Vắc xin tay chân miệng tiêm được với các vắc xin nào trong cùng buổi tiêm?

Bác sĩ tham vấn Bác sĩ Nguyễn Đức Bá Đạt

Quản lý Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC

Tác giả Đàm Thị Điệp

Ngày đăng: 29/09/2026

Theo dõi VNVC: GGoogle News GThêm trên Google Chọn VNVC làm nguồn ưu tiên trên Google tìm kiếm. Xem hướng dẫn.

Vắc xin tay chân miệng Envacgen có thể tiêm cùng buổi với nhiều vắc xin và sinh phẩm mà trẻ có chỉ định theo độ tuổi, như kháng thể đơn dòng RSV, vắc xin 6 trong 1, phế cầu, não mô cầu, cúm, sởi - quai bị - rubella, thủy đậu, viêm não Nhật Bản, sốt xuất huyết… mà không cần tạo khoảng cách giữa Envacgen và các vắc xin này. Khi tiêm đồng thời, mỗi vắc xin cần được tiêm tại các vị trí khác nhau theo chỉ định của nhân viên y tế.

Envacgen là vắc xin phòng bệnh tay chân miệng, phòng cả chủng Enterovirus 71 (EV71) cực độc. Đây là nhóm Enterovirus hướng thần kinh mạnh, dễ gây ra các biến chứng nguy hiểm như viêm não, viêm thân não, viêm màng não vô khuẩn, liệt mềm cấp. Ngoài ra, EV71 cũng có thể gây biến chứng hô hấp, tuần hoàn, tim mạch, dẫn đến nhập viện, để lại nhiều di chứng lâu dài, thậm chí đe dọa tính mạng của trẻ.

Envacgen là vắc xin bất hoạt được chỉ định cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến dưới 6 tuổi, mỗi liều 0,5 ml chứa 2,5 µg kháng nguyên EV71. Virus EV71 được sử dụng để sản xuất vắc xin đã được làm mất khả năng nhân lên và gây bệnh, nhưng vẫn giữ lại những cấu trúc kháng nguyên cần thiết để hệ miễn dịch nhận diện. Khi được tiêm vào cơ thể, các thành phần này đóng vai trò như “tín hiệu nhận diện”, giúp hệ miễn dịch học cách tạo đáp ứng miễn dịch chống lại EV71 mà không tạo ra một virus có khả năng nhân lên trong cơ thể.

Với đặc tính là vắc xin bất hoạt, Envacgen có thể được tiêm đồng thời với các vắc xin khác khi trẻ có chỉ định mà không phải chờ một khoảng thời gian nhất định giữa hai loại vắc xin, phù hợp với nguyên tắc tiêm chủng của Tổ chức Y tế thế giới (WHO): trong một lần đến cơ sở tiêm chủng, trẻ có thể được tiêm những vắc xin phù hợp với độ tuổi và tiền sử tiêm chủng, miễn là từng mũi được tiêm an toàn tại vị trí thích hợp.

Một nghiên cứu trên trẻ từ 6 - 11 tháng tuổi đã theo dõi 3.769 liều vắc xin EV71, trong đó 1.909 liều được tiêm đồng thời với các vắc xin khác và 1.860 liều được tiêm riêng. Kết quả cho thấy các phản ứng sau tiêm không ghi nhận phản ứng nghiêm trọng liên quan đến vắc xin; sốt là một trong những phản ứng thường gặp và không có sự khác biệt đáng kể về tỷ lệ sốt giữa hai nhóm.

Một nghiên cứu khác cũng đánh giá việc tiêm vắc xin tay chân miệng đồng thời với vắc xin sởi - quai bị - rubella (MMR) và vắc xin viêm não Nhật Bản sống giảm độc lực. Kết quả cho thấy việc tiêm đồng thời có tính an toàn và đáp ứng miễn dịch tương đương với khi tiêm riêng từng loại vắc xin. Những dữ liệu này cho thấy việc tiêm phối hợp có thể thực hiện khi phù hợp, giúp trẻ không phải kéo dài lịch tiêm chỉ vì cần tách riêng các mũi vắc xin.

Bác sĩ Nguyễn Đức Bá Đạt, Quản lý Y khoa, Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng VNVC, cho biết trẻ trong độ tuổi từ 2 tháng đến dưới 6 tuổi có thể đồng thời đến lịch nhiều loại vắc xin. Envacgen có thể được tiêm cùng buổi với các vắc xin/sinh phẩm phù hợp theo chỉ định của bác sĩ, trong đó có:

• Vắc xin 6 trong 1;
• Vắc xin Phế cầu;
• Vắc xin Não mô cầu nhóm B;
• Vắc xin Não mô cầu nhóm ACYW-135;
• Vắc xin Cúm;
• Vắc xin phòng tiêu chảy cấp do Rotavirus;
• Vắc xin Sởi hoặc Sởi - Quai bị - Rubella;
• Vắc xin Thủy đậu;
• Vắc xin Viêm não Nhật Bản;
• Vắc xin Viêm gan A hoặc Viêm gan A, B;
• Vắc xin Tả;
• Vắc xin Thương hàn;
• Vắc xin Sốt xuất huyết;
• Các vắc xin khác được chỉ định trong độ tuổi của trẻ.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Hoa Kỳ, việc tiêm nhiều vắc xin trong cùng một buổi được gọi là tiêm đồng thời, tức các vắc xin được tiêm trong cùng một ngày nhưng bằng bơm kim tiêm riêng và tại các vị trí tiêm khác nhau. Việc này giúp trẻ hoàn thành đầy đủ các mũi tiêm đúng thời điểm, thay vì phải trì hoãn một vắc xin chỉ vì đang đến lịch của một vắc xin khác.

Bác sĩ Nguyễn Đức Bá Đạt thông tin thêm, vì Envacgen là vắc xin bất hoạt, trẻ có thể tiêm Envacgen cùng ngày, trước hoặc sau các vắc xin khác mà không cần thiết lập khoảng cách riêng giữa Envacgen và các vắc xin đó. WHO cho biết vắc xin bất hoạt nhìn chung không gây can thiệp miễn dịch đáng kể với các vắc xin khác; nhiều vắc xin có thể được tiêm trong cùng một lần đến cơ sở tiêm chủng.

Điều này đặc biệt có ý nghĩa với trẻ nhỏ đang trong giai đoạn hoàn thiện nhiều mũi tiêm cơ bản. Thay vì phải chia nhỏ lịch tiêm chỉ vì lo ngại Envacgen “kỵ” với một vắc xin khác, phụ huynh có thể đưa trẻ đến cơ sở tiêm chủng khi có mũi đến lịch để bác sĩ kiểm tra tiền sử tiêm chủng, tình trạng sức khỏe và xây dựng lịch tiêm phù hợp.

LƯU Ý QUAN TRỌNG: Nếu trong cùng lịch tiêm có những vắc xin hoặc sinh phẩm y tế khác có yêu cầu riêng về khoảng cách, nhân viên y tế vẫn cần tuân thủ quy định của từng sản phẩm. Chẳng hạn, một số vắc xin sống giảm độc lực dạng tiêm nếu không được tiêm cùng ngày với một vắc xin sống khác có thể cần cách nhau ít nhất 4 tuần; đây là yêu cầu giữa các vắc xin đó, không phải yêu cầu phải cách Envacgen.

Vắc xin tay chân miệng Envacgen đã được nghiên cứu trên hơn 3.000 trẻ, trong đó khoảng 82,9% là trẻ Việt Nam trong thử nghiệm lâm sàng pha III (giai đoạn cuối cùng trước khi được phê duyệt và cấp phép). Kết quả ghi nhận hiệu lực bảo vệ trước bệnh tay chân miệng do EV71 đạt 96,8% và đến 100% trong phòng ngừa nhập viện do EV71, tỷ lệ tạo miễn dịch bảo vệ 99,5 - 100% sau khi hoàn tất phác đồ và đáp ứng miễn dịch duy trì ít nhất 5 năm.

Hiện vắc xin tay chân miệng được chỉ định cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến dưới 6 tuổi, với lịch tiêm 2 mũi cơ bản cách nhau 2 tháng. Riêng trẻ từ 2 tháng đến tròn 2 tuổi, khuyến nghị thêm mũi nhắc sau 10 tháng kể từ mũi 2.

Lịch tiêm phối hợp vắc xin phòng bệnh tay chân miệng Envacgen với các vắc xin/sinh phẩm y tế khác cùng lịch tiêm cho trẻ từ 2 tháng đến dưới 6 tuổi

LƯU Ý: Lịch tiêm tham khảo, tùy vào tình trạng sức khỏe và lịch sử tiêm chủng cụ thể của từng trẻ, bác sĩ sẽ chỉ định lộ trình và phác đồ tiêm chủng phù hợp.

Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm lưu hành quanh năm, thường gia tăng vào khoảng tháng 3 - 5 và 9 - 10, chủ yếu ảnh hưởng đến trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi. Bệnh do nhiều loại virus thuộc nhóm Enterovirus gây ra và có thể lây qua dịch tiết đường hô hấp, nước bọt, dịch từ nốt phỏng nước, phân của người bệnh hoặc qua tay, đồ chơi và các bề mặt nhiễm virus.

Phần lớn trẻ mắc bệnh có biểu hiện nhẹ như sốt, đau họng, loét miệng và nổi bóng nước ở tay, chân, đầu gối hoặc mông, sau đó hồi phục trong khoảng 7 - 10 ngày. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể diễn biến nặng, đặc biệt khi nhiễm EV71, gây biến chứng thần kinh, tim mạch và hô hấp.

Do đó, cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi có các dấu hiệu cảnh báo như sốt cao khó hạ hoặc kéo dài trên 48 giờ, nôn ói, lừ đừ, quấy khóc kéo dài, giật mình hoặc giật cơ, yếu chi, đi loạng choạng, khó nuốt, thở nhanh…

Bên cạnh tiêm vắc xin đầy đủ cho trẻ, phụ huynh cũng cần thực hiện thêm các biện pháp phòng bệnh khác như rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, đặc biệt trước khi chăm sóc hoặc chế biến thức ăn cho trẻ; vệ sinh sạch sẽ đồ chơi, vật dụng và các bề mặt trẻ thường xuyên tiếp xúc; ăn chín, uống sôi; không dùng chung đồ dùng cá nhân. Khi trẻ có dấu hiệu mắc bệnh, cần hạn chế tiếp xúc với trẻ khác, đưa trẻ đi khám và thực hiện theo hướng dẫn của bác sĩ để tránh lây lan trong gia đình, trường học và cộng đồng.

BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ