Phác đồ điều trị cúm A mới
Cúm A lây lan nhanh chóng trong cộng đồng, có thể và đã từng gây ra nhiều đại dịch cúm trong quá khứ cùng khả năng gây ra những biến chứng nguy hiểm như viêm phổi, viêm phế quản, viêm cơ tim, viêm màng não, suy hô hấp, suy đa tạng, thậm chí là tử vong. Vậy cách điều trị cúm A như thế nào? Cùng tìm hiểu trong bài viết sau đây!
| ThS.BS Nguyễn Văn Quảng, Quản lý Y khoa Vùng 4 - miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng VNVC cho biết: “Theo thống kê, mỗi năm tại Hoa Kỳ ước tính có khoảng 9,4–51 triệu người mắc cúm với khoảng 6.300 - 52.000 người tử vong do cúm và 120.000 - 710.000 người phải nhập viện vì bệnh nặng. Tỷ lệ mắc cúm ở người lớn dao động từ 5 - 10% và ở trẻ em có tỷ lệ khoảng 20 - 30%. Trong đó, cúm A được xem là tác nhân gây bệnh phổ biến, chiếm hơn 75% trên tổng số ca bệnh.” (1) |

Biến chứng nếu không điều trị cúm A kịp thời
Cúm A nếu không được điều trị kịp thời và đúng cách, bệnh có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm, thậm chí đe dọa tính mạng. Các biến chứng cúm A thường gặp:
- Viêm phổi: Đây là biến chứng phổ biến và nguy hiểm nhất của cúm A. Viêm phổi khiến phổi bị viêm nhiễm, gây khó thở, đau ngực và có thể dẫn đến suy hô hấp. Đặc biệt, cúm A có khả năng gây viêm phổi trực tiếp hoặc thông qua việc làm suy yếu hệ miễn dịch, tạo điều kiện cho vi khuẩn khác xâm nhập, điển hình là phế cầu khuẩn.
- Viêm cơ tim: Virus cúm A có thể tấn công cơ tim, gây ra viêm cơ tim. Viêm cơ tim có thể làm yếu khả năng bơm máu của tim, dẫn đến các vấn đề tim mạch nghiêm trọng. Biến chứng này có thể dẫn đến suy tim, nhịp tim bất thường và thậm chí tử vong.
- Viêm não: Trong một số trường hợp hiếm gặp, virus cúm A có thể xâm nhập vào não gây viêm não. Biến chứng này có thể gây ra các triệu chứng như đau đầu dữ dội, cứng cổ, lú lẫn, co giật và thậm chí hôn mê.
- Suy đa tạng: Khi cúm A trở nặng, virus có thể tấn công nhiều cơ quan trong cơ thể cùng một lúc, gây ra suy đa tạng. Đây là tình trạng rất nghiêm trọng và có thể dẫn đến tử vong.
- Các biến chứng khác: Ngoài ra, cúm A còn có thể gây ra các biến chứng khác như viêm xoang, viêm tai giữa, sảy thai ở phụ nữ mang thai, các khuyết tật ống thần kinh ở thai nhi... (2)

Xem thêm: 13+ triệu chứng cúm A ở người lớn cần xác định rõ ràng
Bác sĩ điều trị cúm A bằng cách nào?
1. Điều trị cúm A bằng thuốc kháng virus
Thuốc kháng virus cúm A là loại thuốc chứa chất ức chế neuraminidase, có khả năng làm giảm sự lây lan của virus cúm, làm chậm quá trình truyền nhiễm, chống lại nhiễm trùng. Mặc dù thuốc kháng virus không thể loại bỏ hoàn toàn bệnh cúm A vì không thể tiêu diệt được virus, nhưng thuốc giúp giảm bớt các triệu chứng, rút ngắn thời gian bệnh và ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm do cúm A gây ra. Các loại thuốc kháng virus dùng để điều trị cúm A bao gồm:
- Oseltamivir phosphate: Đây là thuốc kháng virus phổ biến nhất trong điều trị cúm A. Oseltamivir được sử dụng để giảm thời gian và mức độ nghiêm trọng của triệu chứng. Thuốc hiệu quả nhất khi được sử dụng trong vòng 48 giờ đầu sau khi có triệu chứng. Oseltamivir thường được dùng dưới dạng viên uống và có thể được chỉ định cho trẻ em trên 1 tuổi và người lớn.
- Zanamivir: Đây là một thuốc kháng virus dạng hít, giúp điều trị cúm A bằng cách ngăn chặn virus sinh sản trong cơ thể. Giống như Oseltamivir, hiệu quả của Zanamivir cao khi sử dụng sớm. Tuy nhiên, thuốc này không được khuyến cáo cho những người có bệnh lý về phổi hoặc hen suyễn do có thể gây co thắt phế quản.
- Peramivir: Peramivir được dùng dưới dạng tiêm tĩnh mạch và thường được chỉ định cho các trường hợp nặng hoặc bệnh nhân không thể dùng thuốc qua đường miệng.
- Baloxavir marbocyl: Là loại thuốc kháng virus mới, có cơ chế hoạt động khác biệt so với các thuốc trên. Loại thuốc này ức chế khả năng sao chép của virus cúm và chỉ cần dùng một liều duy nhất. Thuốc Baloxavir marbocyl được điều chế dưới dạng viên và dạng lỏng, có hiệu quả cao nếu được sử dụng trong vòng 48 giờ đầu tiên khi có triệu chứng.
Một phân tích tổng hợp về kết quả ở những bệnh nhân nhập viện vì cúm A H1N1 trong đại dịch 2009 - 2010 cho thấy, điều trị cúm sớm (tức là trong vòng 48 giờ kể từ khi xuất hiện triệu chứng) bằng thuốc kháng virus đã làm giảm tỷ lệ tử vong lên tới 63%.
Có thể bạn quan tâm: Cúm A uống thuốc gì cho nhanh khỏi?
2. Điều trị triệu chứng của cúm A
Khi bị cúm A, ngoài việc sử dụng thuốc kháng virus theo chỉ định của bác sĩ, việc điều trị các triệu chứng như sốt, ho, nghẹt mũi, đau họng cũng rất quan trọng để giúp người bệnh cảm thấy dễ chịu hơn và đẩy nhanh quá trình hồi phục. Dưới đây là một số phương pháp điều trị cúm A theo triệu chứng phổ biến:
- Hạ sốt: Sử dụng thuốc hạ sốt như Acetaminophen hoặc Ibuprofen để giảm sốt và giảm đau nhức. Những thuốc này giúp cải thiện cảm giác khó chịu và giúp người bệnh cảm thấy thoải mái hơn.
- Giảm ho: Các loại thuốc ho như Dextromethorphan hoặc siro ho có thể được sử dụng để làm giảm cơn ho. Nếu ho khan, có thể dùng thuốc làm dịu cổ họng. Trong trường hợp ho có đờm, thuốc long đờm có thể giúp dễ thở hơn.
- Giảm nghẹt mũi: Sử dụng thuốc xịt mũi chứa Phenylephrine có thể giúp giảm nghẹt mũi nhanh chóng.
- Đau họng: Để giảm đau họng, bệnh nhân có thể súc miệng bằng nước muối ấm hoặc dùng viên ngậm chứa thành phần làm dịu cổ họng. Nếu có đờm có thể sử dụng thuốc long đờm như Guaifenesin giúp loại bỏ chất nhầy ra khỏi phổi dễ dàng hơn.
Có thể bạn quan tâm:

Chữa cúm A và phòng ngừa bằng các phương pháp hỗ trợ khác
Để hỗ trợ điều trị cúm A, bên cạnh việc sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ, người bệnh có thể áp dụng một số phương pháp hỗ trợ và phòng ngừa sau:
1. Uống nhiều nước
Cúm A thường gây ra triệu chứng sốt cao, dẫn đến tình trạng mất nước trong cơ thể. Để khắc phục tình trạng này, việc uống đủ nước là rất quan trọng, giúp bù đắp lượng nước đã mất, hạ sốt và hỗ trợ quá trình thải độc. Nên đảm bảo uống hơn 2 lít nước lọc mỗi ngày. Ngoài nước lọc, có thể bổ sung nước ép trái cây hoặc nước điện giải, những loại này không chỉ cung cấp nước mà còn tăng cường hệ miễn dịch và bù lại các khoáng chất bị mất do nôn mửa hoặc tiêu chảy khi mắc cúm A.
2. Chế độ dinh dưỡng khoa học
Một chế độ dinh dưỡng khoa học và hợp lý đóng vai trò quan trọng trong việc điều trị cúm A hiệu quả. Để nhanh chóng phục hồi sức khỏe, người bệnh nên ưu tiên các thực phẩm mềm và dễ tiêu hóa như cháo, súp, trái cây chín mềm và sữa, giúp hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn. Bên cạnh đó, việc bổ sung nhiều vitamin và khoáng chất từ trái cây và rau xanh là cần thiết để tăng cường hệ miễn dịch, hỗ trợ cơ thể chống lại virus.
Ngoài ra, người bệnh cũng nên hạn chế tiêu thụ các thực phẩm cay nóng và nhiều dầu mỡ, vì những loại thực phẩm này có thể làm tình trạng viêm họng và ho trở nên nghiêm trọng hơn. Bằng cách xây dựng một chế độ dinh dưỡng hợp lý, người bệnh sẽ có điều kiện tốt nhất để nhanh chóng hồi phục sức khỏe.
3. Nghỉ ngơi và giữ ấm cơ thể
Nghỉ ngơi đầy đủ và giữ ấm cơ thể là hai yếu tố quan trọng giúp cơ thể nhanh chóng phục hồi khi mắc cúm A. Việc nghỉ ngơi sẽ giúp cơ thể tập trung toàn bộ năng lượng để chống lại virus gây bệnh, đồng thời giảm thiểu tình trạng mệt mỏi, đau nhức cơ thể.
Bên cạnh đó, việc giữ ấm cơ thể bằng cách mặc quần áo ấm, đắp chăn, tránh tiếp xúc với môi trường lạnh cũng là cách điều trị cúm A. Phương pháp này sẽ giúp giảm các triệu chứng như sổ mũi, hắt hơi, đau đầu và khó chịu. Người bệnh nên cố gắng ngủ đủ 8 tiếng mỗi đêm để cơ thể được nghỉ ngơi hoàn toàn và phục hồi năng lượng.
4. Các biện pháp hỗ trợ khác
- Môi trường không khí khô sẽ tạo điều kiện cho virus cúm phát triển và lây lan nhanh chóng. Do đó, người bệnh nên sử dụng máy tạo độ ẩm không khí trong nhà và nơi làm việc sẽ giúp cải thiện các triệu chứng như sổ mũi, nghẹt mũi, đau họng...
- Sử dụng nước xông từ lá gừng, lá chanh hoặc tinh dầu để giúp thông thoáng đường hô hấp, giảm ngạt mũi và ho.
- Người bệnh có thể chườm ấm tại các vị trí như nách, bẹn, trán để hỗ trợ làm hạ nhiệt độ của cơ thể.
- Rửa mũi bằng nước muối sinh lý 0,9% để giảm cảm giác khó chịu ở mũi và giảm tình trạng sổ mũi.
- Để cải thiện triệu chứng khó chịu do cúm A, người bệnh nên súc miệng bằng nước muối ít nhất 2 lần/ngày để làm loãng chất nhầy tích tụ trong cổ họng.

- Mật ong có tính kháng khuẩn và làm dịu cổ họng. Người bệnh có thể pha mật ong với nước ấm hoặc trà để giảm triệu chứng ho và viêm họng.
- Người bị cúm A nên tắm nước ấm để lỗ chân lông giãn nở, dễ dàng thoát nhiệt, giúp cải thiện tình trạng sốt và mệt mỏi.
- Tránh tiếp xúc gần với người bệnh hoặc những người nghi ngờ nhiễm bệnh, đặc biệt là trong mùa cúm.
- Đeo khẩu trang khi đi đến nơi đông người hoặc khi tiếp xúc với người bệnh.
- Làm việc và học tập trong môi trường thoáng mát để giảm nguy cơ lây nhiễm.
Xem thêm: Cách chữa cúm tại nhà hiệu quả, an toàn và nhanh khỏi.
5. Tiêm vắc xin phòng cúm
Bên cạnh cách điều trị cúm A thì tiêm phòng cũng là vẫn đề được quan tâm. Tiêm phòng cúm hàng năm là phương pháp phòng ngừa cúm hiệu quả nhất. Vắc xin cúm giúp cơ thể tạo ra kháng thể đặc hiệu, chủ động bảo vệ cơ thể chống lại virus cúm, giảm nguy cơ mắc bệnh và giảm mức độ nghiêm trọng của bệnh nếu không may bị nhiễm.
Tất cả trẻ em từ 6 tháng tuổi trở lên và người lớn đều được khuyến cáo tiêm phòng cúm hàng năm, đặc biệt là những người có nguy cơ cao như người cao tuổi, trẻ em, phụ nữ mang thai, người có bệnh lý nền.
Xem thêm: Cách điều trị cúm A cho trẻ hiệu quả.
Bài viết đã cung cấp những thông tin hữu ích về cách điều trị cúm A hiệu quả và an toàn. Việc điều trị cúm A đúng cách sẽ giúp người bệnh nhanh chóng hồi phục và giảm thiểu các biến chứng nghiêm trọng. Để cải thiện tình trạng cúm A, người bệnh có thể sử dụng thuốc kháng virus kết hợp với các biện pháp hỗ trợ để giảm triệu chứng. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn, trước khi điều trị cúm bằng thuốc và các biện pháp hỗ trợ, hãy luôn tham khảo ý kiến bác sĩ để có hướng điều trị phù hợp nhất.
-
CDC. (2026, May 4). About Estimated Flu Burden. Flu Burden. https://www.cdc.gov/flu-burden/php/about/index.html
- Flu (Influenza). (2024, December 5). Cleveland Clinic. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/4335-influenza-flu










