Chủ động phòng ngừa HPV gây các bệnh u nhú ở nam giới và các bệnh nam khoa nguy hiểm

HPV không chỉ là tác nhân nguy hiểm gây ra gần như 100% ca ung thư cổ tử cung ở nữ giới, mà tỷ lệ lây nhiễm ở nam giới cũng rất đáng báo động. Các nghiên cứu cho thấy, có khoảng 80% nữ giới nhiễm HPV ít nhất một lần trong đời nhưng ở nam giới, tỷ lệ nay có thể lên đến 90%, tỷ lệ tự loại thải HPV ở nam giới cũng thấp hơn so với nữ giới 26%. Những tuýp HPV chưa được loại thải sẽ gây viêm nhiễm dai dẳng đến suốt cuộc đời, điều này đe dọa đến sức khỏe, làm suy giảm chất lượng cuộc sống, nguy hiểm đến tính mạng của nhiều nam giới hiện nay.

Đây là những nội dung tư vấn “đắt giá” của các chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực tiết niệu, thận học, nam khoa, y tế dự phòng và tiêm chủng vắc xin trong chương trình Tư vấn trực tuyến “CHẶN ĐỨNG HPV GÂY CÁC BỆNH U NHÚ Ở NAM GIỚI VÀ CÁC BỆNH NAM KHOA NGUY HIỂM” diễn ra vào tối ngày 05/07/2024, có sự tham gia của:

1. TTƯT.PGS.TS.BS Vũ Lê Chuyên - Giám đốc Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, BVĐK Tâm Anh TP.HCM;
2. BS Đoàn Ngọc Thiện - Bác sĩ khoa Nam học, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, BVĐK Tâm Anh TP.HCM;
3. BS Bùi Thanh Phong - Quản lý Y khoa Vùng TP.HCM, Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC
4. ThS.BS Nguyễn Văn Quảng - Quản lý Y khoa miền Bắc, Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC

Quý Khách có thể theo dõi toàn bộ chương trình tư vấn và tiếp tục gửi các thắc mắc đến các chuyên gia ngay tại đây

HPV không chừa một ai, kể cả nam giới

Theo TTƯT.PGS.TS.BS Vũ Lê Chuyên - Giám đốc Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, BVĐK Tâm Anh TP.HCM, hiện nay các bệnh nam khoa mà nam giới thường gặp bao gồm rối loạn tình dục, rối loạn sinh sản, các vấn đề bẩm sinh... Cụ thể, hơn 50% nam giới đến phòng khám nam khoa do rối loạn tình dục như rối loạn ham muốn và rối loạn xuất tinh. Khoảng 20 - 30% bệnh nhân gặp vấn đề về rối loạn sinh sản, một tình trạng ngày càng được chú ý do tỷ lệ vô sinh tăng cao không chỉ ở phụ nữ mà cả ở nam giới. Bên cạnh đó, các vấn đề bẩm sinh như dị tật bao quy đầu và tinh hoàn cũng không hiếm gặp.

Đặc biệt, xã hội hiện nay ngày càng phát triển, các quan niệm về sinh lý các giới trở nên thoải mái hơn, hình thức quan hệ tình dục và cách thể tình cảm lứa đôi cũng ngày càng đa dạng. Điều này thúc đẩy nguy cơ mắc các bệnh lây qua đường tình dục tăng cao, nhất là các bệnh do HPV gây ra, đặc biệt ở các đối tượng nam giới có hoạt động tình dục phóng khoáng.

HPV (Human Papillomavirus) là loại virus lây truyền qua đường tình dục phổ biến nhất hiện nay, ảnh hưởng đến khoảng 660 triệu người trên toàn cầu mỗi năm. Mặc dù phần lớn trường hợp nhiễm HPV không có triệu chứng và tự khỏi, nhưng nhiễm trùng dai dẳng có thể dẫn đến các vấn đề nghiêm trọng như mụn cóc sinh dục, tiền ung thư và nhiều loại ung thư nguy hiểm.

Theo các chuyên gia thì hiện nay đang có hơn 200 tuýp HPV, trong đó khoảng 40 tuýp ảnh hưởng đến bộ phận sinh dục. Đáng chú ý, tuýp 6 và 11, mặc dù lành tính nhưng rất phổ biến, là nguyên nhân của 99% trường hợp mụn cóc sinh dục. Nguy hiểm hơn, có 14 tuýp HPV nguy cơ cao, trong đó tuýp 16 và 18 đứng đầu danh sách gây tổn thương tiền ung thư và các loại ung thư như ung thư cổ tử cung, ung thư hậu môn và các ung thư sinh dục khác. HPV cực kỳ nguy hiểm vì hầu hết các trường hợp nhiễm không có triệu chứng rõ ràng. Điều này khiến việc phát hiện và kiểm soát nhiễm trùng trở nên khó khăn, tăng nguy cơ lây nhiễm cho bạn tình hoặc vợ/chồng.

Thống kê cho thấy, HPV là nguyên nhân gây ra hơn 1 triệu ca ung thư mới mỗi năm. Ước tính tỷ lệ các bệnh ung thư liên quan đến HPV đáng báo động: ung thư hậu môn chiếm hơn 90%, ung thư âm hộ và âm đạo khoảng 70%, mụn cóc sinh dục tới 90% và ung thư cổ tử cung lên đến 99,7%. Ngoài ra, HPV còn liên quan đến ung thư hầu họng và ung thư dương vật.

Theo các nghiên cứu, tỷ lệ mắc ung thư hầu họng do HPV ở nam giới cao gấp 5 lần so với nữ giới, tỷ lệ mắc ung thư hậu môn ở nam giới cao gấp 17 lần so với nữ giới. Điều này nhấn mạnh,nhận thức về HPV và phương pháp phòng ngừa, bao gồm tiêm vắc xin và kiểm tra sức khỏe định kỳ, là rất quan trọng không chỉ với phái nữ mà còn rất cần thiết ở nam giới để giảm thiểu tác động của loại virus này.

Nam giới là đối tượng “thiệt thòi” trong công tác phòng ngừa HPV

BS Đoàn Ngọc Thiện - Bác sĩ khoa Nam học, Trung tâm Tiết niệu - Thận học - Nam khoa, BVĐK Tâm Anh TPHCM cho biết, nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng, nam giới có tỷ lệ mắc mụn cóc sinh dục do HPV cao hơn đáng kể so với nữ giới. Thống kê của Tổ chức Y tế (WHO) cho biết cứ 3 nam giới trên 15 tuổi thì có 1 người nhiễm ít nhất 1 chủng HPV và cứ 5 người thì có 1 người nhiễm một hoặc nhiều loại HPV. Điều này xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, liên quan đến cả vấn đề phòng ngừa và cách thức lây nhiễm.

Vắc xin HPV ban đầu chỉ được phát triển để phòng ngừa ung thư cổ tử cung và chỉ dành cho nữ giới. Mãi đến năm 2014, Cục quản lý thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) mới phê chuẩn lưu hành vắc xin Gardasil 9 - vắc xin mở rộng đối tượng tiêm ngừa cho cả nam giới. Trong khi phụ nữ đã được tiêm phòng rộng rãi, nam giới mới chỉ bắt đầu được tiếp cận với vắc xin này trong thời gian gần đây. Điều này đã khiến nam giới ít có cơ hội được bảo vệ sớm khỏi HPV, góp phần làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh do HPV gây ra ở nam giới.

Về tầm soát, phụ nữ có lợi thế hơn với xét nghiệm PAP smear, giúp phát hiện sớm, xác định tuýp HPV và nguy cơ gây ung thư cổ tử cung. Tuy nhiên, nam giới hiện chưa có phương pháp tầm soát đặc hiệu cho HPV. Virus này sống trên bề mặt da và không thâm nhập vào máu, do đó xét nghiệm máu không có giá trị phát hiện. Chỉ khi nam giới xuất hiện tổn thương trên bộ phận sinh dục, hầu họng hoặc hậu môn, các bác sĩ mới tiến hành sinh thiết và xét nghiệm để xác định loại tổn thương đó rồi mới vạch ra kế hoạch điều trị cụ thể.

Ngoài ra, với sự phổ biến trong hành vi tình dục của cộng đồng MSM (Men who have Sex with Men, tức là Nam giới có quan hệ tình dục với nam giới), việc sử dụng các biện pháp an toàn như bao cao su vẫn chưa đủ bảo vệ hoàn toàn. Khác với niêm mạc âm đạo, niêm mạc ở hầu họng, hậu môn và miệng có cấu tạo rất mỏng và dễ tổn thương khi ma sát, tạo điều kiện thuận lợi cho HPV xâm nhập. Thêm vào đó, không chỉ HPV, nam giới còn có thể nhiễm các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác như HIV, giang mai, lậu và các chứng viêm nhiễm niệu đạo không do lậu khác.

Dữ liệu từ Hoa Kỳ cho thấy mỗi năm có khoảng 8.200 ca mắc và 1.100 trường hợp tử vong do ung thư hậu môn. Tại Việt Nam, thống kê năm 2020 ghi nhận có 579 trường hợp được chẩn đoán ung thư hậu môn, trong đó 261 là nam và 318 là nữ. Ung thư hậu môn tuy là một bệnh hiếm gặp, nhưng có thể ảnh hưởng đến cả nam và nữ với tỷ lệ mắc trung bình trên thế giới là 1/100.000. Tuy nhiên, tỷ lệ này có thể cao hơn đáng kể ở các quốc gia phát triển. Hơn nữa, tỷ lệ tử vong khi mắc ung thư hậu môn trước tuổi 75 được tiên lượng là 0,02%.

Chủ động tiêm ngừa vắc xin cho trẻ em và người lớn từ 9 - 45 tuổi

ThS.BS Nguyễn Văn Quảng - Quản lý Y khoa miền Bắc, Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC, cho biết việc chủ động tiêm ngừa vắc xin HPV cho trẻ em và người lớn từ 9 đến 45 tuổi, nhất là các đối tượng nam giới, đặc biệt là nam giới trong cộng đồng MSM là biện pháp hiệu quả để chủ động ngăn chặn nguy cơ lây nhiễm HPV và các bệnh nguy hiểm liên quan.

Vắc xin Gardasil 9, do hãng dược phẩm Merck Sharp & Dohme - MSD (Mỹ) sản xuất, đã được Bộ Y tế Việt Nam phê duyệt năm 2021, đã được chứng minh có hiệu quả bảo vệ trên 90% các chủng HPV lưu hành phổ biến và nguy hiểm hàng đầu cùng các tuýp HPV nguy cơ cao như 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58. Các nghiên cứu tại Mỹ cho thấy, từ khi phổ biến tiêm vắc xin HPV vào năm 2006, tỷ lệ nhiễm trùng các chủng HPV gây ung thư và mụn cóc sinh dục đã giảm đáng kể, đồng thời tỷ lệ tổn thương tiền ung thư hoặc loạn sản do HPV gây ra cũng giảm 40%.

Bác sĩ Quảng chia sẻ thêm, mới đây vào tháng 5/2024, Bộ Y tế đã cập nhật theo khuyến cáo y khoa của thế giới về việc mở rộng độ tuổi tiêm chủng vắc xin Gardasil 9 ngừa HPV cho người từ 27 - 45 tuổi, giúp tăng cơ hội phòng bệnh cho người lớn, nhất là những đối tượng nam giới trung niên. Điều này không chỉ góp phần nâng cao tỷ lệ bao phủ vắc xin trong cộng đồng mà còn mở ra cơ hội phòng bệnh cho mọi nhóm tuổi, từ trẻ em, thanh niên đến trung niên, góp phần giảm nguy cơ lây nhiễm, mắc bệnh và lây lan trong cộng đồng, nhất là trong bối cảnh các bệnh ung thư ngày càng gia tăng và trẻ hóa như hiện nay.

Những quan niệm sai lầm về HPV và vắc xin phòng HPV

Nhiều phụ huynh hiện nay thường nghĩ rằng chỉ cần tiêm vắc xin HPV cho con gái và chỉ tiêm khi trẻ đã dậy thì và bước vào độ tuổi “cập kê” vì quan niệm cho rằng chỉ có quan hệ tình dục mới lây nhiễm HPV, nhưng đây là một quan niệm hoàn toàn sai lầm.

Bác sĩ Bùi Thanh Phong - Quản lý Y khoa vùng TP.HCM, Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC, đã nhấn mạnh rằng con đường lây nhiễm HPV không chỉ giới hạn trong quan hệ tình dục trực tiếp, HPV có thể lây truyền qua nhiều con đường khác như tiếp xúc gián tiếp với các đồ vật hay thiết bị y tế đã bị nhiễm.

Trên thực tế nước ta cũng đã ghi nhận nhiều ca trẻ em bị lây nhiễm HPV và mắc các bệnh do HPV gây ra từ khi còn rất nhỏ do sử dụng chung khăn tắm với bố mẹ, tiếp xúc với các vật dụng đã nhiễm HPV từ phụ huynh hoặc trẻ được bố mẹ cho đi cắt bao quy đầu tại các cơ sở y tế kém uy tín, không thực hiện nghiêm ngặt quy trình khử khuẩn, vô trùng dụng cụ y tế trước khi thực hiện.

Theo Báo cáo khảo sát hành vi sức khỏe học sinh toàn cầu tại Việt Nam 2019, tỷ lệ trẻ em quan hệ tình dục lần đầu trước 14 tuổi tại Việt Nam đã tăng gấp đôi trong giai đoạn 2013 - 2019. Tại Bắc Mỹ, có tới 45,5% trẻ em dưới 15 - 16 tuổi có nguy cơ nhiễm HPV. Điều này đáng lo ngại bởi tỷ lệ này đi kèm với nguy cơ các bệnh lây qua đường tình dục, bao gồm cả HPV gia tăng. Một nghiên cứu khác đã phát hiện rằng, mặc dù chưa từng quan hệ tình dục, nhưng vẫn phát hiện có khoảng 8,4% trẻ em gái vẫn bị nhiễm HPV. Do đó, bất kể trẻ em hay người lớn, nữ giới hay “cánh mày râu” cũng đều có nguy cơ lây nhiễm HPV và đối diện với các mối đe dọa bệnh tật do HPV gây ra.

Bác sĩ Phong khuyến cáo, độ tuổi từ 9 - 14 là thời điểm lý tưởng để tiêm vắc xin HPV. Giai đoạn này mang lại hiệu quả sinh miễn dịch ở mức tối ưu, đồng thời ở độ tuổi từ 9 - 14, trẻ chỉ cần tiêm 2 mũi để đạt hiệu quả cao và tiết kiệm chi phí. Tuy nhiên, đối với người từ 15 - 45 tuổi, vắc xin vẫn hiệu quả trong việc ngăn ngừa các chủng HPV nguy cơ cao và giảm nguy cơ tái nhiễm hoặc nhiễm chủng mới. Đặc biệt, ở nam giới, vắc xin giúp phòng ngừa lây lan cho bạn tình và hỗ trợ phòng bệnh do hiện nay chưa có biện pháp sàng lọc HPV và ung thư cho nam giới.

Bác sĩ Phong chia sẻ thêm, phụ nữ đang cho con bú có thể tiêm vắc xin HPV nếu đủ điều kiện sức khỏe sau khi được thăm khám. Theo nghiên cứu của nhà sản xuất, việc tiêm phòng vẫn mang lại hiệu quả tương đương dù đã sinh con hay có quan hệ tình dục, tất cả phụ nữ từ 9 - 45 tuổi đều có thể tiêm vắc xin, trừ khi bị dị ứng hoặc đang mang thai, nên hoãn tiêm cho đến sau khi sinh hoặc sắp xếp lịch trình tiêm vắc xin ngừa HPV từ sớm và hoàn thành phác đồ trước thời điểm dự định mang thai tốt nhất 1 tháng.

VNVC là Hệ thống hàng trăm trung tâm tiêm chủng An toàn - Uy tín - Chất lượng tại Việt Nam, hiện đang có sẵn cả hai loại vắc xin HPV với số lượng lớn, bao gồm: vắc xin Gardasil và vắc xin Gardasil 9 (Mỹ), danh mục hơn 50 loại vắc xin phòng hơn 40 bệnh truyền nhiễm nguy hiểm ở trẻ em và người lớn cùng đa dạng các Gói vắc xin, combo vắc xin HPV với giá ưu đãi, tặng kèm nhiều phần quà hấp dẫn.

Tại VNVC, đơn vị đầu tư xây dựng hệ thống cơ sở hạ tầng, vật chất khang trang, rộng rãi, hiện đại với các phòng và khu vực chức năng chuyên biệt, phòng tiêm không kết hợp các hoạt động khác và có khu vực riêng biệt cho từng quy trình. Toàn bộ quá trình từ sảnh chờ, phòng khám, phòng tiêm, khu vui chơi, các phòng và khu vực chức năng tại mỗi trung tâm, công tác vệ sinh và sát khuẩn được thực hiện chuyên nghiệp, khử trùng nhiều lần trong ngày. Hàng ngày sau giờ làm việc, các bề mặt như sàn nhà, vách kính, bàn ghế… đều được khử khuẩn bằng dung dịch đạt tiêu chuẩn, đảm bảo lưu thông không khí sạch sẽ, vô khuẩn và môi trường luôn thoáng mát.

Trong quá trình tiêm chủng, các điều dưỡng viên tuân thủ quy trình an toàn nghiêm ngặt để đảm bảo hiệu quả và an toàn của vắc xin cùng như quy trình tiêm chủng. Trước khi tiêm, điều dưỡng viên luôn khử khuẩn tay theo quy định, đảm bảo loại bỏ mọi vi khuẩn hoặc vi sinh vật, giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm.

VNVC làm việc từ 7h30 đến 17h từ thứ 2 đến chủ nhật, xuyên trưa không nghỉ. VNVC cung cấp đa dạng dịch vụ tiêm chủng cho các khách hàng linh theo hoạt theo độ tuổi. Khách hàng có thể đến trực tiếp các Trung tâm VNVC trên toàn quốc hoặc liên hệ với VNVC thông qua:

• Hotline: 028 7102 6595;
• Fanpage: VNVC – Trung tâm Tiêm chủng Trẻ em và Người lớn;
• Tra cứu trung tâm tiêm chủng VNVC gần nhất tại đây;

Để đặt mua vắc xin và tham khảo các sản phẩm vắc xin, Quý khách vui lòng truy cập: vax.vnvc.vn.