Phân biệt sởi và tay chân miệng: Giống và khác biệt

Sởi và tay chân miệng đều là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus gây ra, lây qua đường hô hấp với tốc độ lây lan nhanh, và có các triệu chứng lâm sàng tương đồng khiến việc phân biệt giữa hai bệnh này trở nên khó khăn. Cùng tìm hiểu điểm giống, khác nhau từ bài viết được tư vấn bởi chuyên gia từ VNVC để giúp phụ huynh sớm phát giác và đưa trẻ đến bệnh viện kịp thời.

Tổng quan về tay chân miệng và sởi

1. Bệnh sởi

Sởi là bệnh lây truyền từ người này sang người khác qua các giọt bắn khi ho hoặc hắt hơi, tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ miệng hoặc mũi của người nhiễm bệnh. Đây là bệnh có khả năng lây nhiễm cao, khoảng 9 trong 10 người chưa có miễn dịch đặc hiệu có nguy cơ cao nhiễm bệnh khi ở cùng không gian có người bệnh.

Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh sởi có thể dẫn đến nguy cơ viêm não, tổn thương hệ thần kinh cùng các biến chứng khác như tiêu chảy, ói mửa, loét giác mạc dẫn đến mù lòa, suy dinh dưỡng, còi xương gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và sự phát triển toàn diện của trẻ.

Sởi có thể làm suy giảm miễn dịch ở trẻ em, tạo điều kiện cho các bội nhiễm vi khuẩn khác và dẫn đến hàng loạt biến chứng nghiêm trọng. Điển hình, theo số liệu từ CDC Mỹ, khoảng 1/10 trẻ mắc sởi gặp viêm tai giữa cấp, trong khi đó 1/20 trẻ bị viêm phổi nặng - một biến chứng đe dọa tính mạng, dễ xảy ra sau một đến hai tuần khỏi bệnh. (1)

Người mắc sởi có

2. Tay chân miệng

Tay chân miệng là bệnh rất dễ lây lan do virus gây ra. Tên gọi của bệnh xuất phát từ đặc trưng của phát ban, với các mụn nước xuất hiện trên tay và chân của trẻ, cùng với những vết loét đau trong miệng. Tuy nhiên, phát ban có thể xuất hiện ở nhiều khu vực khác trên cơ thể, bao gồm ngực, lưng, cánh tay, chân, bộ phận sinh dục và mông.

Trẻ sơ sinh và trẻ em dưới 5 tuổi có nguy cơ mắc bệnh cao nhất. Bệnh tay chân miệng dễ dàng lây lan trong các môi trường tập trung trẻ em như nhà trẻ và trường học. Mặc dù bệnh phổ biến ở trẻ nhỏ, nhưng trẻ lớn và cả người lớn cũng có thể mắc phải. Do có nhiều loại virus khác nhau gây ra bệnh, nên một người có thể bị nhiễm bệnh nhiều lần. Bệnh tay chân miệng thường có mức độ nhẹ và thường tự khỏi trong vòng từ 7 - 10 ngày.

Tại Việt Nam, bệnh xuất hiện quanh năm và ảnh hưởng đến hầu hết các tỉnh thành, với hai đỉnh dịch chủ yếu vào các tháng từ tháng 3 - 5 và từ tháng 9 - 12. (2)

Sởi và tay chân miệng giống và khác nhau như thế nào?

1. Điểm giống nhau

• Điều là bệnh truyền nhiễm: Cả sởi và tay chân miệng đều là bệnh truyền nhiễm do virus gây ra và lây lan chủ yếu qua đường hô hấp. Với khả năng lây lan nhanh chóng, cả hai bệnh này có thể phát triển thành dịch khi gặp điều kiện thuận lợi.
• Đường lây truyền: Bệnh tay chân miệng và sởi đều lây lan chủ yếu qua tiếp xúc trực tiếp với người nhiễm bệnh hoặc trong môi trường có chứa virus. Bệnh còn có thể lây gián tiếp qua việc chia sẻ đồ chơi hoặc tiếp xúc với các vật dụng bị nhiễm mầm bệnh khi chơi chung với trẻ khỏe mạnh. Tay chân miệng còn có đường lây từ đường tiêu hóa của trẻ.
• Triệu chứng: Sởi và tay chân miệng đều có các triệu chứng ban đầu không rõ ràng trong giai đoạn ủ bệnh như sốt, ăn kém, mệt mỏi…. Khi bệnh phát triển, các triệu chứng đặc trưng sẽ xuất hiện, như phát ban, sốt cao, tiêu chảy…, đặc biệt là ở giai đoạn toàn phát của bệnh.
• Biến chứng: Hai bệnh đều có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm về não, tim mạch… và có thể dẫn đến tử vong nếu không được điều trị kịp thời.

2. Điểm khác nhau

⇒ Tìm hiểu thêm: Phân biệt sốt xuất huyết và tay chân miệng

Hình ảnh giúp phân biệt chính xác bệnh sởi và tay chân miệng

Việc phân biệt chính xác giữa bệnh sởi và tay chân miệng là rất quan trọng để có phương pháp điều trị phù hợp. Mặc dù cả hai bệnh này đều có triệu chứng tương tự như phát ban và sốt, nhưng chúng lại có những đặc điểm riêng biệt. Hình ảnh dưới đây sẽ giúp bố mẹ nhận diện rõ ràng các dấu hiệu của từng bệnh, từ đó giúp so sánh điểm khác nhau dễ hơn.

Bệnh sởi	Bệnh tay chân miệng

⇒ Tham khảo thêm: Tay chân miệng và thủy đậu có thể phân biệt qua những điểm nào?

Sởi và tay chân miệng qua triệu chứng và hình ảnh chi tiết là vô cùng quan trọng trong việc chẩn đoán và điều trị bệnh chính xác. Việc nhận diện đúng các dấu hiệu này không chỉ giúp tránh nhầm lẫn mà còn giúp gia đình và bác sĩ có biện pháp điều trị kịp thời, ngăn ngừa biến chứng nghiêm trọng.