Tư vấn trực tuyến trên VTVGo: Cảnh báo các bệnh truyền nhiễm gia tăng trong mùa mưa

Những ngày gần đây, thời tiết trên cả nước diễn biến thất thường với nhiều hình thái cực đoan. Miền Bắc liên tiếp xuất hiện mưa lớn, dông lốc và ngập úng cục bộ. Trong khi miền Nam bước vào cao điểm mùa mưa với những đợt mưa kéo dài xen kẽ nắng nóng, khiến nhiệt độ và độ ẩm thay đổi liên tục. Điều kiện thời tiết này tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn, virus và côn trùng truyền bệnh phát triển, làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm như sốt xuất huyết, tay chân miệng, cúm mùa, các bệnh hô hấp và tiêu hóa.

Vậy, làm thế nào để nhận biết sớm các dấu hiệu của các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trong mùa mưa? Cần chủ động phòng ngừa ra sao để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình? Đâu là các mũi vắc xin cần ưu tiên hoàn thành sớm trong giai đoạn trước thềm cao điểm mùa mưa sắp tới?

Đón xem chương trình tư vấn trực tuyến với chủ đề “Cảnh báo các bệnh truyền nhiễm gia tăng trong mùa mưa” vào lúc 11h30, Thứ Sáu, ngày 10/07/2026, phát sóng trực tuyến trên Ứng dụng truyền hình quốc gia VTVgo.

Chương trình có sự tham gia của Bác sĩ Nguyễn Đức Bá Đạt, Quản lý Y khoa, Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng VNVC, mang đến những thông tin hữu ích về phòng bệnh và tiêm chủng trong mùa mưa, đồng thời giải đáp các thắc mắc thường gặp về lịch tiêm, tiêm nhắc và tiêm bù cho trẻ, giúp phụ huynh chủ động bảo vệ con trước mùa cao điểm dịch bệnh.

THÔNG TIN TƯ VẤN QUAN TRỌNG TỪ BÁC SĨ

1. Nhiều bệnh truyền nhiễm gia tăng vào mùa mưa

Theo Bác sĩ Nguyễn Đức Bá Đạt, Quản lý Y khoa, Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng VNVC, từ tháng 5 đến tháng 7 hằng năm, thời tiết mưa nhiều, độ ẩm cao và nhiệt độ thay đổi thất thường tạo môi trường thuận lợi để các tác nhân gây bệnh phát triển, làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm trong cộng đồng.

Trong đó, nhóm bệnh hô hấp ghi nhận số ca mắc tăng cao như RSV, viêm phổi, viêm tiểu phế quản, cúm mùa và các bệnh do phế cầu khuẩn gây ra. Đây là những tác nhân có thể ảnh hưởng đến cả trẻ em và người lớn, đặc biệt dễ bùng phát khi giao mùa hoặc thời tiết lạnh, ẩm kéo dài.

Bên cạnh đó, mùa mưa cũng là giai đoạn muỗi sinh sản mạnh, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh do côn trùng truyền như viêm não Nhật Bản và sốt xuất huyết. Nhiều trường hợp viêm não Nhật Bản hiện nay được ghi nhận ở trẻ chưa tiêm đủ hoặc chưa hoàn thành lịch tiêm vắc xin.

Đối với sốt xuất huyết, từ đầu năm 2026 đến nay, số ca mắc trên cả nước đã tăng khoảng gấp đôi so với cùng kỳ năm trước, ghi nhận nhiều ca nặng và tử vong. Người bệnh có thể mắc sốt xuất huyết nhiều lần do virus có 4 tuýp huyết thanh khác nhau và nhiễm một tuýp không tạo miễn dịch bảo vệ với các tuýp còn lại.

Bên cạnh đó, viêm não Nhật Bản cũng gia tăng vào mùa mưa, đặc biệt trong giai đoạn tháng 5 - 7, khi muỗi Culex phát triển mạnh. Đây là bệnh có diễn tiến nhanh với các triệu chứng như sốt cao, đau đầu, nôn ói, lơ mơ, co giật... Tỷ lệ tử vong có thể lên đến 20 - 30%, và trong số trẻ sống sót, khoảng 1/2 phải đối mặt với các di chứng thần kinh, vận động hoặc nhận thức kéo dài. Ngoài ra, các bệnh đường tiêu hóa như tay chân miệng, thương hàn, tả cũng có xu hướng gia tăng trong thời điểm này.

Những đối tượng có nguy cơ cao gồm trẻ em dưới 5 tuổi, người cao tuổi và phụ nữ mang thai. Trong đó, trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt trẻ dưới 1 tuổi, có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện nên dễ mắc các bệnh hô hấp và truyền nhiễm khi thời tiết thay đổi.

Theo Bác sĩ Đạt, ho là một trong những triệu chứng phổ biến mà trẻ thường gặp vào mùa mưa. Nhiều trẻ ho nhiều hơn về đêm do không khí lạnh và độ ẩm cao kích thích niêm mạc đường hô hấp, làm tăng tiết dịch. Ngoài yếu tố thời tiết, khả năng bảo vệ của một số vắc xin có thể giảm dần theo thời gian nếu trẻ chưa được tiêm nhắc đầy đủ.

Vì vậy, phụ huynh nên chủ động rà soát lịch sử tiêm chủng để đảm bảo trẻ đã được tiêm đầy đủ và đúng lịch, đồng thời bổ sung các vắc xin còn thiếu hoặc các mũi tiêm nhắc theo khuyến cáo. Đây là biện pháp hiệu quả giúp tăng cường miễn dịch, giảm nguy cơ mắc bệnh và biến chứng trong mùa mưa. Các vắc xin nên được ưu tiên cho trẻ trong giai đoạn này gồm:

2. Nhiều bệnh nguy hiểm đối với người cao tuổi, người có bệnh nền

Theo Bác sĩ Nguyễn Đức Bá Đạt, không chỉ trẻ nhỏ mà người cao tuổi, đặc biệt những người mắc bệnh nền, cũng là nhóm có nguy cơ cao mắc các bệnh truyền nhiễm và gặp biến chứng nghiêm trọng trong mùa mưa.

Theo bác sĩ, quá trình lão hóa khiến hệ miễn dịch suy giảm theo tuổi tác, làm giảm khả năng chống lại các tác nhân gây bệnh. Đồng thời, nhiều người cao tuổi đang sống chung với các bệnh mạn tính như đái tháo đường, tim mạch, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) hay bệnh thận. Đây là những yếu tố làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh, đồng thời khiến bệnh diễn tiến nặng hơn, kéo dài thời gian hồi phục và gia tăng nguy cơ nhập viện.

Đáng lưu ý, các bệnh hô hấp thường gia tăng trong mùa mưa có thể gây hậu quả nghiêm trọng đối với nhóm đối tượng này. Cúm mùa không chỉ gây sốt, ho, mệt mỏi mà còn có thể làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ ở người mắc bệnh tim mạch. Trong khi đó, phế cầu khuẩn và virus hợp bào hô hấp (RSV) là những tác nhân hàng đầu gây viêm phổi, viêm phế quản, suy hô hấp, đặc biệt nguy hiểm ở người cao tuổi mắc bệnh phổi mạn tính hoặc suy giảm miễn dịch.

Mùa mưa với thời tiết lạnh, độ ẩm cao tạo điều kiện cho các tác nhân gây bệnh lưu hành mạnh, làm tăng nguy cơ bùng phát các bệnh đường hô hấp trong cộng đồng. Do đó, bên cạnh việc duy trì lối sống lành mạnh và kiểm soát tốt bệnh nền, người cao tuổi nên chủ động tiêm chủng đầy đủ để tăng cường hàng rào bảo vệ sức khỏe.

Bác sĩ khuyến cáo người từ 60 tuổi trở lên và người có bệnh nền cần tiêm các vắc xin quan trọng như vắc xin cúm mùa hằng năm, vắc xin phế cầu phòng viêm phổi và các bệnh hô hấp xâm lấn, đồng thời cân nhắc tiêm vắc xin RSV theo chỉ định để giảm nguy cơ mắc các bệnh hô hấp nặng. Tiêm chủng đầy đủ là một trong những giải pháp hiệu quả giúp người cao tuổi giảm nguy cơ biến chứng, nhập viện và duy trì chất lượng cuộc sống, đặc biệt trong mùa mưa và thời điểm dịch bệnh gia tăng.