Viêm gan nào nguy hiểm nhất? Loại nào trạng thái nặng?

Viêm gan nào nguy hiểm nhất là câu hỏi nhiều người quan tâm khi căn bệnh này thường tiến triển âm thầm, khó nhận biết ở giai đoạn đầu nhưng có thể để lại biến chứng nặng nề cho gan và sức khỏe. Việc hiểu rõ mức độ nguy hiểm của từng loại viêm gan là cơ sở quan trọng để chủ động phòng ngừa và bảo vệ cơ thể.

Viêm gan nào nguy hiểm nhất?

Viêm gan B (HBV) và viêm gan C (HCV) được đánh giá là hai loại viêm gan nguy hiểm nhất trong số các loại viêm gan do virus (A, B, C, D, E). Lý do nằm ở khả năng gây bệnh mạn tính, diễn tiến âm thầm và nguy cơ dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như xơ gan và ung thư gan.

Cả hai loại này có tỷ lệ lây nhiễm cao, đặc biệt ở các khu vực có điều kiện y tế hạn chế. Viêm gan D, dù hiếm gặp hơn, cũng đặc biệt nguy hiểm khi đồng nhiễm với viêm gan B, làm tăng tốc độ tiến triển bệnh gan. Trong khi viêm gan A và E thường tự giới hạn và hiếm chuyển sang mãn tính, viêm gan B và C gây gánh nặng y tế toàn cầu đáng kể (2).

Sự nguy hiểm của viêm gan B và C không chỉ ở tỷ lệ tử vong mà còn ở khả năng lây lan và tác động lâu dài. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khoảng 1,3 triệu người tử vong mỗi năm do biến chứng liên quan đến viêm gan B và C (3).

Tại sao viêm gan C và B được xem là nguy hiểm nhất?

Mức độ nguy hiểm của một loại viêm gan không chỉ phụ thuộc vào triệu chứng ban đầu mà còn vào khả năng tiến triển thành bệnh mãn tính và gây ra các biến chứng nghiêm trọng. Hiểu rõ về cơ chế hoạt động và tác động của các loại virus gây viêm gan là rất quan trọng để phòng ngừa và điều trị hiệu quả.

1. Viêm gan C (HCV)

Viêm gan C là một trong những loại viêm gan nguy hiểm nhất do đặc tính âm thầm và khả năng tiến triển thành bệnh mãn tính. Virus viêm gan C lây truyền chủ yếu qua đường máu, chẳng hạn như sử dụng kim tiêm không tiệt trùng, truyền máu không an toàn hoặc tiếp xúc với máu bị nhiễm.

• Tỷ lệ chuyển sang mãn tính cao: Khoảng 75 - 85% người nhiễm HCV phát triển thành viêm gan mãn tính. Bệnh mãn tính có thể kéo dài nhiều năm mà không có triệu chứng rõ ràng, khiến người bệnh không nhận ra tình trạng của mình cho đến khi gan bị tổn thương nghiêm trọng.
• Diễn tiến âm thầm: Virus viêm gan C thường không gây ra triệu chứng rõ ràng trong nhiều năm, khiến người bệnh không nhận biết được tình trạng của mình. Bệnh chỉ được phát hiện khi đã ở giai đoạn muộn, lúc này gan đã bị tổn thương nghiêm trọng.
• Biến chứng: Viêm gan C mãn tính tiến triển chậm nhưng chắc chắn, dẫn đến xơ gan, suy gan và ung thư gan.
• Thách thức: Mặc dù đã có thuốc điều trị đặc hiệu với hiệu quả cao, nhưng thách thức lớn nhất là chưa có vắc xin phòng ngừa viêm gan C. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xét nghiệm sàng lọc, đặc biệt với những người có nguy cơ cao.

2. Viêm gan B (HBV)

Viêm gan B cũng được xếp vào nhóm nguy hiểm nhất do khả năng lây nhiễm cao và hậu quả lâu dài đối với sức khỏe. Virus viêm gan B lây truyền qua máu, quan hệ tình dục không an toàn, từ mẹ sang con hoặc tiếp xúc với dịch cơ thể của người nhiễm.

• Tỷ lệ lây nhiễm cao: Viêm gan B có khả năng lây nhiễm gấp 100 lần so với HIV (4).
• Nguy cơ mãn tính: Khoảng 90% trẻ sơ sinh nhiễm HBV phát triển thành viêm gan mãn tính. Bệnh mãn tính có thể kéo dài mà không có triệu chứng, dẫn đến tổn thương gan không thể phục hồi.
• Biến chứng nguy hiểm: Viêm gan B mãn tính là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư gan và xơ gan trên toàn thế giới.
• Có vắc xin phòng ngừa: Điểm khác biệt lớn của viêm gan B so với viêm gan C là đã có vắc xin phòng ngừa hiệu quả. Tiêm chủng vắc xin viêm gan B cho trẻ sơ sinh và người lớn là phương pháp hiệu quả nhất để ngăn chặn sự lây lan của virus.
• Chưa có thuốc điều trị dứt điểm: Mặc dù có thuốc để kiểm soát virus và ngăn chặn tổn thương gan, nhưng chưa có thuốc điều trị dứt điểm viêm gan B mãn tính.

3. Viêm gan D - “Kẻ phụ thuộc” nhưng cực kỳ nguy hiểm

Viêm gan D (HDV) là một loại virus đặc biệt, chỉ gây bệnh ở những người đã nhiễm viêm gan B. Mặc dù ít phổ biến hơn, viêm gan D được xem là một trong những loại nguy hiểm nhất khi đồng nhiễm với HBV, do khả năng làm nặng thêm tình trạng bệnh gan.

• Điều kiện gây bệnh đặc biệt: Virus viêm gan D không thể tự lây nhiễm mà cần sự hiện diện của HBV để nhân lên. Chỉ những người đã nhiễm HBV mới có nguy cơ mắc viêm gan D, qua các con đường lây nhiễm tương tự như HBV (máu, quan hệ tình dục, từ mẹ sang con).
• Đồng nhiễm làm bệnh tiến triển nhanh: Khi đồng nhiễm HBV và HDV, bệnh gan tiến triển nhanh hơn đáng kể so với chỉ nhiễm HBV. Viêm gan D làm tăng nguy cơ viêm gan tối cấp - một tình trạng cấp cứu y tế với tỷ lệ tử vong cao.
• Tăng tốc độ xơ gan, ung thư gan: Sự hiện diện của HDV thúc đẩy nhanh quá trình xơ gan và ung thư gan ở những người bệnh viêm gan B.
• Cách phòng ngừa tốt nhất là tiêm phòng viêm gan B: Vì HDV phụ thuộc vào HBV để tồn tại, nên cách tốt nhất để phòng ngừa viêm gan D là tiêm phòng viêm gan B.

⇒ Tham khảo thêm: Bệnh viêm gan khác K75

Viêm gan nào nguy hiểm nhất? Câu trả lời là viêm gan B và C được xem là nguy hiểm nhất do khả năng gây bệnh mãn tính, diễn tiến âm thầm và dẫn đến các biến chứng như xơ gan và ung thư gan. Viêm gan D, dù hiếm hơn, cũng đặc biệt nguy hiểm khi đồng nhiễm với viêm gan B, làm tăng tốc độ tổn thương gan.