Tiêm uốn ván buổi chiều được không là thắc mắc phổ biến của nhiều người khi sắp xếp lịch tiêm chủng. Thực tế, thời điểm tiêm trong ngày có thể ảnh hưởng đến tâm lý, phản ứng của cơ thể và quá trình theo dõi sau tiêm, đòi hỏi người tiêm cần lưu ý một số yếu tố quan trọng trước khi quyết định.

Tiêm uốn ván buổi chiều được không?

Có thể hoàn toàn tiêm uốn ván buổi chiều mà không phải lo lắng thời điểm tiêm sẽ ảnh hưởng đến hiệu quả hay giấc ngủ. Trong thực tế lâm sàng, yếu tố cần chú ý bao gồm: đang sốt cao hoặc đang mắc bệnh cấp tính nặng nên tạm hoãn; tiền sử phản ứng dị ứng nghiêm trọng với liều vắc xin trước đó hoặc với thành phần của vắc xin là chống chỉ định; còn lại, đa số người có thể tiêm vào buổi chiều như bình thường. Những nguyên tắc này là phần của hướng dẫn chung về chống chỉ định, thận trọng và thực hành an toàn khi tiêm chủng.

Về phản ứng sau tiêm, các triệu chứng phổ biến (đau tại chỗ, sưng nhẹ, sốt nhẹ, mệt mỏi) thường xuất hiện trong vài giờ đến vài ngày và không phụ thuộc rõ rệt vào giờ tiêm; một số nghiên cứu về “thời điểm trong ngày” cho thấy kết quả chưa nhất quán, một vài nghiên cứu nhỏ gợi ý khác biệt vi thể giữa tiêm buổi sáng và chiều ở một số loại vắc xin, nhưng bằng chứng chưa đủ để thay đổi khuyến cáo thực hành. Do đó, quyết định thời điểm tiêm thường dựa trên điều kiện tổ chức, tình trạng sức khỏe hiện tại và khả năng theo dõi sau tiêm.

Tóm lại, tiêm uốn ván buổi chiều hoàn toàn hợp lý và an toàn trong hầu hết trường hợp, miễn là cơ sở tiêm chủng tuân thủ quy trình an toàn nghiêm ngặt, người tiêm không có chống chỉ định cấp tính và có được theo dõi sau tiêm. Trường hợp có bệnh lý nền, tiền sử dị ứng nặng hoặc đang sốt cao, tốt nhất trao đổi trước với nhân viên y tế để được tư vấn và chỉ định cụ thể.

Cần lưu ý gì khi tiêm vắc xin uốn ván vào buổi chiều?

Có thể thấy, việc tiêm uốn ván vào buổi chiều hoàn toàn có thể thực hiện mà không làm ảnh hưởng đến hiệu quả vắc xin, miễn người tiêm chủng tuân thủ quy trình tiêm chủng an toàn. Cụ thể, trước và sau tiêm phòng người dân cần lưu ý một số điều sau.

1. Trước khi tiêm

Trước tiêm, bạn cần được bác sĩ khám sàng lọc và tư vấn kỹ lưỡng. Từ kết quả khám sàng lọc, nhu cầu phòng bệnh của từng cá nhân, bác sĩ sẽ đánh giá và chỉ định phác đồ tiêm chủng phù hợp.

Việc khám sàng lọc trước tiêm chủng là bước không thể thiếu nhằm phát hiện những bất thường về sức khỏe có thể ảnh hưởng đến việc tiêm vắc xin. Dựa trên kết quả khám sàng lọc, bác sĩ sẽ đưa ra chỉ định tiêm/ tạm hoãn/ chống chỉ định với vắc xin nào đó.

Trong quá trình này, người đi tiêm/ phụ huynh cần cung cấp chính xác và đầy đủ thông tin về tình trạng sức khỏe, loại thuốc đang sử dụng, tiền sử và các bệnh liên quan. Việc khám sàng lọc trước tiêm được thực hiện theo đúng quy định nghiêm ngặt của Bộ Y tế (Quyết định số 1575/QĐ-BYT) tập trung vào đánh giá sức khỏe chung bao gồm các hạng mục:

• Đo thân nhiệt
• Đánh giá tri giác
• Quan sát nhịp thở, nghe phổi
• Nghe tim
• Phát hiện các bất thường
• Hỏi đáp, trao đổi thông tin với người tiêm hoặc người đưa trẻ đi tiêm.

Các vấn đề cần trao đổi với bác sĩ bao gồm:

• Tình trạng sức khỏe, các bệnh đã và đang mắc
• Các loại thuốc hoặc liệu pháp điều trị đã và đang sử dụng trong 3 tháng gần nhất.
• Lịch sử tiêm, tiền sử dị ứng với vắc xin/ thuốc/ thức ăn.
• Với phụ nữ, cần thông báo với bác sĩ về việc có đang mang thai/ đang cho con bú hoặc kế hoạch mang thai trong thời gian tới.

2. Sau khi tiêm

Sau tiêm, người tiêm chủng cần ở lại trung tâm trong tối thiểu 30 phút, sau đó tiếp tục theo dõi sức khỏe tại nhà trong 24 – 48 giờ tiếp theo. Nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường về sức khỏe trong quá trình theo dõi phản ứng sau tiêm tại nhà cần báo ngay cho trung tâm tiêm chủng đồng thời đến bệnh viện gần nhất để được xử trí.

Uốn ván là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do chủng vi khuẩn sinh độc tố Clostridium tetani gây ra. Loại vi khuẩn này có mặt tại khắp mọi nơi trong môi trường sống, xâm nhập vào cơ thể thông qua vết thương trên da. Tỷ lệ tử vong do bệnh này dao động từ 10 – 70% tùy vào phương pháp điều trị, độ tuổi và sức khỏe tổng quát của bệnh nhân. Tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh và người cao tuổi mắc uốn ván không được chăm sóc đặc biệt có thể lên đến gần 100%.

Phòng ngừa uốn ván phụ thuộc vào bản chất tổn thương và lịch sử tiêm chủng của từng bệnh nhân. Vắc xin phòng uốn ván hấp phụ TT được sản xuất lần đầu tiên vào năm 1924 và sử dụng rộng rãi cho binh lính trong Thế chiến II. Kể từ đó, các chương trình tiêm chủng đã rất thành công trong việc bảo vệ mẹ và trẻ sơ sinh, cũng như các trường hợp liên quan đến chấn thương.

Một thử nghiệm có đối chứng không ngẫu nhiên đã báo cáo về hiệu quả vắc xin uốn ván, sau 3 liều vắc xin phòng ngừa đến 94% nguy cơ uốn ván sơ sinh. Một đánh giá hệ thống cũng kết luận rằng, việc tiêm đầy đủ phác đồ cho phụ nữ mang thai hoặc phụ nữ trong độ tuổi sinh sản giúp giảm 94% nguy cơ tử vong do bệnh này ở trẻ sơ sinh. (1)

⇒ Tham khảo thêm: Vị trí tiêm uốn ván ở đâu? Hướng dẫn tiêm đúng và an toàn

Tóm lại, để trả lời cho câu hỏi đi tiêm uốn ván buổi chiều được không, thì hoàn toàn có thể tiêm mà không làm ảnh hưởng gì đến hiệu quả vắc xin. Vấn đề quan trọng mà người tiêm chủng cần chú ý là khám sàng lọc trước tiêm, tuân thủ các bước trong quy trình tiêm chủng an toàn và chú ý tình trạng sức khỏe sau tiêm tại nhà trong 24 – 48 giờ tiếp theo.