương nằm ở những khu vực trọng yếu có nguy cơ. Trong khi đó, huyết thanh kháng dại mặc dù mang lại hiệu quả tức thời, giúp cơ thể sản sinh kháng thể dại cấp tốc nhưng có thể mang lại các tác dụng phụ không mong muốn, thậm chí nhiều khu vực vùng “lõm” vắc xin như vùng sâu vùng xa, huyết thanh kháng dại thường có xu hướng khan hiếm, khó tiếp cận.

Do đó, bác sĩ Chính khuyên, đối với mọi người dân, đặc biệt là những người thuộc nhóm nguy cơ cao phơi nhiễm với bệnh dại như bác sĩ thú y, nhân viên kiểm lâm, khách du lịch, nhân viên chăn nuôi… nên chủ động tiêm ngừa vắc xin phòng dại trước phơi nhiễm với phác đồ 3 mũi. Nhờ đó, nếu chẳng may bị chó, mèo tấn công, dù tình trạng vết thương nặng cũng chỉ cần tiêm thêm 2 mũi vắc xin dự phòng dại và không cần dùng thêm huyết thanh điều trị sau phơi nhiễm, vừa hạn chế tối thiểu số lượng mũi tiêm và số lần đau, vừa tối ưu hóa chi phí dành cho việc dự phòng dại.

Tại hàng trăm trung tâm tiêm chủng VNVC trên toàn quốc đang cung ứng đầy đủ cả 2 loại vắc xin phòng dại thế hệ mới đã được kiểm định an toàn, chứng minh khả năng đáp ứng miễn dịch cao sau khi tiêm đủ liều, đúng lịch. Tất cả vắc xin tại VNVC đều được bảo quản trong điều kiện tối ưu của hệ thống dây chuyền lạnh (Cold Chain) và hệ thống kho lạnh hiện đại, quy mô lớn đạt chuẩn quốc tế, bảo quản vắc xin ổn định trong nhiệt độ từ 2 - 8 độ C, cam kết chất lượng vắc xin nguyên vẹn, an toàn và hiệu quả tiêm chủng đạt mức tối ưu.

Để được tư vấn, đặt lịch tiêm chủng, đăng ký gói vắc xin hoặc tham gia các chương trình ưu đãi, Khách hàng có thể liên hệ trực tiếp với VNVC qua:

• Hotline: 028 7102 6595;
• Fanpage: VNVC – Trung tâm Tiêm chủng Trẻ em và Người lớn;
• Tra cứu trung tâm tiêm chủng VNVC gần nhất tại đây;

Để đặt mua vắc xin và tham khảo các sản phẩm vắc xin, Quý khách vui lòng truy cập: vax.vnvc.vn.

BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ