Viêm gan B có di truyền không là câu hỏi khiến nhiều gia đình lo lắng, đặc biệt khi trong nhà có người mắc bệnh. Thực tế, viêm gan B cũng là vấn đề y tế cộng đồng phổ biến, dễ gây nhầm lẫn giữa yếu tố di truyền và nguy cơ lây nhiễm. Việc làm rõ các thắc mắc thường gặp giúp nguoi đọc tiếp cận vấn dề một cách đúng đắn, khoa học hơn.

Viêm gan B có di truyền không?

Viêm gan B không phải bệnh di truyền mà lây truyền qua đường máu, quan hệ tình dục không an toàn và từ mẹ sang con khi sinh nếu không được dự phòng. Trẻ có mẹ nhiễm HBV vẫn có thể phòng bệnh hiệu quả nếu được tiêm vắc xin và huyết thanh đúng lịch ngay sau sinh.

Cụ thể các đường lây chính:

• Đường máu: Khi dùng chung bơm kim tiêm, truyền máu hay các chế phẩm từ máu chứa virus. Xỏ khuyên, xăm hình, làm móng hay thực hiện các thủ thuật y tế, thẩm mũ không đảm bảo vệ sinh. Hoặc cũng có thể là do dùng chung đồ dùng cá nhân như bàn chải đánh răng, dao cạo râu với người nhiễm bệnh.
• Từ mẹ sang con: Nếu mẹ mang HBV có tải lượng cao, nguy cơ truyền cho trẻ lúc sinh rất lớn. Tuy nhiên, hiện có biện pháp phòng hiệu quả là tiêm vắc xin viêm gan B cho trẻ sơ sinh ngay sau sinh (liều sơ sinh) kết hợp huyết thanh miễn dịch (HBIG) cho trẻ sơ sinh có mẹ dương tính và trong một số trường hợp bác sĩ còn chỉ định thuốc kháng virus cho mẹ trong thai kỳ để giảm tải lượng virus và giảm nguy cơ truyền. Những can thiệp này làm giảm mạnh nguy cơ lây truyền dọc.
• Đường tình dục: HBV có thể lây truyền khi quan hệ tình dục do tiếp xúc tinh dịch, dịch âm đạo hay máu người bệnh. (1)

Hiểu nhầm “di truyền” thường xuất phát từ thực tế là con của cha mẹ nhiễm HBV có tỉ lệ dương tính cao, nhưng đó là kết quả của lây truyền dọc từ mẹ sang con trong quá trình sinh nở chứ không phải do virus được “gắn” vào ADN di truyền.

⇒ Tham khảo thêm: Máu bắn vào mắt có lây viêm gan B không?

Trường hợp thường bị nhầm lẫn giữa di truyền và lây nhiễm bệnh viêm gan B

Một trong những trường hợp thường khiến nhiều người lầm tưởng rằng viêm gan B có tính di truyền là do thai phụ mắc bệnh và sinh con ra nhiễm viêm gan B. Thực tế, nguy cơ lây nhiễm virus sang con khi mẹ mắc bệnh trong 3 tháng đầu khá thấp nhưng có thể lên đến 90% nếu nhiễm virus trong 3 tháng giữa hoặc cuối thai kỳ.

Cơ chế trẻ mắc HBV chủ yếu là do nhiễm virus từ mẹ trong thời gian sinh đẻ. Lúc này, máu của mẹ và máu của trẻ có nhiều nguy cơ tiếp xúc với nhau. Do khi đẻ, người mẹ phải chịu những cơn co thắt tử cung, khiến các mạch máu cũng chịu co thắt. Đây chính là tác nhân chủ yếu tăng khả năng lây bệnh từ mẹ sang con.

Ngoài ra, dịch nhầy âm đạo của mẹ cũng có thể có virus. Khi trẻ sinh ra có khả năng mắc bệnh vì chui qua ống âm đạo thai phụ. Chính vì cơ chế lây truyền này khiến nhiều người nghĩ viêm gan B có khả năng di truyền, nhưng thực tế việc trẻ mắc bệnh là do lây nhiễm bệnh từ mẹ.

Vậy viêm gan B có di truyền không? Câu trả lời sẽ là không. Để tránh nguy cơ trẻ lây nhiễm bệnh từ người thân trong gia đình mắc bệnh, nên cho trẻ chủng ngừa sớm. Vắc xin viêm gan B hiện có hiệu quả phòng bệnh cao lên đến 98%. Trẻ sơ sinh nên được tiêm vắc xin trong vòng 24 giờ sau sinh.