Sùi mào gà có lây qua đường ăn uống không? Ăn chung có nguy cơ?

Sùi mào gà có lây qua đường ăn uống không là câu hỏi khiến không ít người lo lắng, đặc biệt khi tiếp xúc với người mắc căn bệnh này. Sùi mào gà, do HPV gây ra, là bệnh lây phổ biến qua đường tình dục. Liệu quá trình ăn uống có trở thành nguy cơ lây nhiễm hay không? Để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình, việc hiểu rõ cơ chế lây lan của bệnh là điều cần thiết. Cùng chuyên gia tìm hiểu sự thật đằng sau vấn đề này để loại bỏ những hiểu lầm và có cách phòng tránh đúng đắn.

Sùi mào gà có lây qua đường ăn uống không?

Sùi mào gà hầu như không lây qua đường ăn uống, nguy cơ này là cực kỳ thấp.

Nguyên nhân là do virus HPV không sống lâu ở môi trường ngoài và dễ bị tiêu diệt bởi axit dạ dày. Con đường lây nhiễm chính xác nhất vẫn là quan hệ tình dục không an toàn hoặc tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết và vết thương hở. Tuy nhiên, vẫn có một ngoại lệ rất hiếm gặp: bạn có thể bị lây nếu dùng chung thìa, đũa dính nước bọt của người đang bị sùi mào gà ở miệng, nhất là khi họ có vết loét.

Yếu tố làm tăng nguy cơ lây sùi mào gà qua ăn uống chung

Bệnh sùi mào gà lây nhiễm qua đường ăn uống là cực kỳ hiếm. Tuy nhiên, trong một số tình huống đặc biệt, nguy cơ lây nhiễm có thể gia tăng nếu tồn tại các yếu tố sau đây:

• Người nhiễm HPV có tổn thương ở miệng hoặc họng

Nguy cơ tăng lên khi người mắc bệnh có nốt sùi ở vùng khoang miệng hoặc họng. Những nốt sùi này thường chứa HPV và có thể lây lan nếu dịch tiết từ tổn thương tiếp xúc với đồ dùng ăn uống hoặc thực phẩm.

• Dùng chung dụng cụ ăn uống không vệ sinh

Nếu sử dụng chung các dụng cụ ăn uống như cốc, thìa, đũa, dĩa hoặc ống hút đã bị nhiễm dịch tiết từ người bệnh mà không được vệ sinh sạch sẽ, khả năng lây nhiễm có thể xảy ra. Tuy nhiên, điều này phụ thuộc vào khả năng tồn tại của virus trên bề mặt dụng cụ, vốn rất thấp trong môi trường ngoài cơ thể.

• Niêm mạc miệng hoặc họng của người khỏe mạnh bị tổn thương

Nếu người khỏe mạnh có vết loét, tổn thương hoặc viêm niêm mạc khoang miệng, họng, nguy cơ lây lan HPV qua dụng cụ ăn uống hoặc tiếp xúc với dịch tiết chứa virus sẽ cao hơn. Những “cửa ngõ” này tạo điều kiện để virus xâm nhập vào cơ thể.

• Không duy trì vệ sinh cá nhân khi ăn uống

Thói quen không rửa tay hoặc vệ sinh dụng cụ ăn uống kỹ càng trong các bữa ăn tập thể hoặc khi dùng chung vật dụng có thể làm tăng nguy cơ tiếp xúc với các dịch tiết có chứa virus.

• Hệ miễn dịch suy giảm

Những người có hệ miễn dịch yếu, chẳng hạn như người mắc bệnh mãn tính, người nhiễm HIV, hoặc đang sử dụng thuốc ức chế miễn dịch, có nguy cơ cao bị lây nhiễm nếu tiếp xúc với virus HPV, kể cả qua các con đường hiếm gặp như ăn uống chung.

• Vệ sinh kém sau khi hôn hoặc dùng chung dụng cụ ăn uống

Nếu người bệnh có hành động hôn hoặc tiếp xúc thân mật với người khác trước khi dùng chung vật dụng ăn uống mà không vệ sinh đúng cách, virus từ các tổn thương sùi mào gà có thể truyền sang người khỏe mạnh.

Hướng dẫn ăn uống chung với người bị sùi mào gà an toàn

Khi sống và sinh hoạt cùng bệnh nhân mắc sùi mào gà, trước hết không nên kỳ thị bệnh nhân là nguyên tắc cốt lõi, để giữ gìn tình cảm gia đình. Bệnh lý do virus HPV gây ra này có thể được điều trị và kiểm soát hiệu quả nếu được chăm sóc y tế đúng cách. Việc đối xử công bằng, không kỳ thị sẽ tạo ra môi trường sống tích cực giúp bệnh nhân hòa nhập tốt hơn với các thành viên trong gia đình, là động lực để bệnh nhân điều trị bệnh tốt hơn, tuân thủ các biện pháp phòng tránh bệnh tốt hơn.

Song, cần tích cực thực hiện các biện pháp phòng ngừa sau:

• Không dùng chung dụng cụ ăn uống

Dùng riêng cốc, thìa, dĩa, đũa... đặc biệt đối với những người có sùi mào gà ở vùng miệng hoặc họng. Đảm bảo vệ sinh sạch sẽ các dụng cụ này sau bữa ăn. Có thể dùng nước rửa bát và nước nóng để tiệt trùng.

• Vệ sinh tay kỹ trước và sau khi ăn

Cần rửa tay bằng xà phòng diệt khuẩn trước khi ăn để giảm thiểu nguy cơ tiếp xúc với virus qua bề mặt da.

• Tránh tiếp xúc trực tiếp với nước bọt hoặc dịch tiết

Không dùng chung ống hút, thìa, dĩa hoặc dùng chung từ 1 bát/đĩa thực phẩm. Những dụng cụ này có thể tiếp xúc với nước bọt của người bệnh, tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm. Khi trò chuyện gần hoặc ăn chung, tránh để nước bọt từ người nhiễm bắn trực tiếp vào thức ăn hoặc dụng cụ ăn uống của bạn.

⇒ Tìm hiểu thêm: Sùi mào gà lây qua nước bọt không? 4 trường hợp đáng chú ý

• Đảm bảo vệ sinh thực phẩm và ăn uống lành mạnh

HPV không sống lâu trong môi trường ngoài cơ thể hoặc dưới tác động của nhiệt độ. Tuy nhiên, việc chế biến và nấu chín thức ăn là một biện pháp đảm bảo an toàn. Hạn chế ăn đồ sống, đồ tái hoặc thực phẩm chưa được nấu kỹ khi ăn hoặc uống chung với người bệnh.

• Tránh tiếp xúc gần nếu bạn có tổn thương miệng/họng

Nếu bị viêm miệng, nứt nẻ môi, chảy máu chân răng hoặc có các vết loét trong miệng, nguy cơ lây nhiễm có thể cao hơn do các “cửa ngõ” này tạo điều kiện cho virus xâm nhập. Trong trường hợp này, hãy báo trước để tránh ăn chung hoặc tiếp xúc gần.

• Dọn dẹp và vệ sinh sạch sẽ sau bữa ăn

Lau dọn bàn ăn, rửa sạch dụng cụ ăn uống bằng nước nóng hoặc tiệt trùng kỹ lưỡng sau khi người bệnh sử dụng. Vứt bỏ khăn giấy, khăn lau miệng của người bệnh đúng nơi quy định và không sử dụng chung khăn.

Cách phòng ngừa sùi mào gà nên thực hiện

Việc phòng chống sự lây lan của virus gây ra bệnh lý này là rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe cá nhân cũng như trong cộng đồng. Để phòng ngừa việc ăn uống chung bị lây sùi mào gà, cần lưu ý:

• Tiêm vắc xin HPV

Tiêm vắc xin phòng HPV là phương pháp hiệu quả, an toàn và tiết kiệm nhất để ngăn ngừa nguy cơ lây nhiễm các chủng HPV có nguy cơ cao gây căn bệnh sùi mào gà và các tình trạng ung thư ác tính (ung thư cổ tử cung, hậu môn, vòm họng...).. Hiện, vắc xin phòng HPV chủ yếu lưu hành hai loại Gardasil và Gardasil 9, được khuyến cáo tiêm cho trẻ em và người lớn từ 9 – 45 tuổi với hiệu quả phòng bệnh lên đến 90%. Nên tiêm đủ liệu trình theo chỉ định của bác sĩ để đạt hiệu quả tối ưu.

	Vắc xin Gardasil (Mỹ)	Vắc xin Gardasil 9 (Mỹ)
Nhà sản xuất	Merck Sharp & Dohme (MSD – Mỹ)	Merck Sharp & Dohme (MSD – Mỹ)
Phòng bệnh	Vắc xin Gardasil có tác dụng phòng ngừa hiệu quả các bệnh ung thư cổ tử cung, ung thư âm hộ, ung thư âm đạo, các tổn thương tiền ung thư hoặc loạn sản, mụn cóc sinh dục, các bệnh lý do nhiễm 4 tuýp HPV (6, 11, 16 và 18).	Vắc xin thế hệ mới Gardasil 9 bảo vệ bé trai, bé gái, thanh niên nam nữ, người trưởng thành, trung niên từ 9-45 tuổi khỏi nguy cơ lây nhiễm 9 tuýp HPV phổ biến và nguy hiểm hàng đầu hiện nay (6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58) gây bệnh ung thư cổ tử cung, ung thư âm hộ, ung thư âm đạo, ung thư hậu môn, ung thư hầu họng, mụn cóc sinh dục, các tổn thương tiền ung thư hoặc loạn sản…
Đối tượng	Trẻ em gái và phụ nữ trong độ tuổi từ 9 - 26 tuổi	Nam giới và nữ giới, từ 9 - 45 tuổi
Lịch tiêm	Phác đồ 3 mũi: Mũi 1: Lần tiêm đầu tiên. Mũi 2: 2 tháng sau mũi 1. Mũi 3: 6 tháng sau mũi 1.	Người từ tròn 9 tuổi đến dưới 15 tuổi tại thời điểm tiêm lần đầu tiên: Phác đồ 2 mũi: Mũi 1: lần tiêm đầu tiên trong độ tuổi Mũi 2: cách mũi 1 từ 6 - 12 tháng. Nếu mũi 2 tiêm cách mũi 1 < 5 tháng, cần tiêm mũi 3 cách mũi 2 ít nhất 3 tháng. Phác đồ 3 mũi (0 - 2 - 6): Mũi 1: lần tiêm đầu tiên trong độ tuổi Mũi 2: cách mũi 1 ít nhất 2 tháng Mũi 3: cách mũi 2 ít nhất 4 tháng Người từ tròn 15 tuổi đến 45 tuổi tại thời điểm tiêm lần đầu tiên: Phác đồ 3 mũi (0 - 2 - 6): Mũi 1: lần tiêm đầu tiên trong độ tuổi Mũi 2: cách mũi 1 ít nhất 2 tháng Mũi 3: cách mũi 2 ít nhất 4 tháng.
Đăng ký tiêm ngay!

Để được tư vấn, đặt lịch tiêm và giải đáp các thắc mắc liên quan đến việc tiêm vắc xin phòng HPV, Quý khách có thể liên hệ trực tiếp với VNVC theo thông tin sau:

• • Hotline: 028 7102 6595;
  • Fanpage: VNVC – Trung tâm Tiêm chủng Trẻ em và Người lớn;
  • Tra cứu trung tâm tiêm chủng VNVC gần nhất tại đây;
  • Để đặt mua vắc xin và tham khảo các sản phẩm vắc xin, Quý khách vui lòng truy cập: https://vax.vnvc.vn/vaccine
  • Xem thêm những thông tin tiêm chủng hữu ích từ kênh Tik Tok: https://www.tiktok.com/@vnvc.vn

Quý Khách hàng có thể cài đặt ứng dụng “Trợ lý tiêm chủng toàn năng” – app VNVC dễ dàng thông qua 2 đường dẫn sau:

• • IOS (iPhone, iPad…): https://bit.ly/VNVC_APPSTORE
  • Android (Oppo, Samsung, Sony…): https://bit.ly/VNVC_GGPLAY
• Quan hệ tình dục an toàn

Sử dụng các biện pháp bảo vệ an toàn khi quan hệ tình dục, kể cả qua đường âm đạo, hậu môn hay đường miệng. Bao cao su có thể làm giảm nguy cơ lây bệnh nhưng không bảo vệ tuyệt đối, vì virus gây sùi mào gà có thể lây qua vùng da tiếp xúc không được che phủ.

Hạn chế số lượng bạn tình và tránh quan hệ tình dục với người có nguy cơ cao hoặc người có triệu chứng bất thường như sùi, mụn thịt tại vùng sinh dục hoặc miệng. Đồng thời, cần tránh các hành vi tình dục mạnh bạo dễ gây rủi ro làm tổn thương da và tăng nguy cơ lây nhiễm.

• Vệ sinh cá nhân sạch sẽ

Vệ sinh vùng kín sạch sẽ hàng ngày bằng dung dịch vệ sinh an toàn, nhất là trước và sau quan hệ tình dục. Không dùng chung khăn tắm, đồ lót hay các vật dụng cá nhân với người khác. Những vật dụng này có thể nhiễm dịch tiết chứa virus nếu người sử dụng mắc bệnh.

• Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với vùng có tổn thương

Tránh tiếp xúc trực tiếp với vùng da hoặc vết loét của người mắc sùi mào gà. HPV có thể lây lan qua tiếp xúc da kề da khi có tổn thương hoặc dịch tiết từ nốt sùi.

• Không sử dụng chung đồ dùng cá nhân

Không dùng chung đồ dùng cá nhân như dao cạo, khăn mặt, bàn chải đánh răng hoặc cốc uống nước để hạn chế nguy cơ lây lan virus trong trường hợp các đồ dùng này dính dịch tiết từ người bệnh.

• Khám sức khỏe định kỳ

Khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt là kiểm tra các bệnh lây qua đường tình dục (STDs) để phát hiện và điều trị sớm nếu có dấu hiệu bất thường. Những người có nguy cơ cao hoặc nghi ngờ mắc HPV nên thăm khám bác sĩ chuyên khoa để kiểm tra và được tư vấn điều trị kịp thời.

• Nâng cao miễn dịch cơ thể

Một hệ miễn dịch khỏe mạnh có vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa sự phát triển và bùng phát của virus HPV. Theo đó, cần chú trọng việc ăn uống lành mạnh, bổ sung đủ dưỡng chất cần thiết (vitamin A, C, E, kẽm…); tập luyện thể dục đều đặn để tăng sức đề kháng; tránh căng thẳng, hạn chế sử dụng các chất kích thích như rượu, bia, thuốc lá…

• Xử lý tổn thương miệng hoặc da

Nếu có vết loét, vết thương hở hoặc viêm niêm mạc ở miệng, vùng sinh dục hoặc da, hãy tránh tiếp xúc gần với người mắc bệnh và điều trị nhanh chóng để tránh tạo điều kiện cho virus xâm nhập.

Tìm hiểu thêm các đường lây sùi mào gà khác

Việc hiểu rõ các đường lây khác của bệnh giúp nâng cao ý thức phòng ngừa hiệu quả hơn. Dưới đây là các con đường lây nhiễm sùi mào gà:

• Quan hệ tình dục

Đây là con đường phổ biến nhất, bao gồm quan hệ tình dục qua đường âm đạo, hậu môn hoặc miệng với người đang bị sùi mào gà. HPV lây qua tiếp xúc trực tiếp da kề da hoặc niêm mạc kề niêm mạc với vùng bị tổn thương chứa virus. Thậm chí, ngay cả khi không có triệu chứng rõ ràng, người bệnh vẫn có thể lây cho người khác.

• Lây qua tiếp xúc da trực tiếp

Giao tiếp gần gũi với vùng da bị tổn thương do sùi mào gà có thể gây lây nhiễm, đặc biệt là khi da có vết thương hở hoặc vết loét. Virus gây bệnh có thể lây khi cọ xát, chạm tay trực tiếp vào vùng da bị nhiễm virus. Điều này có thể xảy ra ngay cả ngoài hoạt động tình dục.

• Lây qua mẹ sang con

Nếu người mẹ bị nhiễm HPV, nguy cơ lây truyền virus sang em bé trong quá trình sinh thường là có thể xảy ra. Đây gọi là đường lây truyền dọc từ mẹ sang con. Em bé có thể bị nhiễm virus ở vùng miệng, họng hoặc thanh quản (gây bệnh Papillomatosis thanh quản). Do đó, một số trường hợp bác sĩ sẽ khuyến cáo mổ đẻ để tránh nguy cơ lây nhiễm.

• Lây qua hôn môi

Lây nhiễm qua hôn (kể cả hôn môi hoặc hôn sâu) có thể xảy ra nếu một trong hai người bị sùi mào gà ở miệng hoặc họng. Virus từ các tổn thương có thể lây qua nước bọt hoặc tiếp xúc trực tiếp với niêm mạc miệng.

• Lây qua đồ dùng cá nhân

HPV có khả năng bám trên các vật dụng cá nhân như khăn tắm, dao cạo, đồ lót, bàn chải đánh răng, hoặc cốc uống nước nếu người bệnh để lại dịch tiết trên đó. Tuy nhiên, khả năng virus lây qua đường này thấp vì HPV không sống lâu ngoài cơ thể người, đặc biệt trên các bề mặt khô hoặc khi tiếp xúc với ánh nắng, nhiệt độ cao và các chất kháng khuẩn.

• Lây qua các dụng cụ y tế không vô trùng

Trong một số trường hợp hiếm gặp, HPV có thể lây truyền nếu các thiết bị y tế dùng trong phẫu thuật hoặc thủ thuật (nạo sinh dục, soi cổ tử cung...) không được khử trùng đúng cách. Vì vậy, việc thực hiện phẫu thuật tại các cơ sở y tế uy tín, đảm bảo tiêu chuẩn y tế là rất quan trọng.

• Lây qua tiếp xúc gián tiếp trong môi trường công cộng

Mặc dù hiếm, virus gây sùi mào gà có thể lây qua tiếp xúc với bề mặt như chỗ ngồi công cộng, nhà vệ sinh công cộng hoặc bồn tắm nếu bề mặt đó còn chứa dịch tiết từ người nhiễm bệnh và bạn tiếp xúc vùng da hoặc niêm mạc bị tổn thương. Tuy nhiên, khả năng này rất nhỏ vì HPV nhanh chóng bị tiêu diệt ngoài môi trường cơ thể.

• Lây qua vết trầy xước hoặc tổn thương da

Trong trường hợp bạn tiếp xúc với dịch tiết chứa virus và vùng da của bạn bị tổn thương (như vết trầy xước, vết cắt hoặc viêm da), nguy cơ lây nhiễm sẽ cao hơn.

• Lây qua dùng chung đồ chơi tình dục

Nếu dụng cụ này không được vệ sinh đúng cách sau khi sử dụng với người bệnh, virus HPV có thể lây truyền sang người dùng tiếp theo. Vậy, sùi mào gà có lây qua đường ăn uống không? Câu trả lời là CÓ. Bệnh lý có khả năng lây khi sử dụng chung các dụng cụ ăn uống như muỗng, đũa, ly uống nước; đặc biệt là khi bệnh nhân có các nốt sùi ở vị trí miệng, họng. Để phòng ngừa bệnh này, việc đầu tiên cần làm là chủng ngừa đầy đủ, không dùng chung đồ dùng cá nhân với người khác và tạo thói quen quan hệ sử dụng biện pháp an toàn.