HPV có phải Herpes không? Điểm phân biệt là gì?

Tư vấn chuyên môn bài viếtBS Đoàn Thị Khánh Châm
Quản lý Y khoa
Hệ thống Tiêm chủng VNVC

Đăng bởiĐàm Thị Điệp
15:17 11/03/2026

HPV và Herpes là hai bệnh lý lây truyền qua đường tình dục phổ biến, đều có thể gây tổn thương nghiêm trọng ở vùng sinh dục. Tuy nhiên, không ít người vẫn nhầm lẫn rằng đây là cùng một loại virus. Vậy sự thật HPV có phải Herpes không? Điểm khác biệt là gì? Bài viết dưới đây sẽ giải đáp chi tiết, đầy đủ.

BS Đoàn Thị Khánh Châm - Quản lý Y khoa vùng 2 - miền Bắc, Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC cho biết: “HPV và Herpes (HSV) là 2 virus lây truyền qua đường tình dục phổ biến, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe toàn cầu. HPV nguy cơ cao được xem là nguyên nhân của khoảng 5% tổng số ca ung thư, trong đó ung thư cổ tử cung chiếm hơn 600.000 ca mắc mới và hơn 340.000 ca tử vong mỗi năm. Trong khi đó, HSV hiện lây nhiễm cho hơn 4 tỷ người trên thế giới, trong đó HSV-1 chiếm 3,7 tỷ trường hợp và HSV-2 gây ra khoảng 400 triệu ca bệnh. Nhiễm trùng HSV có thể gây ra các tổn thương da - niêm mạc, mụn rộp sinh dục, viêm não và là nguyên nhân hàng đầu gây mù giác mạc”. (1)

hpv có phải herpes không

HPV có phải Herpes không?

HPV không phải là Herpes. Human Papillomavirus (HPV) và virus Herpes Simplex (HSV) là hai loại virus khác nhau, có thể gây ra các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác nhau.

HPV là virus gây u nhú ở người, với hơn 200 chủng khác nhau, ảnh hưởng đến hàng triệu người mỗi năm. Thông thường, hệ miễn dịch có thể tự loại bỏ virus mà không gây hại. Tuy nhiên, khi virus tồn tại lâu dài, nó có thể gây ra biến đổi tế bào dẫn đến ung thư, điển hình như ung thư cổ tử cung, âm đạo, âm hộ, dương vật, hậu môn và hầu họng.

Trong khi đó, Herpes là bệnh nhiễm trùng phổ biến có thể gây ra mụn nước hoặc loét đau đớn. HSV có 2 chủng là HSV-1 và HSV-2. HSV-1 thường gây ra mụn rộp ở môi, nhưng cũng có thể lây sang vùng sinh dục qua quan hệ bằng miệng. HSV-2 là chủng virus thường gây ra Herpes sinh dục, dễ tái phát theo thời gian. (2) Trên thực tế, hầu hết người trưởng thành từng phơi nhiễm HPV và một số có thể đồng thời nhiễm cả HPV và HSV mà không biết.

hpv không phải herpes — HPV và HSV là hai loại virus khác nhau, có thể gây ra các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác nhau.

Bảng phân biệt HSV và HPV

Mặc dù cả HPV và HSV đều là virus lây truyền qua đường tình dục và có thể gây tổn thương ở vùng sinh dục, nhưng chúng hoàn toàn khác nhau về đặc điểm, nguyên nhân gây bệnh và hướng điều trị. Dưới đây là bảng so sánh chi tiết 2 loại virus này:

Tiêu chí	HPV	Herpes (HSV)
Tên virus	Human Papillomavirus	Herpes Simplex Virus
Bệnh chính	Mụn cóc sinh dục và các loại ung thư như ung thư cổ tử cung, ung thư dương vật, ung thư hậu môn, ung thư hầu họng, ung thư âm đạo/âm hộ…	Mụn rộp ở miệng hoặc sinh dục.
Đường lây	Chủ yếu lây truyền qua đường tình dục, kể cả khi tiếp xúc tay với bộ phận sinh dục hoặc quan hệ bằng đường miệng. Lây truyền qua đường tiếp xúc với các dụng cụ có chứa virus như dụng cụ cắt móng tay, chân, đồ lót, kim bấm sinh thiết. Mặc dù hiếm gặp nhưng HPV có thể lây truyền từ mẹ sang con trong quá trình sinh con khiến trẻ bị mụn cóc cổ họng và đa bướu gai đường hô hấp.	HSV có thể lây truyền qua quan hệ tình dục qua đường âm đạo, hậu môn và miệng. Virus có thể lây truyền qua nước bọt khi hôn hoặc uống chung đồ uống với người mắc bệnh. Trong một số trường hợp, virus có thể lây truyền từ mẹ sang con trong quá trình mang thai hoặc sinh nở.
Thời gian ủ bệnh	Có thể tồn tại trong cơ thể trong nhiều năm hoặc nhiều tháng mà không có triệu chứng. Thời gian ủ bệnh có thể từ 2 - 3 tháng, đối với mụn cóc sinh dục, thời gian ủ bệnh từ 1 - 20 tháng. Ung thư thường mất nhiều năm, thậm chí nhiều thập kỷ mới phát triển sau khi một người nhiễm HPV.	Thời gian ủ bệnh của nhiễm trùng Herpes Simplex dao động từ 1 - 26 ngày, nhưng thường là 6 - 8 ngày.
Triệu chứng	Nhiều người nhiễm HPV không có bất kỳ triệu chứng hay biểu hiện nào nên không hề biết mình nhiễm virus. Tuy nhiên, một số chủng HPV có thể gây ra mụn cóc sinh dục. Mụn cóc có thể hình thành đơn lẻ hoặc thành cụm và có hình dạng sần sùi giống súp lơ.	Nhiễm HSV cũng có thể không có triệu chứng giống HPV. Đôi khi triệu chứng rất nhẹ đến mức không thể nhận biết. Khi nhiễm HSV ở miệng, các triệu chứng bao gồm đau đầu, sưng hạch bạch huyết, đỏ, sưng, đau hoặc ngứa ở nơi nhiễm trùng sẽ bùng phát, xuất hiện mụn nước chứa đầy dịch, đau ở môi hoặc dưới mũi, vết loét lạnh hoặc mụn nước sốt trên hoặc xung quanh miệng. Khi nhiễm HSV ở vùng sinh dục, các triệu chứng gồm sốt, sưng hạch, ớn lạnh, đau đầu, cảm giác nóng rát hoặc ngứa ran, đau và ngứa xung quanh vùng sinh dục, xuất hiện các nốt mụn đỏ hoặc các mụn nước khá có thể rỉ dịch, đau chân hoặc đau lưng dưới, đi tiểu đau rát…
Nguy cơ ung thư	Có thể gây ra tiền ung thư và ung thư, bao gồm ung thư cổ tử cung, hậu môn, hầu họng, âm đạo, âm hộ, dương vật.	Nhiễm trùng mãn tính với các đợt bùng phát định kỳ, không có nguy cơ ung thư lâu dài.
Khả năng tái phát	Mụn cóc do HPV có thể tái phát, ngay cả sau khi điều trị.	Virus tồn tại trong cơ thể và tái hoạt động theo định kỳ, gây ra các đợt bùng phát. Theo một số nghiên cứu, 85,8% có ít nhất một lần tái phát và 75% có ít nhất hai lần tái phát trong năm tiếp theo (thời gian trung bình đến lần tái phát đầu tiên và thứ hai lần lượt là 68 và 180 ngày).
Chẩn đoán, tầm soát	Xét nghiệm Pap Smear để phát hiện các bất thường cấu trúc và hình thái như dị sản, loạn sản… là mầm mống của ung thư. Xét nghiệm Thinprep nhằm phát hiện sớm các bất thường tế bào ở cổ tử cung. Xét nghiệm DNA của HPV nhằm phát hiện virus gây bệnh đang tồn tại trong cơ thể hay không.	Bác sĩ khám lâm sàng, kiểm tra vùng da nổi mụn nước và hỏi người bệnh về các dấu hiệu ngứa ran, nóng rát hoặc triệu chứng giống cúm. Lấy mẫu vết loét đi xét nghiệm. Xét nghiệm máu để kiểm tra kháng thể chống HSV-1 hoặc HSV-2. Nếu nghi ngờ viêm não hoặc viêm màng não, bác sĩ có thể chọc dịch não tủy.
Khả năng tự khỏi	Hầu hết các trường hợp nhiễm HPV sẽ tự khỏi trong vòng 1 - 2 năm. Những trường hợp nhiễm HPV kéo dài có thể phát triển thành ung thư cổ tử cung, hậu môn, vòm họng và các loại ung thư khác.	Bệnh do Herpes gây ra có thể khỏi sau khoảng 7 - 10 ngày nếu được điều trị tích cực. Tuy nhiên, virus sẽ không biết mất hoàn toàn mà vẫn tồn tại trong cơ thể và chờ thời gian tái phát.
Điều trị	Không có cách chữa khỏi HPV, phương pháp điều trị tập trung vào việc loại bỏ mụn cóc có thể nhìn thấy trên bộ phận sinh dục hoặc các cơ quan khác. Cụ thể: (3) Phẫu thuật lạnh: Đông lạnh mụn cóc hoặc tiêu diệt các tế bào bất thường bằng nitơ lỏng Cắt bỏ vòng điện: Dùng một vòng dây đặc biệt để loại bỏ mụn cóc và các tế bào bất thường ở cổ tử cung. Đốt điện: Đốt mụn cóc bằng điện. Sinh thiết hình nón bằng dao lạnh: Loại bỏ một phần mô cổ tử cung hình nón chứa các tế bào bất thường. Bôi kem thuốc trực tiếp lên mụn cóc để tiêu diệt chúng. Các loại kem này có thể bao gồm imiquimod (Aldara®) và podofilox (Condylox®). Axit trichloroacetic (TCA): Sử dụng phương pháp điều trị hóa học để đốt mụn cóc.	Sử dụng thuốc kháng virus bao gồm acyclovir, famciclovir và valacyclovir. Thuốc giúp giảm đau liên quan đến vết loét bao gồm paracetamol (acetaminophen), naproxen hoặc ibuprofen. Thuốc có thể dùng để gây tê vùng bị ảnh hưởng bao gồm benzocaine và lidocaine. Để giảm triệu chứng của bệnh, có thể uống đồ lạnh, ăn kem (đối với Herpes ở miệng), sử dụng thuốc giảm đau, ngồi trong bồn tắm nước ấm trong 20 phút (đối với Herpes ở sinh dục).
Phòng ngừa	Nam và nữ từ 9 - 45 tuổi nên tiêm vắc xin HPV sớm, tiêm đủ mũi, đúng lịch theo khuyến cáo, tốt nhất nên tiêm vào thời điểm 9 - 14 tuổi, lúc chưa bắt đầu quan hệ tình dục. Quan hệ tình dục an toàn, sử dụng bao cao su đúng cách. Khám phụ khoa và tầm soát định kỳ (Pap smear, HPV DNA test). Giữ vệ sinh vùng kín sạch sẽ, tránh dùng chung đồ cá nhân. Tăng cường miễn dịch bằng chế độ ăn uống, nghỉ ngơi và tập luyện lành mạnh.	Quan hệ tình dục an toàn, luôn sử dụng bao cao su và các biện pháp ngăn ngừa tiếp xúc với dịch tiết bạn tình. Tránh tiếp xúc trực tiếp với vùng có mụn rộp hoặc vết loét. Không dùng chung đồ cá nhân như khăn, dao cạo, cốc uống nước. Giữ vệ sinh vùng kín sạch sẽ, rửa tay sau khi chạm vào vùng tổn thương. Tăng cường sức đề kháng để giảm nguy cơ bùng phát virus.

Tìm hiểu thêm các hình ảnh bệnh ngoài da do HSV và HPV

Cả HSV và HPV đều có thể gây ra những tổn thương ngoài da đặc trưng, thường xuất hiện ở vùng sinh dục, miệng hoặc các vị trí tiếp xúc trực tiếp với mầm bệnh. Tuy nhiên, hình thái tổn thương do hai loại virus này rất khác nhau. Dưới đây là hình ảnh bệnh ngoài da do 2 loại virus này gây ra:

Hình ảnh mụn cóc (sùi mào gà) do HPV gây ra	Hình ảnh mụn rộp do HSV gây ra
Ban đầu, tổn thương thường xuất hiện dạng nốt nhỏ đơn lẻ, đường kính chỉ vài milimet, có thể phẳng hoặc hơi nhô cao.	Hình ảnh minh họa y học thường thể hiện các cụm sùi li ti mọc san sát, bề mặt không đều, viền không rõ ràng, giống hình súp lơ mini hoặc mào gà nhỏ.
Về sau, các nốt phát triển thành cụm, tạo thành mảng sùi mềm, khi chạm vào dễ chảy dịch hoặc gây ngứa rát nhẹ.	Thường không đau nhưng dễ lan rộng nhanh nếu không điều trị.
Mụn cóc có thể xuất hiện ở vùng sinh dục, quanh hậu môn, bẹn, bìu, âm hộ, cổ tử cung hoặc miệng, tùy vị trí tiếp xúc virus.	Màu sắc thường trùng với màu da hoặc hơi hồng, mềm, ẩm, dễ vỡ.
Một số trường hợp có thể xuất hiện ở tay, chân hoặc vùng nách nếu virus lây qua vết trầy xước trên da.	Có thể gây khó chịu, ngứa, chảy dịch, mùi hôi nhẹ nếu nhiễm trùng kèm theo.

Hy vọng qua bài viết trên, mọi người đã biết được HPV có phải Herpes không? Mặc dù HPV và Herpes đều là virus lây truyền qua đường tình dục và có thể gây tổn thương ở vùng sinh dục, nhưng đây là hai loại virus hoàn toàn khác nhau về đặc điểm, triệu chứng, biến chứng và hướng điều trị. Việc hiểu rõ sự khác biệt giữa HPV và Herpes giúp mỗi người chủ động hơn trong phòng ngừa, tầm soát và bảo vệ sức khỏe sinh sản.

Chủ đề: #hpv

Cập nhật lần cuối: 08:17 11/03/2026

Chia sẻ:

Nguồn tham khảo

Chang, J. Y., Balch, C., Puccio, J., & Oh, H. S. (2023). A Narrative review of alternative symptomatic treatments for herpes simplex virus. Viruses, 15(6), 1314. https://doi.org/10.3390/v15061314
World Health Organization: WHO & World Health Organization: WHO. (2025, May 30). Herpes simplex virus. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/herpes-simplex-virus
HPV (Human papillomavirus). (2025, June 2). Cleveland Clinic. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/11901-hpv-human-papilloma-virus

BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ

HPV type 2 là nhóm nguy cơ thấp hay cao?

HPV type 2 là một chủng virus u nhú ở người (Human Papillomavirus) thường gây mụn cóc ở tay, chân, mặt, đôi khi ở vùng sinh dục...

Hiện tượng bong móng sau tay chân miệng có đáng lo?

Bong móng sau tay chân miệng là một biến chứng muộn thường gặp ở trẻ em sau khi mắc bệnh, gây lo lắng lớn cho phụ huynh....

Bệnh uốn ván lây qua đường nào phổ biến?

Uốn ván là bệnh nhiễm trùng nguy hiểm do vi khuẩn Clostridium tetani gây ra, có thể dẫn đến co cứng cơ, khó thở và tử vong...

Cách bấm huyệt chữa bệnh bại liệt hiệu quả không? Các bước thực hiện

Bấm huyệt chữa bệnh bại liệt là phương pháp hỗ trợ phục hồi chức năng, nhưng cần phân biệt rõ: bấm huyệt có thể giúp giảm đau,...

HPV type 39 gây bệnh gì?

Trong số hơn 200 chủng HPV ở người, HPV type 39 được các chuyên gia phân loại vào nhóm virus nguy cơ cao, có khả năng gây...

Người đang bị HPV có tiêm HPV được không? [Giải đáp]

Đang bị HPV có tiêm HPV được không là câu hỏi khiến nhiều người bối rối khi đứng trước lựa chọn bảo vệ sức khỏe sinh sản....

Tư vấn nhanh

Gọi ngay

Chat với
Nhân viên tư vấn

Các thông tin trên website vnvc.vn chỉ phục vụ cho mục đích tham khảo, tra cứu, được kiểm soát chuyên môn bởi đội ngũ chuyên gia, bác sĩ của VNVC và là tài sản thuộc sở hữu của VNVC. Mọi động thái sao chép chưa được sự chấp thuận chính thức của VNVC đều là trái phép và vi phạm quy định về Sở hữu trí tuệ.

›