Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên thăm Nhà máy vắc xin hiện đại hàng đầu của Sanofi tại Pháp

Ngày 11/9, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên đã thăm và làm việc tại nhà máy sản xuất vắc xin hiện đại hàng đầu thế giới của Tập đoàn dược phẩm Sanofi tại Neuville-sur-Saône (Pháp), đơn vị vừa công bố hợp tác sản xuất 3 loại vắc xin thế hệ mới quan trọng hàng đầu với Công ty Vắc xin Việt Nam (VNVC).

Chuyến công tác diễn ra trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Pháp và ngay khi Bộ Y tế Việt Nam và Bộ Y tế, Gia đình, Tự chủ và Người khuyết tật Pháp vừa công bố văn kiện thỏa thuận hợp tác trước sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron.

Tìm hiểu thực tế mô hình sản xuất vắc xin hiện đại

Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh phát triển công nghiệp dược, nâng cao năng lực sản xuất trong nước và tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực vắc xin. Đặc biệt, hoạt động này diễn ra ngay sau khi VNVC vừa công bố sẽ sản xuất 3 loại vắc xin thế hệ mới của Sanofi tại Nhà máy của VNVC từ năm 2028. Do đó, đây là dịp để lãnh đạo Bộ Y tế Việt Nam trực tiếp tìm hiểu hoạt động sản xuất vắc xin tại nhà máy hiện đại hàng đầu thế giới, cũng như kinh nghiệm sản xuất các vắc xin là sản phẩm công nghệ chiến lược quốc gia của Việt Nam.

Nhà máy của Sanofi tại Neuville-sur-Saône hiện là nơi sản xuất nguyên liệu gốc của 3 loại vắc xin thế hệ mới gồm vắc xin cúm đa giá, vắc xin não mô cầu phòng 4 nhóm huyết thanh gây bệnh và vắc xin 6 trong 1, nằm trong kế hoạch hợp tác sản xuất giữa Sanofi và VNVC tại Việt Nam vừa được hai bên công bố trong Tuyên bố chung. Đây đều là những vắc xin quan trọng đang được sử dụng tại Việt Nam và nhiều quốc gia trên thế giới, đồng thời thuộc nhóm sản phẩm công nghệ chiến lược quốc gia được Việt Nam ưu tiên phát triển.

Nhà máy được tổ chức theo mô hình sản xuất linh hoạt, cho phép điều chỉnh quy mô và dây chuyền để đáp ứng các nhu cầu sản xuất khác nhau, đặc biệt trong những tình huống y tế khẩn cấp như đại dịch.

Tại buổi làm việc, ông Stephen Alix, Giám đốc thị trường quốc tế, ngành hàng Vắc xin, Tập đoàn Sanofi, trình bày về năng lực dẫn đầu của Sanofi trong lĩnh vực sản xuất vắc xin. Sanofi hiện có hơn 37 cơ sở sản xuất và 15 trung tâm Nghiên cứu và Phát triển trên toàn cầu. Các sản phẩm thuốc và vắc xin của Sanofi đang được cung cấp đến hơn 170 quốc gia. Trong lĩnh vực tiêm chủng, mỗi năm, hơn 500 triệu người trên toàn cầu được tiêm chủng bằng các sản phẩm vắc xin của Sanofi.

Với kinh nghiệm làm việc cùng nhiều quốc gia để hỗ trợ nâng cao năng lực sản xuất nội địa đối với các sản phẩm chăm sóc sức khỏe, ông Stephen Alix cho biết, để một dự án đạt hiệu quả và phát triển bền vững cần đồng thời có thị trường đủ quy mô, môi trường chính sách thuận lợi, đối tác có nền tảng năng lực vững mạnh và khả năng triển khai công nghệ.

4 nền tảng để hiện thực hóa hợp tác sản xuất vắc xin tại Việt Nam

Phát biểu tại buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên đánh giá các thỏa thuận hợp tác y tế giữa Việt Nam - Pháp và tiến trình hợp tác giữa VNVC - Sanofi là những cơ sở quan trọng cần tiếp tục được cụ thể hóa bằng kết quả thực tế.

Dẫn lại thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại cuộc gặp với các doanh nghiệp tiêu biểu của Việt Nam và Pháp, Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh: “Việc ký văn bản với nhau chỉ là vấn đề ban đầu, quan trọng nhất là có sản phẩm đưa ra thị trường”.

Theo Thứ trưởng, để hiện thực hóa mục tiêu này cần hội tụ 4 nền tảng quan trọng: cam kết và định hướng chính sách dài hạn của Nhà nước; quy mô thị trường đủ lớn; năng lực của đối tác Việt Nam; và năng lực công nghệ, đào tạo, hỗ trợ triển khai của đối tác quốc tế.

Nền tảng thứ nhất là cam kết và định hướng chính sách dài hạn. Việt Nam đã thể hiện chủ trương phát triển công nghiệp dược, nâng cao năng lực sản xuất vắc xin thông qua các thỏa thuận hợp tác y tế Việt Nam - Pháp, cùng những chủ trương lớn về khoa học, công nghệ và y tế như Nghị quyết 57, Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị, các nghị quyết của Quốc hội và Chiến lược quốc gia phát triển ngành Dược đến năm 2045. Đây là cơ sở chính sách quan trọng đối với lĩnh vực có quy mô đầu tư lớn, yêu cầu công nghệ cao và thời gian triển khai dài như sản xuất vắc xin.

Nền tảng thứ hai là quy mô thị trường và nhu cầu vắc xin dài hạn. Với khoảng 100 triệu dân, Việt Nam có nhu cầu lớn từ cả Chương trình Tiêm chủng mở rộng và tiêm chủng dịch vụ. Theo Thứ trưởng, Việt Nam đã từng bước bố trí nguồn lực để mở rộng khả năng tiếp cận vắc xin thông qua Chương trình Tiêm chủng mở rộng; Bộ Y tế đang xây dựng định hướng giai đoạn 2030 - 2035 để tiếp tục nghiên cứu bổ sung các vắc xin cần thiết. Đây vừa là cơ sở mở rộng khả năng phòng bệnh cho người dân, vừa tạo nhu cầu dài hạn cho phát triển sản xuất và chủ động nguồn cung trong nước.

Nền tảng thứ ba là năng lực của đối tác Việt Nam. Theo Thứ trưởng, VNVC có trách nhiệm chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cần thiết cho quá trình triển khai, từ cơ sở vật chất, trang thiết bị, hệ thống kỹ thuật đến nguồn nhân lực; đồng thời cử nhân sự tham gia đào tạo tại các cơ sở sản xuất ở nước ngoài và hoàn thiện các hệ thống, hồ sơ cần thiết, tạo nền tảng để tiếp nhận và tổ chức sản xuất vắc xin tại Việt Nam theo lộ trình đã thống nhất.

Nền tảng thứ tư là năng lực công nghệ, đào tạo và hỗ trợ triển khai của đối tác quốc tế. Theo Thứ trưởng, phía Sanofi sẽ tham gia đào tạo đội ngũ kỹ thuật vận hành và triển khai các nội dung công nghệ theo phạm vi hợp tác, phối hợp với VNVC hướng tới tổ chức sản xuất tại Việt Nam. Thứ trưởng đồng thời đề nghị đối tác tập trung đào tạo nhân lực, thúc đẩy các nội dung hợp tác công nghệ; xa hơn, khi sản phẩm được sản xuất, đáp ứng nhu cầu trong nước và các yêu cầu cần thiết, tiếp tục đồng hành để mở rộng khả năng tiếp cận thị trường quốc tế.

Trao đổi tại buổi làm việc, ông Ngô Chí Dũng, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc VNVC, khẳng định VNVC xác định sản xuất vắc xin công nghệ cao là chiến lược đầu tư dài hạn với quyết tâm xây dựng tại Việt Nam năng lực sản xuất thực chất, hiện đại và tiệm cận các chuẩn mực quốc tế. VNVC đang đầu tư bằng nguồn vốn tự có để xây dựng nhà máy với giai đoạn đầu hơn 2.500 tỷ đồng, công suất thiết kế 100-120 triệu liều/năm, hướng tới đáp ứng các tiêu chuẩn WHO-GMP, EU-GMP và FDA-cGMP.

Theo ông Dũng, mục tiêu của VNVC là sớm đưa các vắc xin thế hệ mới vào sản xuất tại Việt Nam, qua đó nâng cao năng lực sản xuất trong nước và chủ động hơn về nguồn cung vắc xin. Quan trọng hơn, người dân Việt Nam có thể tiếp cận thêm nhiều vắc xin chất lượng cao với chi phí hợp lý. “Chúng tôi quyết tâm đưa vắc xin chất lượng cao của thế giới đến với người dân Việt Nam với giá thành hợp lý nhất”, ông Dũng nhấn mạnh.

Kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ thỏa thuận sang triển khai thực chất, với lộ trình, sản phẩm và các mốc cụ thể. Theo kế hoạch được trao đổi, năm 2027 dự kiến hoàn thành xây dựng Nhà máy Vắc xin và Sinh phẩm VNVC; năm 2028 hoàn tất lắp đặt, hướng tới có sản phẩm đầu tiên; năm 2029 tiến tới thương mại hóa 2 - 3 sản phẩm đầu tiên. Từ năm 2030, mục tiêu đặt ra là phấn đấu mỗi năm có thêm một sản phẩm mới.

Thứ trưởng cũng đặt ra tầm nhìn dài hạn sau khi các sản phẩm sản xuất tại Việt Nam đáp ứng nhu cầu trong nước và các yêu cầu cần thiết, hai bên cần hướng tới mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường quốc tế. Theo đó, hợp tác không chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu phòng bệnh trong nước mà còn từng bước nâng cao năng lực sản xuất, tạo tiền đề để Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và chuỗi cung ứng vắc xin toàn cầu.

Kết quả của quá trình hợp tác được kỳ vọng góp phần hiện thực hóa chủ trương phát triển công nghiệp dược và vắc xin công nghệ cao, tăng khả năng chủ động nguồn cung, củng cố an ninh y tế quốc gia. Việc từng bước đưa các vắc xin thế hệ mới vào sản xuất trong nước sẽ góp phần mở rộng khả năng tiếp cận vắc xin chất lượng cao với chi phí hợp lý, phục vụ ngày càng tốt hơn công tác phòng bệnh, chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân.