Bất kỳ ai bị viêm gan B có uống được thuốc tẩy giun không?

Viêm gan B có uống được thuốc tẩy giun không là vấn đề thường được đặt ra, xuất phát từ lo ngại thuốc có thể ảnh hưởng đến chức năng gan vốn đã suy giảm. Đây là vấn đề y khoa cần được giải đáp chính xác, dựa trên cơ sở khoa học và khuyến cáo từ chuyên gia.

Viêm gan B có uống được thuốc tẩy giun không?

Người bệnh viêm gan B có thể uống thuốc tẩy giun, nhưng cần được bác sĩ đánh giá chức năng gan và tình trạng bệnh trước khi dùng thuốc tẩy giun để tránh nguy cơ gây tổn thương gan.

Thuốc tẩy giun có nhiều loại khác nhau, trong đó một số loại được đánh giá là an toàn cho người mắc viêm gan B, nhưng cũng có loại có nguy cơ gây gánh nặng cho gan. Do đó, việc dùng thuốc không thể áp dụng chung cho tất cả mọi người mà cần được cá nhân hóa theo tình trạng sức khỏe.

1. Trường hợp uống được

Việc người bệnh viêm gan B có thể uống được thuốc tẩy giun hay không sẽ phụ thuộc vào chỉ định của bác sĩ đối với từng bệnh nhân. Thông thường, nếu bệnh nhân viêm gan B nhẹ và sức khỏe cho phép, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng một số loại thuốc tẩy giun ít chuyển hóa qua gan, điển hình như:

• Ivermectin: Dùng được điều trị các loại giun chỉ, giun lươn. Thuốc chủ yếu được đào thải qua thận, ít gây ảnh hưởng đến gan.
• Niclosamide: Dùng điều trị sán dây, không hấp thụ nhiều qua đường tiêu hóa nên không gây áp lực lên gan.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng ngay cả những loại thuốc được đánh giá an toàn, nhưng cũng còn tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe và chức năng gan của mỗi bệnh nhân. Do đó, bệnh nhân cần sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ. Tuyệt đối không tự ý tăng/giảm liều để tránh tác dụng phụ. Song song đó, người bệnh cần theo dõi tình trạng sức khỏe trong quá trình dùng thuốc và báo ngay cho bác sĩ nếu có các dấu hiệu bất thường.

Bên cạnh việc sử dụng thuốc tẩy giun, bệnh nhân viêm gan B còn có thể tham khảo ý kiến bác sĩ để sử dụng một số nguồn thực vật lành tính, an toàn, có hiệu quả khả quan như:

• Hạt bí ngô: Chứa cucurbitacin (1) - hợp chất làm tê liệt giun, có khả năng đào thải ký sinh trùng. Các thành phần như axit béo, amino axit, berberine, palmatine có tiềm năng trong việc điều trị giun.
• Tỏi: Với hợp chất allicin có khả năng tiêu diệt giun, tăng miễn dịch, giảm tổn thương mô gan.
• Đu đủ: Thường được biết đến với tính kháng khuẩn, chống ký sinh trùng, giảm viêm, hỗ trợ chữa lành một số tổn thương cho cơ thể. Với benzyl isothiocyanate - một chất tiêu diệt giun và chiết xuất từ hạt đu đủ có tác mạnh trong điều trị giun sán.

⇒ Tham khảo thêm: Bị viêm gan B có uống collagen được không?

2. Trường hợp cần thận trọng hoặc không nên uống

Đối với tình trạng viêm gan B nặng, xơ gan không nên sử dụng thuốc tẩy giun vì có thể ảnh hưởng đến chức năng gan, đồng thời khiến tình trạng tổn thương gan nghiêm trọng hơn. Nhìn chung, các loại thuốc tẩy giun khi đi vào cơ thể sẽ được chuyển hóa qua gan và gây một số tác động bất lợi cho gan ở các mức độ khác nhau. Điển hình như một số loại thuốc tẩy giun phổ biến có thể tác động đến gan như:

• Mebendazole (Fugacar): Là loại thuốc tẩy giun phổ biến hoạt động bằng cách can thiệp vào chức năng tiêu hóa. Từ đó, giun không thể sử dụng được năng lượng của cơ thể nữa, dẫn đến tự tiêu hủy. Thuốc Mebendazole (Fugacar) thường được nhiều người lựa chọn bởi có tác dụng tại chỗ và ít gây tác dụng phụ, nhưng khi sử dụng liều cao sẽ gây tổn thương gan, suy tủy xương.
• Albendazole: Thuốc Albendazole có khả năng phá vỡ năng lượng của giun, diệt trứng, ấu trùng và giun thưởng thành. Tuy nhiên, đây là loại thuốc không được sử dụng cho trẻ mắc bệnh về gan.
• Pyrantel: Thuốc Pyrantel có khả năng làm tê liệt dây thần kinh của giun. Sau đó, giun được thải ra ngoài theo phân. Ngoài ra, thuốc có tác dụng với giun chưa trưởng thành, nhưng không có tác dụng với trứng và ấu trùng giun. Pyrantel có khả năng tăng nhẹ men gan. Do đó, thuốc không được chỉ định sử dụng cho người suy giảm chức năng gan..

Tác động của thuốc tẩy giun lên gan

Thông thường, một số loại thuốc tẩy giun chỉ nhắm vào ký sinh trùng, mà không gây tác động trực tiếp đến gan nếu sử dụng đúng cách, đúng liều lượng và trong thời gian ngắn. Thuốc có thể khiến giun bị tê liệt, mất năng lượng hoặc phá hủy lớp vỏ bảo vệ. Nhờ đó giun bị tiêu diệt hoặc tê liệt sau đó đẩy ra ngoài theo nhu động ruột.

Sau khi sử dụng, thuốc thường sẽ được hấp thu ở ruột rồi chuyển đến gan để xử lý. Gan đóng vai trò như "nhà máy lọc" giúp chuyển hóa thuốc. Quá trình này có thể bao gồm oxy hóa, liên hợp thuốc hoặc chuyển hóa thành dạng hoạt tính. Có thể thấy, hiệu quả và độ an toàn của thuốc phụ thuộc một phần vào chức năng gan. Một số tác dụng phụ khi sử dụng thuốc tẩy giun có thể bao gồm: Đầy hơi, tiêu chảy, buồn nôn, khó chịu ở dạ dày như co thắt dạ dày...

Trong quá trình sử dụng thuốc tẩy giun, nếu bệnh nhân viêm gan B gặp các phản ứng nghiêm trọng, cảnh báo tổn thương gan/ dị ứng từ thuốc sau đây cần ngưng ngay việc sử dụng thuốc đồng thời đến bác sĩ:

• Đau bụng dữ dội, âm ỉ kéo dài.
• Vàng da, mắt vàng.
• Mệt mỏi không rõ nguyên nhân.
• Nước tiểu sẫm màu, phân nhạt màu.
• Buồn nôn, chán ăn, khó chịu vùng hạ sườn phải.

Lời khuyên cho người bị viêm gan B khi muốn tẩy giun

Bệnh nhân viêm gan B khi được bác sĩ chỉ định sử dụng thuốc tẩy giun cần lưu ý một số điều sau để đảm bảo tính an toàn và hiệu quả của thuốc.

• Tuân thủ liều dùng: Không chỉ thuốc tẩy giun mà bất kỳ loại thuốc nào cũng cần sử dụng đúng liều theo chỉ định của bác sĩ, tuyệt đối không tự ý thay đổi liều lượng bằng cách tăng/ giảm liều. Vì trong một số trường hợp ở người bệnh suy giảm chức năng gan, bác sĩ có thể điều chỉnh liều lượng thuốc cho phù hợp.
• Tuân thủ hướng dẫn sử dụng: Thông thường, bệnh nhân viêm gan B nên uống thuốc tẩy giun sau ăn, để tránh kích ứng dạ dày đồng thời giúp cơ thể hấp thụ thuốc tốt hơn. Nên uống đủ 2 - 3 lít nước mỗi ngày để hỗ trợ gan đào thải độc tốt. Tránh uống thuốc khi bụng đói vì có thể tăng thêm gánh nặng cho gan.
• Theo dõi sức khỏe trong quá trình sử dụng thuốc: Trước khi sử dụng thuốc, bệnh nhân nên được xét nghiệm chức năng gan để đảm bảo gan hoạt động ổn định. Sau khi sử dụng, nếu xuất hiện các dấu hiệu bệnh bất thường như mệt mỏi, vàng da, đau hạ sườn phải, buồn nôn nên kiểm tra lại ngay.
• Tẩy giun định kỳ nếu sức khỏe đảm bảo: Nếu có thể sử dụng thuốc tẩy giun, nên tẩy giun định kỳ theo hướng dẫn bác sĩ. Vì trong các loại giun, sán thì sán lá gan cũng là một yếu tố gây viêm, khiến tình trạng viêm gan do virus trở nên nghiêm trọng hơn. Mặt khác, người bệnh nên thực hiện ăn chín, uống sôi để hạn chế nguy cơ nhiễm giun, sán.

Nên tăng cường bổ sung rau xanh, trái cây tươi để tăng cường chất xơ, hỗ trợ gan giải độc. Các thực phẩm giàu vitamin C, vitamin E hỗ trợ bảo vệ tế bào gan. Tránh xa các món chiên, xào, chế biến sẵn, đồ uống có cồn để bảo vệ lá gan khỏe mạnh.

⇒ Tham khảo thêm: Bị viêm gan B nên ăn gì, kiêng gì?

Vậy, bị viêm gan B có uống được thuốc tẩy giun không sẽ còn tùy thuộc vào tình trạng tổn thương gan, tình trạng sức khỏe của từng cá nhân mà bác sĩ sẽ đưa ra chỉ định phù hợp. Bên cạnh việc sử dụng thuốc, người bệnh viêm gan B nên duy trì lối sống lành mạnh, uống đủ nước, ăn đầy đủ dinh dưỡng và tránh xa các món ăn/ thức uống có hại cho gan.