Mẹ bầu bị viêm gan B thể ngủ có ảnh hưởng gì đến bé không?

Mẹ bầu bị viêm gan B thể ngủ là tình trạng mà virus tồn tại trong cơ thể nhưng không gây tổn thương gan đáng kể. Dù được xem là thể bệnh ít nguy hiểm hơn so với thể hoạt động, nhưng khi mang thai, tình trạng này vẫn khiến nhiều thai phụ lo lắng về nguy cơ lây truyền cho thai nhi và cách theo dõi, quản lý bệnh an toàn. Tìm hiểu mức độ ảnh hưởng của viêm gan B thể ngủ đối với mẹ và bé cùng các lưu ý quan trọng để bảo vệ sức khỏe trong suốt thai kỳ.

Tình trạng mẹ bầu bị viêm gan B thể ngủ là gì?

Viêm gan B thể ngủ ở mẹ bầu là giai đoạn virus HBV tồn tại trong cơ thể nhưng không hoạt động, không gây triệu chứng rõ ràng và men gan bình thường. Tuy nhiên, virus vẫn có thể lây truyền sang con trong thai kỳ hoặc khi sinh.

Viêm gan B là một trong những bệnh truyền nhiễm phổ biến trên toàn cầu do virus HBV (Hepatitis B Virus) gây ra. Bệnh có thể tồn tại dưới hai dạng chính: cấp tính và mạn tính. Trong đó, tình trạng mạn tính lại được chia thành nhiều thể và một trong những thể phổ biến nhất là viêm gan B thể ngủ. (2)

Ở viêm gan B thể ngủ, chức năng gan được đánh giá qua các chỉ số men gan (ALT và AST), vẫn nằm trong giới hạn bình thường. Bệnh nhân không có triệu chứng lâm sàng và các xét nghiệm cho thấy gan không bị tổn thương nghiêm trọng. Điều này đồng nghĩa với việc virus vẫn tồn tại nhưng không gây ra sự tổn thương đáng kể cho tế bào gan trong giai đoạn hiện tại.

Đối với phụ nữ mang thai, viêm gan B thể ngủ thường ít biểu hiện triệu chứng lâm sàng. Người bệnh có thể hoàn toàn không cảm thấy mệt mỏi, vàng da hay các dấu hiệu rối loạn chức năng gan. Tuy nhiên, việc mang thai khiến hệ miễn dịch và các hoạt động sinh lý thay đổi, có thể làm virus kích hoạt trở lại, từ đó ảnh hưởng đến sức khỏe mẹ và nguy cơ lây truyền sang thai nhi. (3)

Do đó, việc nhận diện và theo dõi tình trạng mẹ bầu bị viêm gan B thể ngủ đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát bệnh cũng như giảm thiểu rủi ro cho con.

Mẹ bầu bị viêm gan B thể ngủ có nguy hiểm không?

Tình trạng viêm gan B thể ngủ ở mẹ bầu cần được đánh giá kỹ lưỡng để xác định mức độ ảnh hưởng đến sức khỏe của cả mẹ và thai nhi.

• Đối với mẹ: Viêm gan B thể ngủ thường ít gây nguy hiểm trực tiếp cho mẹ bầu, do virus ở trạng thái không hoạt động và không gây tổn thương gan nghiêm trọng. Các xét nghiệm chức năng gan như ALT và AST thường nằm trong giới hạn bình thường và mẹ bầu có thể trải qua thai kỳ mà không gặp biến chứng nghiêm trọng liên quan đến gan. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng trong một số trường hợp hiếm gặp, virus có thể tái hoạt động, đặc biệt khi hệ miễn dịch của mẹ bầu thay đổi trong thai kỳ hoặc sau sinh. Điều này có thể dẫn đến viêm gan cấp tính, làm tăng nguy cơ suy gan hoặc xơ gan nếu không được theo dõi chặt chẽ.
• Đối với thai nhi: Nguy cơ lây nhiễm HBV từ mẹ sang con phụ thuộc vào tải lượng virus trong máu mẹ. Với viêm gan B thể ngủ, do tải lượng virus thấp, nguy cơ lây nhiễm cho thai nhi thường nhỏ hơn so với thể hoạt động. Tuy nhiên, nếu không có can thiệp y tế, nguy cơ này có thể tăng lên, đặc biệt trong trường hợp sinh thường, khi trẻ tiếp xúc trực tiếp với máu hoặc dịch cơ thể của mẹ.

Trẻ sơ sinh nhiễm HBV từ mẹ có nguy cơ cao phát triển viêm gan B mạn tính, với khoảng 90% trường hợp tiến triển thành bệnh mạn tính nếu không được điều trị dự phòng. Điều này làm tăng nguy cơ xơ gan và ung thư gan khi trẻ trưởng thành. Do đó, việc quản lý viêm gan B thể ngủ ở mẹ bầu không chỉ bảo vệ mẹ mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu rủi ro cho thai nhi.

Bà bầu bị viêm gan B thể ngủ cần làm gì?

Để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé, mẹ bầu bị viêm gan B thể ngủ cần tuân thủ một phác đồ quản lý và chăm sóc chặt chẽ.

1. Xét nghiệm sàng lọc định kỳ

Ngay từ giai đoạn đầu thai kỳ, thai phụ cần được xét nghiệm các chỉ số liên quan đến HBV định kỳ trong suốt thai kỳ nhằm theo dõi tình trạng hoạt động của virus và chức năng gan. Nếu phát hiện sự tái hoạt động của HBV, bác sĩ sẽ có hướng can thiệp kịp thời để đảm bảo an toàn cho mẹ và bé.

2. Sử dụng thuốc kháng virus (nếu cần)

Trong đa số trường hợp, mẹ bầu bị viêm gan B thể ngủ chưa cần điều trị bằng thuốc kháng virus. Tuy nhiên, nếu kết quả xét nghiệm cho thấy tải lượng HBV-DNA tăng cao (thường >200.000 IU/mL) hoặc men gan tăng bất thường, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng thuốc kháng virus an toàn trong thai kỳ. Điều này nhằm hạn chế nguy cơ bùng phát viêm gan và giảm thiểu khả năng lây truyền dọc từ mẹ sang con.

Việc sử dụng thuốc cần tuân thủ tuyệt đối chỉ định và hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa, không tự ý ngừng hoặc thay đổi phác đồ.

3. Chăm sóc bản thân

Một lối sống lành mạnh là chìa khóa để duy trì sức khỏe tốt cho cả mẹ và bé. Mẹ bầu bị viêm gan B thể ngủ nên:

• Xây dựng chế độ ăn uống cân bằng: Ăn nhiều rau xanh, trái cây, thực phẩm giàu protein và hạn chế đồ ăn nhiều dầu mỡ, cay nóng.
• Nghỉ ngơi đầy đủ: Đảm bảo ngủ đủ giấc và tránh làm việc quá sức.
• Tập thể dục nhẹ nhàng: Các bài tập như đi bộ, yoga cho bà bầu giúp tăng cường sức khỏe tổng thể.
• Tuyệt đối không sử dụng rượu bia, thuốc lá: Đây là những chất độc hại trực tiếp đến gan và có thể làm virus bùng phát.

4. Dự phòng cho trẻ sơ sinh

Ngay sau khi chào đời, trẻ cần được tiêm vắc xin viêm gan B liều sơ sinh trong vòng 24 giờ đầu kết hợp với tiêm globulin miễn dịch (HBIG) tại những cơ sở y tế đủ điều kiện. Biện pháp này giúp giảm nguy cơ lây truyền HBV từ mẹ sang con xuống mức thấp nhất. Sau đó, trẻ cần tiếp tục tiêm đủ các mũi vắc xin theo phác đồ để hình thành miễn dịch bền vững. (4)

Cách phòng tránh lây nhiễm HBV từ mẹ sang con

Để giảm thiểu nguy cơ lây truyền HBV từ mẹ sang con, cần thực hiện đồng bộ các biện pháp sau:

• Khám và tư vấn trước khi mang thai: Những phụ nữ có tiền sử nhiễm HBV hoặc trong gia đình có người bệnh cần được tư vấn y tế, xét nghiệm HBeAg và HBV-DNA trước khi có kế hoạch mang thai.
• Quản lý thai kỳ chặt chẽ: Trong suốt quá trình mang thai, cần theo dõi sát sao tình trạng virus bằng các xét nghiệm định kỳ, đặc biệt ở tam cá nguyệt cuối.
• Điều trị kháng virus khi chỉ định: Với những trường hợp có tải lượng virus cao, điều trị kháng virus an toàn trong thai kỳ là biện pháp quan trọng nhằm giảm lây truyền dọc.
• Tiêm phòng đầy đủ cho trẻ: Vắc xin viêm gan B và HBIG cho trẻ sơ sinh là giải pháp dự phòng hiệu quả nhất, giúp ngăn chặn phần lớn nguy cơ lây nhiễm.
• Theo dõi sau sinh: Cả mẹ và bé đều cần được theo dõi sau sinh để phát hiện sớm tình trạng bất thường, từ đó có hướng xử trí kịp thời.

Mẹ bầu bị viêm gan B thể ngủ thường không biểu hiện triệu chứng rõ rệt và ít gây tổn thương gan trong giai đoạn hiện tại. Tuy nhiên, trong thai kỳ, sự thay đổi sinh lý có thể làm virus tái hoạt động, gây nguy cơ cho sức khỏe mẹ cũng như lây truyền HBV sang thai nhi. Việc xét nghiệm định kỳ, chăm sóc bản thân hợp lý, tuân thủ chỉ định điều trị của bác sĩ và dự phòng cho trẻ sơ sinh là những yếu tố then chốt giúp kiểm soát bệnh hiệu quả.