Đã tiêm vắc xin não mô cầu B thì có tiêm não mô cầu BC không?

Nếu đã tiêm Bexsero ngừa não mô cầu khuẩn nhóm B, các chuyên gia khuyến cáo cần tiếp tục lộ trình tiêm chủng với vắc xin Menactra để bảo vệ thêm khỏi 4 nhóm huyết thanh não mô cầu nguy hiểm khác là A, C, Y và W-135 một cách hiệu quả nhất. Khi trẻ em và người lớn hoàn thành xong phác đồ 2 vắc xin não mô cầu B và ACYW thì không cần thiết phải tiêm thêm vắc xin não mô cầu BC.

ThS Nguyễn Diệu Thúy - Chuyên viên Y khoa, Hệ thống tiêm chủng VNVC cho biết như trên và lý giải: “Nếu đã tiêm Bexsero để phòng ngừa nhóm B của vi khuẩn não mô cầu trước, việc tiêm thêm VA-Mengoc-BC phòng não mô cầu nhóm B, C là không cần thiết vì vắc xin này không mang lại nhiều lợi ích vượt trội trong việc bảo vệ nhóm B mà Bexsero đã bao phủ.”

Thay vào đó, để đảm bảo bảo vệ toàn diện với phổ rộng hơn ở các nhóm huyết thanh não mô cầu gây bệnh nguy hiểm khác, nên chọn tiêm tiếp vắc xin Menactra, vì Menactra sẽ bổ sung khả năng bảo vệ cho các nhóm A, C, Y và W-135, sự tiêm phối hợp này giúp phòng ngừa đầy đủ hơn đối với các bệnh do 5 nhóm huyết thanh vi khuẩn não mô cầu nguy hiểm và phổ biến hàng đầu hiện nay.

“Vắc xin não mô cầu không có bảo vệ chéo giữa các nhóm huyết thanh nên việc tiêm các loại vắc xin não mô cầu chứa các nhóm huyết thanh khác nhau là điều cần thiết.” Thạc sĩ Diệu Thúy nhấn mạnh.

Tóm lại, người đã tiêm vắc xin não mô cầu B (Bexsero) cần tiêm thêm vắc xin não mô cầu ACYW (Menactra) để được bảo vệ toàn diện mà không cần bổ sung thêm vắc xin não mô cầu BC (VA-Mengoc-BC). Người đã tiêm vắc xin não mô cầu BC cần bổ sung thêm cả 2 vắc xin não mô cầu B và não mô cầu ACYW để được bảo vệ tối ưu và hiệu quả.

Nên tiêm não mô cầu B hay não mô cầu BC?

VA-Mengoc-BC là vắc xin kết hợp hai thành phần: ngừa nhóm huyết thanh B và C của vi khuẩn não mô cầu trong đó đối với nhóm huyết thanh B thì trong vắc xin chỉ chứa 1 thành phần kháng nguyên (OMV) do vậy hiệu quả trong việc phòng ngừa bệnh não mô cầu nhóm B hạn chế hơn (dữ liệu cho thấy nhóm B rất đa dạng với hơn 8.000 chủng).

Các nghiên cứu đã chứng minh rằng hiệu quả của VA-Mengoc-BC thường chỉ đạt cao với đúng chủng có trong vắc xin, cụ thể là Cuba – nơi loại vắc xin này được sản xuất dựa trên chủng lưu hành tại đó và đã được sử dụng rộng rãi để chống dịch não mô cầu tại Quốc gia này.

Trong khi đó, Bexsero là vắc xin thế hệ mới được sản xuất với dây chuyền hiện đại, chứa 4 thành phần kháng nguyên của não mô cầu nhóm B, mang lại hiệu quả bảo vệ vượt trội hơn so với VA-Mengoc-BC của Cuba, chỉ chứa 1 thành phần kháng nguyên.

Đồng thời, nhóm huyết thanh B của não mô cầu khuẩn vốn dĩ khó sản xuất vắc xin hiệu quả do cấu trúc phức tạp của lớp vỏ polysaccharide, nhưng Bexsero đã được thiết kế tối ưu để kích thích đáp ứng miễn dịch với các protein bề mặt quan trọng của vi khuẩn, mang lại hiệu quả bảo vệ cao với phổ bảo vệ rộng hơn ở nhóm huyết thanh B.

Trẻ dưới một tuổi có nguy cơ cao mắc bệnh viêm màng não do não mô cầu nhóm B, chiếm khoảng 60% trường hợp, nhóm tuổi mắc bệnh cao là từ tháng thứ 5 của tuổi, theo nghiên cứu đăng trên Thư viện Y khoa quốc gia Mỹ (3/2022). Trong các nhóm huyết thanh não mô cầu khuẩn gây bệnh ở Việt Nam thì nhóm B là tác nhân gây bệnh phổ biến nhất trong vòng 15 năm qua, gây ra các bệnh cảnh như viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết, viêm phổi và để lại nhiều di chứng nặng nề như liệt, điếc, cắt cụt chi, thiểu năng trí tuệ…

Để bảo vệ sớm trước khi trẻ bước vào nhóm tuổi có đỉnh mắc não mô cầu cao là từ 5 tháng tuổi, Thạc sĩ Diệu Thúy khuyến cáo người dân cần tiêm vắc xin đầy đủ, đúng lịch, tiêm càng sớm càng tốt trong độ tuổi khuyến cáo. Vắc xin Bexsero phòng não mô cầu khuẩn nhóm B hiện được chỉ định từ 2 tháng tuổi, sớm hơn so với vắc xin VA-Mengoc-BC (từ 6 tháng tuổi), giúp bảo vệ trẻ sớm khỏi nguy cơ mắc bệnh do não mô cầu.

Nếu đã tiêm não mô cầu BC, có cần tiêm thêm não mô cầu B không?

Khuyến cáo nên tiêm thêm Bexsero vì Bexsero là vắc xin thế hệ mới có chứa 4 thành phần kháng nguyên nên cung cấp khả năng diệt khuẩn hiệp đồng và khả năng bao phủ các chủng B rộng hơn. Nhóm B được biết là nhóm não mô cầu đa dạng nhất với hơn 8.000 chủng khác nhau mà một thành phần kháng nguyên (OMV) của VA-Mengoc-BC không bao phủ hết. Do vậy, việc tiêm thêm vắc xin ngừa Bexsero sẽ giúp mở rộng khả năng bảo vệ đối với não mô cầu nhóm B đã được chứng minh hiệu quả từ việc sử dụng của nhiều quốc gia trên thế giới như Anh, Ý, Tây Ban Nha,....

Theo Hội Y học dự phòng Việt Nam, người đã tiêm VA-Mengoc-BC vẫn có thể tiêm Bexsero mà không cần đợi khoảng cách, vì hai loại vắc xin này có thành phần kháng nguyên khác nhau. Đặc biệt, nếu đang dở phác đồ VA-Mengoc-BC, vẫn có thể bắt đầu liệu trình tiêm mới với Bexsero theo hướng dẫn của bác sĩ.

Vắc xin phòng các nhóm huyết thanh não mô cầu khuẩn sinh ra miễn dịch đặc hiệu cho từng nhóm, không có miễn dịch chéo với nhóm huyết thanh khác nên dù đã được chủng ngừa não mô cầu khuẩn nhóm B vẫn hoàn toàn có thể nhiễm các nhóm huyết thanh não mô cầu khuẩn A, C, Y và W-135. Do đó, ngoài tiêm vắc xin phòng bệnh lý não mô cầu xâm lấn và không xâm lấn do não mô cầu nhóm B, người dân vẫn cần chú ý tiêm thêm vắc xin phòng bệnh lý não mô cầu nhóm A, C, Y và W-135.

Hiện nay, Hệ thống tiêm chủng VNVC đang cung ứng đầy đủ các loại vắc xin phòng bệnh do não mô cầu cho trẻ em và người lớn tại hàng trăm trung tâm trên toàn quốc, bao gồm: vắc xin phòng não mô cầu nhóm B thế hệ mới Bexsero (Ý), vắc xin phòng não mô cầu nhóm ACYW-135 (Mỹ) và vắc xin phòng não mô cầu nhóm B, C (Cuba).

Tên vắc xin	Phòng bệnh	Đối tượng	Đăng ký tiêm
Bexsero (Ý)	Bệnh não mô cầu xâm lấn như: viêm màng não, nhiễm trùng máu… và các bệnh não mô cầu không xâm lấn như viêm họng, viêm tai giữa, viêm phổi do não mô cầu khuẩn nhóm B.	Tiêm sớm cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến người lớn 50 tuổi.
Menactra (Mỹ)	Bệnh não mô cầu xâm lấn như: viêm màng não, nhiễm trùng máu… và các bệnh não mô cầu không xâm lấn như viêm họng, viêm tai giữa, viêm phổi… do não mô cầu khuẩn nhóm A, C, Y, W-135.	Tiêm cho trẻ từ 9 tháng tuổi đến người lớn 55 tuổi.
VA-Mengoc-BC (Cuba)	Não mô cầu xâm lấn như: viêm màng não, nhiễm trùng máu… và các bệnh não mô cầu không xâm lấn như viêm họng, viêm tai giữa, viêm phổi… do não mô cầu khuẩn nhóm B và C.	Tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi đến người lớn 45 tuổi.

100% vắc xin tại VNVC được nhập khẩu chính hãng, đảm bảo chất lượng cao, bảo quản trong hệ thống dây chuyền lạnh (Cold Chain) gồm hệ thống 4 kho lạnh tổng tại 3 miền Bắc - Trung - Nam, hàng trăm kho lạnh các trung tâm trên toàn quốc, hệ thống gần 40 xe lạnh vận chuyển vắc xin cùng các tủ bảo quản vắc xin chuyên dụng tại mỗi phòng tiêm. Tất cả đều được kiểm định nghiêm ngặt, đạt tiêu chuẩn GSP chất lượng quốc tế.

Đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng tại VNVC có tay nghề cao, giàu kinh nghiệm, giỏi chuyên môn, 100% có chứng chỉ An toàn tiêm chủng, cam kết thực hiện quy trình tiêm chủng an toàn, kiểm soát nhiễm khuẩn chặt chẽ. 100% nhân viên y tế tại VNVC được đào tạo bài bản về kiến thức chuyên môn, dịch vụ Khách hàng chuyên nghiệp, thân thiện, tận tâm cùng mức giá hợp lý, luôn bình ổn và nhiều ưu đãi.

Để được tư vấn các thông tin xoay quanh vắc xin cho trẻ em và người lớn, đặt mua vắc xin, Quý khách vui lòng liên hệ VNVC theo thông tin sau:

• Hotline: 028 7102 6595;
• Fanpage: VNVC – Trung tâm Tiêm chủng Trẻ em và Người lớn;
• Trang X (Twitter): https://x.com/vnvcvietnam
• Tra cứu trung tâm tiêm chủng VNVC gần nhất tại đây;
• Để đặt mua vắc xin và tham khảo các sản phẩm vắc xin, Quý khách hàng vui lòng truy cập: vax.vnvc.vn.

Xem thêm những thông tin tiêm chủng hữu ích từ kênh Tik Tok Bác sĩ Tiêm chủng VNVC.

Thông tin thêm về bệnh do não mô cầu

Theo dữ liệu giám sát của Bộ Y tế Công cộng Anh, khoảng 9/10 trẻ em và thanh thiếu niên mắc bệnh viêm màng não mô cầu xâm lấn tử vong trong vòng 24 giờ kể từ khi được chẩn đoán.

Khi chẳng may lây nhiễm não mô cầu khuẩn và mắc bệnh, đặc biệt là các bệnh não mô cầu xâm lấn như viêm màng não, trẻ có thể rơi vào nguy kịch rất nhanh, khiến gia đình bàng hoàng vì buổi sáng các em còn khỏe mạnh đi học, nhưng đến tối đã gặp nguy hiểm đến tính mạng. Bên cạnh đó, chi phí điều trị một ca viêm màng não mô cầu là rất cao, có thể lên đến hàng trăm triệu đồng, do phải huy động nhiều thiết bị y tế và nhân lực.

Nguy hiểm hơn, các ca sống sót thường đối mặt với gánh nặng tàn tật kéo dài, khiến việc chăm sóc trở thành áp lực lớn cho gia đình, thống kê cho thấy cứ 5 trẻ may mắn qua khỏi vẫn có 1 trẻ mắc các di chứng sau não mô cầu như tổn thương thần kinh, điếc, đoạn chi. Ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống không chỉ cho bản thân người mắc bệnh mà cả người chăm sóc. Ngoài não mô cầu, người dân cũng cần chú ý đến các vắc-xin khác như phế cầu, viêm não Nhật Bản để gia tăng bảo vệ sức khỏe toàn diện.

Để phòng bệnh, biện pháp hiệu quả nhất là tiêm vắc xin phòng não mô cầu khuẩn với đầy đủ 5 nhóm huyết thanh là A, B, C, W, Y với 2 loại vắc xin là Bexsero cho trẻ từ 2 tháng tuổi và tiêm vắc xin Menactra cho trẻ từ 9 tháng tuổi.

Bên cạnh Bexsero và Menactra, người dân cũng cần tiêm các vắc xin cần thiết phòng các bệnh lý liên quan đến viêm màng não, viêm não nguy hiểm khác theo từng độ tuổi và nguy cơ như vắc xin phòng phế cầu khuẩn hoặc viêm não Nhật Bản. Việc tiêm chủng đầy đủ giúp bảo vệ sức khỏe toàn diện, đặc biệt ở trẻ nhỏ.

Ngoài ra, cần duy trì vệ sinh cá nhân như rửa tay thường xuyên, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, không dùng chung đồ cá nhân. Tránh tiếp xúc gần với người mắc bệnh và đeo khẩu trang khi chăm sóc bệnh nhân. Giữ nơi ở sạch sẽ, thoáng mát, tăng cường đề kháng bằng ăn uống đủ chất, ngủ đủ giấc và tập thể thao thường xuyên. Khi có các triệu chứng nghi ngờ như sốt cao, đau đầu dữ dội, cứng gáy, buồn nôn hoặc nổi ban xuất huyết, cần đến cơ sở y tế ngay để chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Chủ động phòng bệnh, tiêm ngừa và giữ sức khỏe tốt là chìa khóa bảo vệ bản thân và cộng đồng!