Cách bấm huyệt chữa bệnh bại liệt hiệu quả không? Các bước thực hiện

Bấm huyệt chữa bệnh bại liệt là phương pháp hỗ trợ phục hồi chức năng, nhưng cần phân biệt rõ: bấm huyệt có thể giúp giảm đau, cải thiện tuần hoàn và tăng vận động cục bộ ở giai đoạn phục hồi, không thay thế được chăm sóc y tế chuyên sâu hay biện pháp phòng ngừa như tiêm chủng.

Bản chất phương pháp bấm huyệt chữa bệnh bại liệt

Bản chất của bấm huyệt chữa bệnh bại liệt là kỹ thuật điều trị không dùng thuốc trong y học cổ truyền. Bác sĩ chuyên khoa Y học cổ truyền sẽ thực hiện phương pháp bằng cách sử dụng lực từ ngón tay, khuỷu tay hay công cụ hỗ trợ để tác động lên các huyệt đạo, những điểm sinh lý đặc biệt phân bố dọc theo kinh mạch của cơ thể người bệnh.

Đây là phương pháp điều trị bệnh được xây dựng dựa trên lý thuyết "khí huyết lưu thông thì cơ thể khỏe mạnh" với mục tiêu khơi thông dòng năng lượng (hay còn được gọi là khí trong Y học cổ truyền), điều hòa tuần hoàn máu, kích thích hoạt động chức năng của các cơ quan.

Đối với các phương pháp bấm huyệt thường được áp dụng để hỗ trợ giảm đau, cải thiện tuần hoàn, điều hòa thần kinh thực vật và phục hồi chức năng trong điều trị nhiều bệnh lý khác nhau.

Một số huyệt phổ biến được sử dụng

Trong bấm huyệt chữa bệnh bại liệt, một số huyệt đạo thường được chú trọng có thể kể đến bao gồm:

• Quan nguyên: Trên đường giữa bụng, từ rốn đo thẳng xuống 3 thốn. Huyệt này có tác dụng bồi bổ nguyên khí, cải thiện tuần hoàn khí huyết, hỗ trợ hệ thần kinh trung ương góp phần phục hồi chức năng vận động.
• Khí hải: Trên đường giữa bụng, từ rốn đo thẳng xuống 1,5 thốn. Đây là điểm quan trọng để tăng cường năng lượng cơ thể, nâng cao sức phục hồi và khả năng phản xạ vận động.
• Tam âm giao: Từ đỉnh cao của mắt cá trong đo lên 3 thốn, tại bờ sau trong xương chày. Huyệt này hỗ trợ điều hòa hệ thần kinh tự chủ, tăng lưu thông khí huyết đến chi dưới, giảm yếu liệt.
• Kiên ngung: Vùng lõm trước ngoài khớp vai (mỏm cùng xương đòn), khi dang cánh tay. Huyệt thường dùng để giảm co cứng, tăng phản xạ chi trên, hỗ trợ liệt tay.
• Tý nhu: Nằm tại đầu dưới cơ delta cánh tay, trên đường nối Hợp cốc và Kiên ngung. Điểm này tăng cường vận động khớp vai và cải thiện sự hồi đáp thần kinh.
• Khúc trì: Cuối nếp gấp khuỷu tay phía ngoài, dễ xác định khi gấp cẳng tay. Tác dụng thư giãn cơ duỗi cẳng tay, hỗ trợ cải thiện chức năng vận động khuỷu tay và bàn tay.
• Thủ tam lý: Dưới Khúc trì 2 thốn, về phía cổ tay, trên đường nối Dương khê – Khúc trì. Huyệt này kích thích phản xạ thần kinh ngoại vi, hỗ trợ chức năng cẳng tay và bàn tay.
• Hợp cốc: Vị trí nút nhô cao nhất khi khép ngón cái với ngón trỏ. Đây là huyệt hỗ trợ điều trị yếu liệt tay, tăng phản xạ và giảm tê bì.
• Lương khâu: Từ điểm giữa bờ trên khớp gối đo lên 2 thốn rồi ra ngoài 2 thốn. Hỗ trợ lưu thông khí huyết quanh khớp gối, giảm co cứng và cải thiện chức năng đi lại.
• Huyết hải: Lấy điểm giữa bờ trên khớp gối đo lên 1 thốn rồi vào trong 2 thốn. Huyệt giúp làm dịu tắc nghẽn vi tuần hoàn, hỗ trợ phục hồi chi dưới.
• Dương lăng tuyền: Lõm trước và dưới đầu trên xương mác. Tác dụng phòng teo cơ chày trước, hỗ trợ chức năng vận động mắt cá và bàn chân.
• Túc tam lý: Vùng lõm dưới ngoài khớp gối đo xuống 3 thốn, cách mào chày 1 thốn. Đây là điểm quan trọng trong phục hồi chức năng chi dưới, tăng sức mạnh cơ, cải thiện khả năng đi lại.

Theo quy ước thốn, độ dài của đốt giữa ngón tay thứ ba được dùng làm đơn vị đo “thốn” trong y học cổ truyền.

Cách bấm huyệt chữa bệnh bại liệt

Để hiểu thêm về cách bấm huyệt chữa bệnh bại liệt cần tìm hiểu qua đối tượng được chỉ định và chống chỉ định, cùng với đó là quy trình điều trị bệnh bại liệt bằng bấm huyệt.

Đối tượng được chỉ định và chống chỉ định:

Phương pháp bấm huyệt hỗ trợ điều trị bại liệt được chỉ định cho các trường hợp được chẩn đoán là di chứng bại liệt, cần phục hồi tổn thương.

Chống chỉ định cho các trường hợp:

• Bệnh lý cấp cứu, ngoại khoa, tri giác không tỉnh táo, sinh hiệu bình thường, quá đói...
• Vùng da đang viêm nhiễm, lở loét, bệnh da liễu thì không nên xoa bóp hoặc bấm huyệt.

Quy trình điều trị bệnh bại liệt bằng bấm huyệt

Bấm huyệt nên được bắt đầu sớm ngay khi bệnh nhân đã chuyển sang giai đoạn hồi phục ổn định và chỉ được chỉ định và thực hiện bởi bác sĩ Y học cổ truyền hoặc chuyên gia phục hồi chức năng.

Mỗi ngày, bệnh nhân sẽ được bác sĩ xoa bóp kết hợp bấm huyệt trong khoảng 30 phút/lần trong vòng 15 - 30 ngày liên tục (tùy vào tình trạng của từng bệnh nhân). Bác sĩ sẽ thường lựa chọn xen kẽ các huyệt tại vùng cơ bị liệt, các huyệt kinh Dương minh nơi khí huyết dồi dào, các huyệt đặc hiệu triệu chứng theo vùng chi (chi trên/ chi dưới).

Sau mỗi chu kỳ xoa bóp và bấm huyệt, bác sĩ sẽ đánh giá tiến triển để cân nhắc chấm dứt hoặc kéo dài liệu trình nếu cần thiết.

Lợi ích và hiệu quả của phương pháp bấm huyệt trị bại liệt

Bấm huyệt chữa bại liệt được xem là phương pháp điều trị không dùng thuốc trong y học cổ truyền, khi kết hợp với phục hồi chức năng mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người bệnh, đặc biệt là trong giai đoạn phục hồi vận động. Các lợi ích mà phương pháp bấm huyệt mang lại cho người bệnh bao gồm:

Khai thông huyệt đạo, thông kinh hoạt lạc

Bấm huyệt được biết đến có khả năng khai thông kinh mạch ứ trệ, đặc biệt là vùng chi bị liệt, đồng thời kích thích khả năng lưu thông khí huyết, từ đó tăng cường vận động và ngăn ngừa trạng thái co cứng.

Cải thiện nuôi dưỡng thần kinh - cơ, giảm đau

Xoa bóp bấm huyệt có khả năng thúc đẩy lưu thông tuần hoàn cục bộ, từ đó cung cấp dinh dưỡng và oxy cho mô thần kinh - cơ, hỗ trợ quá trình phục hồi vận động cho người bệnh. Ngoài ra phương pháp này còn giúp kích thích giải phóng endorphin, một chất giảm đau tự nhiên giúp giảm đau nhức và uể oải cho bệnh nhân.

Tăng cường tinh thần, cải thiện giấc ngủ

Bấm huyệt giúp thư giãn hệ thần kinh trung ương, giúp giảm lo âu, cải thiện chất lượng giấc ngủ. Sản sinh serotonin tăng cảm giác thư thái và tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình phục hồi vận động.

Lưu ý khi bấm huyệt chữa bệnh bại liệt

Bấm huyệt chữa bại liệt là liệu pháp hỗ trợ điều trị được áp dụng từ lâu. Thể nhưng vẫn cần lưu ý những điều sau để đạt được hiệu quả điều trị tốt nhất:

• Khả năng hồi phục của liệu pháp phụ thuộc vào tình trạng bệnh lý và cơ địa từng cá nhân. Do đó, yếu tố tiên quyết để đạt được hiệu quả điều trị tốt nhất là sự tin tưởng và kiên trì của bệnh nhân.
• Trong quá trình bấm huyệt chữa bại liệt, nếu bệnh nhân xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đổ mồ hôi, chóng mặt, mệt mỏi... cần dừng thủ thuật ngay sau đó lau mồ hôi, cho bệnh nhân uống nước ấm và nghỉ ngơi tại chỗ.
• Để tránh rủi ro, lực đạo bấm huyệt cần dùng lực vừa phải, điều chỉnh cường độ theo từng đối tượng và xác định chính xác vị trí huyệt đạo. Chỉ nên được bác sĩ hoặc chuyên gia thực hiện.
• Đảm bảo dinh dưỡng và kiểm soát các bệnh lý kèm theo.
• Kết hợp điều trị giữa Y học hiện đại và Y học cổ truyền để đạt kết quả tốt nhất.

Những phương pháp khác hỗ trợ điều trị bệnh bại liệt

Việc điều trị bệnh bại liệt hiện chủ yếu tập trung vào việc giảm nhẹ triệu chứng, nâng đỡ thể trạng, hỗ trợ phục hồi chức năng và ngăn ngừa biến chứng. Một số phương pháp hỗ trợ điều trị bao gồm:

• Trường hợp bệnh nhân bất động hoàn toàn: Bệnh nhân nghỉ ngơi nhiều hơn, tránh vận động để giảm nguy cơ tổn thương cơ và thần kinh trong giai đoạn cấp tính.
• Nâng cao thể trạng: Cung cấp đầy đủ dinh dưỡng bằng cách bổ sung sinh tố, truyền dịch để duy trì sức khỏe và thể trạng cho người bệnh.
• Hỗ trợ hô hấp: Trường hợp bệnh nhân có dấu hiệu liệt tủy dẫn đến suy hô hấp cần hỗ trợ hô hấp.
• Điều trị kháng sinh: Nếu bội nhiễm vi khuẩn, bệnh nhân có thể được bác sĩ chỉ định sử dụng thuốc kháng sinh trong điều trị.
• Phục hồi chức năng: Bên cạnh phương pháp bấm huyệt, xoa bóp bệnh nhân có thể được chỉ định thực hiện các liệu pháp phục hồi chức năng khác để khắc phục di chứng liệt cơ và giúp phục hồi khả năng vận động.

Tóm lại, cách bấm huyệt chữa bệnh bại liệt có hiệu quả không? Bấm huyệt chữa bại liệt được xem là một phương pháp hỗ trợ điều trị bệnh có khả năng khai thông huyệt đạo, thông kinh hoạt lạc, cải thiện nuôi dưỡng thần kinh - cơ, giảm đau, tăng cường tinh thần, cải thiện giấc ngủ. Lưu ý rằng, bấm huyệt chữa bệnh bại liệt chỉ được thực hiện khi có chỉ định bởi bác sĩ Y học cổ truyền và thực hiện bởi bác sĩ hoặc chuyên gia.