HPV Cobas là gì? Có ưu điểm nổi trội nào?

Quản lý Y khoa
Hệ thống Tiêm chủng VNVC

14:54 06/03/2026
HPV Cobas là xét nghiệm thực hiện trong phòng thí nghiệm, được thiết kế để phát hiện virus gây u nhú ở người (HPV) trong các mẫu cổ tử cung và âm đạo thu thập ở nữ giới.
| BS.CKI Nguyễn Lê Nga, Quản lý Y khoa Vùng 1 - miền Bắc, Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC cho biết: “Mỗi năm có hơn 600.000 phụ nữ trên toàn thế giới được chẩn đoán mắc ung thư cổ tử cung và hơn 340.000 người tử vong vì căn bệnh có thể phòng ngừa này. Thực tế, ung thư cổ tử cung có thể khắc phục và chữa khỏi nếu phát hiện ở giai đoạn đầu. Việc sàng lọc ung thư cổ tử cung ở phụ nữ đã làm giảm đáng kể tỷ lệ tử vong từ 80% xuống 60%, và nếu được phát hiện sớm, các tổn thương tiền xâm lấn có thể chữa khỏi gần như 100%”. |

Xét nghiệm HPV Cobas là gì?
Xét nghiệm HPV Cobas là phương pháp sinh học phân tích nhằm phát hiện 14 kiểu gen HPV nguy cơ cao từ các mẫu tế bào cổ tử cung được thu thập trong môi trường tế bào học dạng lỏng, nhằm tầm soát ung thư cổ tử cung ở nữ giới, được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) phê duyệt vào tháng 4/2011.
HPV Cobas là dạng xét nghiệm PCR theo thời gian thực, định tính để phát hiện 14 tuýp HPV nguy cơ cao, đặc biệt là HPV 16 và HPV 18 trong một lần phân tích. Đây là một xét nghiệm tự động hóa cao để phát hiện DNA hrHPV trong mẫu tế bào học lỏng (LBC) bằng công nghệ PCR thời gian thực với bộ 16 đoạn mồi PCR, khuếch đại một đoạn khoảng 200 bp của gen L1 từ tất cả 14 kiểu gen hrHPV. (1)

Ưu điểm của xét nghiệm HPV Cobas so với Pap Smear
Việc sàng lọc ung thư cổ tử cung bằng cách phết tế bào Papanicolaou (Pap Smear) đã giúp giảm tỷ lệ mắc bệnh khi các chương trình sàng lọc được phát triển. Tuy nhiên, kỹ thuật này có một số hạn chế nhất định vì sự nhạy cảm để phát hiện các tổn thương tiền ung thư cổ tử cung liên quan đến HPV (loại virus hàng đầu gây ra căn bệnh ung thư ác tính ở nữ giới) chưa thực sự rõ. Do đó, xét nghiệm HPV Cobas ra đời giúp nâng cao tỷ lệ phát hiện ung thư cổ tử cung và các tổn thương tiền ung thư với độ nhạy và đặc hiệu cao. (2)
So sánh xét nghiệm HPV Cobas và Pap Smear
| Tiêu chí | Xét nghiệm HPV Cobas | Pap Smear (Thinprep) |
| Mục tiêu phát hiện | Sự hiện diện của HPV 16 và 18 (2 chủng nguy cơ cao nhất) và một nhóm 12 loại HPV gây ung thư ung cơ cao khác như HPV 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59, 66, 68. | Những thay đổi tế bào bất thường có thể dẫn đến ung thư cổ tử cung. |
| Độ nhạy | Độ nhạy của xét nghiệm HPV Cobas là hơn 90% đối với CIN2+ (tân sinh nội biểu mô cổ tử cung mức độ trung bình trở lên); Tỷ lệ này cao gần gấp đôi so với xét nghiệm Pap đơn lẻ. | Độ nhạy của xét nghiệm trong việc phát hiện các tổn thương CIN2+ dao động khoảng 55,4% |
| Độ đặc hiệu | Độ đặc hiệu lâm sàng đối với CIN2+ là 98% | Độ đặc hiệu của xét nghiệm dao động từ 96,8%. |
| Ý nghĩa | Khả năng phát hiện sớm hơn các khối u tân sinh cổ tử cung cấp độ cao | Chỉ phát hiện khi cơ thể đã có biến đổi tế bào (thường phát hiện tình trạng ung thư muộn). |
| Tính tự động | Được thực hiện trên hệ thống Cobas 4800, cung cấp khả năng chiết xuất, thiết lập PCR và khuếch đại tự động, giúp giảm thiểu sai sót thủ công và đạt hiệu quả cao. | Thực hiện kiểm tra phân tích trực quan các mẫu phết tế bào cổ tử cung thủ công hoặc hỗ trợ bán tự động. Điều này dẫn đến mất nhiều thời gian và chi phí.
Hiện nay, các nhà nghiên cứu vẫn đang nỗ lực tự động hóa việc phân tích kể từ khi xét nghiệm này ra đời hơn 60 năm trước. |
Ai nên thực hiện xét nghiệm này và khi nào?
Xét nghiệm HPV Cobas được sử dụng trong quá trình tầm soát ung thư cổ tử cung thường quy theo hướng dẫn y tế chuyên môn, bao gồm xét nghiệm những bệnh nhân có tế bào cổ tử cung bất thường, xét nghiệm đồng thời (sàng lọc bổ sung) với các xét nghiệm sử dụng tế bào (Pap Smear) để chẩn đoán hoặc sàng lọc ung thư cổ tử cung cho bệnh nhân trên 25 tuổi.
Quy trình thực hiện
Xét nghiệm HPV Cobas được thực hiện dựa trên 2 quy trình chính:
- Chuẩn bị mẫu tự đồng để đồng thời trích xuất HPV và DNA tế bào: Nhân viên y tế sẽ thực hiện lấy mẫu cổ tử cung hoặc âm đạo bằng dụng cụ chổi hoặc thìa chuyên dụng, để tiến hành đem đi xét nghiệm;
- Phân tích trong phòng thí nghiệm: Quá trình chiết xuất, khuếch đại và phát hiện đồng thời beta globin trong xét nghiệm HPV cobas sẽ theo dõi toàn bộ quá trình xét nghiệm.
Chi tiết kết quả xét nghiệm HPV Cobas
Kết quả sau khi thực hiện xét nghiệm sẽ được báo cáo đồng thời rõ ràng là dương tính hoặc âm tính đối với 14 chủng HPV nguy cơ cao gây ung thư. Đặc biệt, xét nghiệm này có khả năng tái lập cao và không tạo vùng kết quả không xác định (vùng xám) - tức dương tính là có sự hiện của virus, không cần lặp lại xét nghiệm để xác minh, loại bỏ sự mơ hồ trong chẩn đoán. (3)
⇒ Bạn hãy tìm hiểu thêm: Xét nghiệm HPV là gì?

Câu hỏi thường gặp
1. Xét nghiệm HPV Cobas có đau không?
Trong quá trình thực hiện xét nghiệm, có thể dẫn đến một số khó chịu hoặc căng tức nhẹ khi lấy mẫu, thường chỉ kéo dài vài giây và không gây đau rõ rệt.
2. Xét nghiệm HPV Cobas bao nhiêu tiền?
Chi phí xét nghiệm HPV Cobas tại Việt Nam hiện nay dao động khoảng 500.000 - 900.000 đồng tùy theo cơ sở y tế và gói dịch vụ đi kèm.
3. Sau khi tiêm vaccine HPV có cần làm xét nghiệm này nữa không?
Sau khi tiêm vắc xin phòng HPV, người tiêm vẫn cần thực hiện xét nghiệm HPV Cobas để phòng ngừa rủi ro. Mặc dù vắc xin HPV có khả năng bảo vệ hiệu quả chống lại một số chủng HPV, nhưng sẽ không bao phủ tất cả các chủng nguy cơ cao có khả năng gây ra ung thư cổ tử cung. Đáng lưu ý, vắc xin chỉ có tác dụng phòng ngừa, không có hiệu quả điều trị nếu đã nhiễm HPV trước đó. Vì vậy, việc thực hiện xét nghiệm và sàng lọc vẫn rất cần thiết giúp phát hiện sớm nguy cơ nhiễm bệnh và tiến triển thành ung thư.
Tóm lại, HPV Cobas là phương pháp xét nghiệm tiên tiến trong quá trình tầm soát ung thư cổ tử cung ở nữ giới. Loại xét nghiệm này giúp phát hiện tình trạng nhiễm 14 chủng HPV nguy cơ cao chi tiết, mang lại độ chính xác vượt trội và khả năng tự động hóa cao, góp phần bảo vệ sức khỏe sinh sản cho nữ giới hiệu quả và an toàn.
- Rao, A., Young, S., Erlich, H., Boyle, S., Krevolin, M., Sun, R., Apple, R., & Behrens, C. (2013). Development and Characterization of the cobas Human Papillomavirus Test. Journal of Clinical Microbiology, 51(5), 1478–1484. https://doi.org/10.1128/jcm.03386-12
- Fleider, L. A., De Los Ángeles Tinnirello, M., Cherey, F. G., García, M. G., Cardinal, L. H., Kamermann, F. G., & Tatti, S. A. (2023). High sensitivity and specificity rates of cobas® HPV test as a primary screening test for cervical intraepithelial lesions in a real-world setting. PLoS ONE, 18(2), e0279728. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0279728
- Subramanian, L., Indirani, T. V., & Suji, I. S., I. (2021). Comparing effectiveness of COBAS HPV test with VIA/VILI, pap smear and colposcopy for screening of cancer cervix. Indian Journal of Obstetrics and Gynecology Research, 8(4), 525–530. https://doi.org/10.18231/j.ijogr.2021.108









