Phân biệt viêm họng và viêm phế quản theo 6 yếu tố

Viêm họng và viêm phế quản là hai bệnh thường gặp khi thời tiết giao mùa, đặc biệt là ở trẻ nhỏ. Thế nhưng nhiều người thường dễ nhầm lẫn 2 căn bệnh này do có triệu chứng tương tự nhau, dẫn đến việc điều trị sai cách, kéo dài thời gian mắc bệnh đồng thời tăng nguy cơ trở nặng.

BS Phạm Hồng Thuyết - Quản lý Y khoa, Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC.

6 yếu tố giúp phân biệt viêm họng và viêm phế quản dễ dàng

Viêm họng là tình trạng niêm mạc họng viêm, sưng tại hầu họng do virus, vi khuẩn hay môi trường sống bị ô nhiễm hoặc cũng có thể do bệnh nhân mắc các bệnh lý đường hô hấp, tiêu hóa.

Trong khi đó, viêm phế quản là tình trạng nhiễm trùng lớp niêm mạc, tiểu phế quản chủ yếu do virus, vi khuẩn và nấm gây ra. Viêm phế quản mãn tính kéo dài dai dẳng làm suy giảm chức năng phổi và có thể gây những tổn thương vĩnh viễn đến hệ hô hấp.

Để phân biệt viêm họng và viêm phế quản, cần dựa vào các yếu tố như: Cảm giác đau ở họng, ho, đờm, sốt, một số triệu chứng khác và đối tượng mắc bệnh. Để dễ dàng phân biệt viêm họng và viêm phế quản, hãy cùng tìm đối chiếu các thông tin trong bảng so sánh sau.

Tóm lại, viêm họng chủ yếu biểu hiện tại vùng họng với cảm giác ngứa rát, đau họng là triệu chứng nổi bật; ho có thể xuất hiện nhưng thường nhẹ, có thể ho khan hoặc ho đờm, kèm theo sổ mũi, nghẹt mũi và bệnh dễ tái phát. Trong khi đó, viêm phế quản đặc trưng bởi tình trạng ho nhiều và nặng, cảm giác nặng ngực, có thể kèm khó thở; người bệnh thường khạc đờm đặc màu vàng hoặc xanh, có thể sốt nhẹ và xuất hiện các triệu chứng toàn thân như mệt mỏi, đau ngực, chán ăn hoặc nôn ói. (1)

Ngoài ra, viêm phế quản thường gặp ở mọi lứa tuổi nhưng phổ biến hơn ở các nhóm có yếu tố nguy cơ như người hút thuốc, mắc bệnh hô hấp mạn tính hoặc làm việc trong môi trường ô nhiễm.

Dấu hiệu bệnh trở nặng cần đi khám

Ngay khi xuất hiện những dấu hiệu nghi ngờ viêm họng và viêm phế quản, bệnh nhân nên đến ngay các cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám và chỉ định phương pháp điều trị phù hợp. Trong quá trình điều trị, nếu xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo sau cần tái khám ngay để được xử trí kịp thời:

• Ho kéo dài 2 - 3 tuần mà không cải thiện;
• Ho ra máu dù chỉ là lượng rất nhỏ;
• Khó thở rõ rệt, thở khò khè, thở nhanh;
• Sốt cao trên 38 độ C kéo dài trên 5 ngày hoặc sốt đi sốt lại nhiều lần;
• Đờm đặc, vàng/ xanh đậm đặc biệt là có mùi hôi gợi ý tình trạng nhiễm khuẩn thứ phát;
• Đau ngực sâu, dai dẳng, không chỉ do ho mà còn lan ra lưng hay vai;
• Dấu hiệu thiếu oxy nặng: Môi/ móng tím tái, lú lẫn, nói ngắt quãng do khó thở.

Ngay cả sau khi được điều trị, sức khỏe bệnh nhân dần được cải thiện cũng cần lưu ý những điều sau:

• Nghỉ ngơi đầy đủ để cơ thể nhanh chóng phục hồi;
• Uống đủ 2 - 2,5 lít nước/ ngày để làm loãng đờm;
• Hít hơi ẩm bằng máy tạo độ ẩm hoặc xông để làm dịu niêm mạc phế quản giảm ho;
• Tránh khói thuốc, bụi, không khí lạnh khô để tránh kích thích đường thở và kéo dài triệu chứng;
• Không tự ý lạm dụng thuốc khi không có chỉ định từ bác sĩ;
• Tăng cường miễn dịch bằng ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, ngủ đủ giấc, tập thể dục đều đặn hàng ngày.

Biết cách phân biệt viêm họng và viêm phế quản giúp bệnh nhân nhận biết đúng nguyên nhân gây bệnh, từ đó có hướng xử trí phù hợp và kịp thời. Bên cạnh đó, việc theo dõi các dấu hiệu cảnh báo bệnh trở nặng và tuân thủ chăm sóc, điều trị đúng cách giữ vai trò quan trọng trong phòng ngừa biến chứng và bảo vệ sức khỏe hệ hô hấp.