Liệu chữa viêm phế quản bằng lá diếp cá có hợp lý?

Nhiều người tìm đến các bài thuốc dân gian để giảm ho, long đờm khi bị viêm phế quản, trong đó phổ biến nhất là "cách chữa viêm phế quản bằng lá diếp cá”. Dù có đặc tính kháng viêm, kháng khuẩn tự nhiên, diếp cá chỉ mang tính hỗ trợ, không thể thay thế điều trị y khoa, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người cao tuổi hay người có bệnh nền.

Lá diếp cá có tác dụng thế nào với viêm phế quản?

Lá diếp cá là một loại thảo dược có mùi tanh như cá, còn có tên gọi khác là dấp cá hoặc ngư tinh thảo. Toàn thân diếp cá có chứa tinh dầu, với các thành phần chủ yếu bao gồm vitamin K, Lipid, aldehyd, acid caprinic, benzamide, acid decanoic… Lá diếp cá có chứa β-sitosterol và alcaloid.

Theo Y học cổ truyền, lá diếp cá có vị chua, tính mát, quy kinh phế, can. Công dụng chủ yếu của lá diếp cá là tiêu mủ, giảm sưng, giải độc, tiêu đờm, có khả năng thanh nhiệt, lợi tiểu và giảm ho. Nhờ đó, lá diếp cá thường được sử dụng trong điều trị các bệnh như viêm phế quản, viêm phổi, sốt, táo bón, trĩ...

Theo một nghiên cứu được đăng tải trên Thư viện Quốc gia Y khoa Hoa Kỳ, lá diếp cá có khả năng ức chế viêm phế quản khi được thử nghiệm trên động vật. Một số tài liệu khác của Trung Quốc cũng ghi nhận tác dụng khả năng ức chế virus, chống viêm phổi cấp tính của dịch chiết loại cây này. Nghiên cứu của Hiệp hội Dược lý học Hàn Quốc cũng cho thấy, các hợp chất tinh chế từ Diếp cá giúp làm loãng đờm đường hô hấp. Có thể thấy, chúng ta hoàn toàn có cơ sở để tin rằng chữa viêm phế quản bằng diếp cá là một phương pháp điều trị hỗ trợ mang lại hiệu quả. (1)

Xem thêm: Người bị viêm phế quản nên ăn gì, kiêng món nào không?

Các bài thuốc chữa viêm phế quản bằng lá diếp cá tại nhà

Điều trị bệnh viêm phế quản vẫn cần tuân thủ theo hướng dẫn điều trị của bác sĩ. Phương pháp chữa viêm phế quản bằng lá diếp cá chỉ đóng vai trò hỗ trợ trong điều trị, giúp loãng đờm hiệu quả. Bệnh nhân có thể tham khảo một số bài thuốc tại nhà như sau:

1. Nước ép rau diếp cá

Nước ép rau diếp cá là thức uống có tính mát, trừ đờm, giảm ho, giảm tức ngực và khó thở cho bệnh nhân viêm phế quản. Hiệu quả hỗ trợ dễ nhận biết sau vài ngày sử dụng. Nước ép rau diếp cá giúp cổ họng bệnh nhân thoải mái hơn nếu kiên trì sử dụng.

Nguyên liệu:

• 30g diếp cá;
• 1/4 muỗng muối;
• Nước ấm.

Hướng dẫn chi tiết:

Rửa sạch rau diếp cá, sau đó cho cùng 1/4 muỗng muối hạt vào máy rồi xay nhuyễn. Cho 100ml nước ấm vào hỗn hợp đã xay nhuyễn rồi khuấy đề, lọc nước cốt để uống. Người bệnh nên uống kiên trì để cải thiện triệu chứng viêm phế quản. Trong trường hợp không sử dụng muối, có thể thay bằng ít đường hoặc mật ong.

Cách dùng & liều lượng:

• 1 - 2 cốc mỗi ngày, kiên trì trong 7 ngày

2. Lá diếp cá và nước vo gạo

Theo Y học cổ truyền, nước vo gạo có tính ngọt, mát, có khả năng thanh nhiệt và tiêu đờm hiệu quả. Một số nghiên cứu cũng cho thấy nước vo gạo chứa vitamin PP. Đây là hoạt chất có khả năng tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh viêm phế quản tại cổ họng. Từ đó, bệnh nhân cảm thấy dễ chịu hơn, giảm triệu chứng đau rát vùng cổ họng, tan đờm, cải thiện hiệu quả ho có đờm kéo dài khi kết hợp nước vo gạo cùng rau diếp cá.

Nguyên liệu:

• 70g lá diếp cá;
• Nước vo gạo.

Hướng dẫn chi tiết:

Đầu tiên, rau diếp cá sau khi mua về cần rửa sạch, rồi xay nhuyễn cùng 1 bát nước vo gạo. Lọc lấy nước cốt và cuối cùng là đun sôi hỗn hợp nước cốt lên, để nguội rồi uống trực tiếp.

Cách dùng & liều lượng:

Uống sau ăn 2 - 3 lần/ ngày, liên tục trong 1 tuần để giảm triệu chứng bệnh.

3. Rau diếp cá và mật ong

Mật ong từ lâu đã được biết đến là loại nguyên liệu thiên nhiên có công dụng chống viêm, kháng khuẩn mạnh, làm dịu các lớp niêm mạc họng bị tổn thương. Từ đó, giảm triệu chứng ho của người bệnh. Kết hợp mật ong cùng rau diếp cá là cách hỗ trợ tốt cho quá trình điều trị viêm phế quản.

Nguyên liệu:

• 50g lá diếp cá;
• Mật ong.

Hướng dẫn chi tiết:

Sau khi mang về, rửa sạch rau diếp cá sau đó cho vào máy xay nhuyễn. Lọc phần nước cốt pha cùng mật ong, sau đó khuấy đều hỗn hợp lên để uống trực tiếp.

Cách dùng & liều lượng:

Uống trực tiếp 2 - 3 lần/ tuần để nhanh khỏi bệnh.

4. Rau diếp cá chưng đường phèn

Rau diếp cá có công dụng kháng viêm, chống oxy hóa, làm dịu niêm mạc phế quản đang bị kích ứng. Trong khi đó đường phèn có vị ngọt thanh, làm dịu cảm giác rát cổ khi ho nhiều, giảm kích ứng họng, giúp diếp cá dễ uống hơn.

Nguyên liệu:

• 40g diếp cá;
• Đường phèn;
• Nước lọc.

Hướng dẫn chi tiết:

Rau diếp cá mua về rửa sạch, sau đó ngâm với nước muối loãng trong vòng 10 - 15 phút nhằm loại bỏ bụi bẩn. Xay nhỏ để lấy nước cốt, sau đó thêm đường phèn theo độ ngọt mong muốn.

Cách dùng & liều lượng:

1 - 2 thìa/ lần, ngày 1 - 2 lần. Nếu sử dụng 2 - 3 ngày mà triệu chứng không cải thiện hoặc nặng hơn, nên thảo luận với bác sĩ.

5. Xông hơi bằng lá diếp cá

Xông hơi bằng lá diếp cá là phương pháp giúp hỗ trợ giảm nghẹt mũi bằng hơi ấm, cải thiện cảm giác thở nặng nề ở người bệnh. Mặt khác, diếp cá còn có khả năng chống viêm và ức chế vi khuẩn, nên xông hơi bằng loại lá này có thể góp phần giảm cảm giác rát họng, khó chịu khi ho.

Nguyên liệu:

• 1 nắm lá diếp cá;
• Nước;
• Khăn trùm đầu;
• Thau/ nồi nhỏ.

Hướng dẫn chi tiết:

Rửa sạch lá diếp cá, vò nhẹ để giải phóng tinh chất. Đun sôi với nước rồi đổ ra thau. Để nước nguội khoảng 1 - 2 phút, trùm khăn và xông hôi ở khoảng cách an toàn, tránh bỏng hơi.

Cách dùng & liều lượng:

Xông hơi trong vòng 10 - 15 phút, 2 - 3 lần/ tuần tùy nhu cầu của mỗi người.

Những sai lầm cần tránh khi dùng rau diếp cá để hỗ trợ bệnh phế quản

Sử dụng rau diếp cá là phương pháp hiệu quả trong hỗ trợ điều trị viêm phế quản, song không nên lạm dụng rau diếp cá quá liều, hay sử dụng những loại rau không rõ nguồn gốc và xem đây là thuốc chữa bệnh.

1. Lạm dụng quá liều

Hỗ trợ chữa viêm phế quản bằng lá diếp cá chỉ phát huy hiệu quả tốt nhất khi sử dụng đúng cách, đúng liều lượng. Nếu sử dụng quá liều, diếp cá có thể gây ra những tác hại sau:

• Ảnh hưởng đến thận: Diếp cá vốn có tính hàn, lợi tiểu. Sử dụng quá nhiều sẽ khiến thận chịu áp lực do quá trình bài tiết hoạt động mạnh.
• Hoa mắt, chóng mặt: Quá trình đào thải nước, điện giải diễn ra nhanh do sử dụng diếp cá, khiến thể tích nước trong cơ thể sụt giảm, gây hạ huyết áp.
• Tiêu chảy, lạnh bụng: Với người có thể trạng hàn, thường xuyên đau bụng, tiêu chảy, rau diếp cá có thể khiến triệu chứng nặng hơn, gây rối loạn tiêu hóa, đi ngoài nhiều lần.
• Giảm khả năng hấp thu thực phẩm khác: Nếu tập trung ăn quá nhiều rau diếp cá  mà không ăn thực phẩm khác có thể khiến người sử dụng thiếu hụt dinh dưỡng.

Xem thêm: Chữa viêm phế quản bằng bài thuốc dân gian có an toàn không?

2. Sử dụng rau không rõ nguồn gốc

• Ngộ độc hóa chất & phụ gia: Rau diếp cá không rõ nguồn gốc thường có nguy cơ chứa các hóa chất, chất kích thích tăng trưởng. Nếu sử dụng lau dài, hóa chất có nguy cơ tích tụ trong cơ thể, gây ngộ độc mạn tính.
• Rối loạn tiêu hóa cấp tính: Nếu dùng rau bẩn chứa nhiều chất độc hại, người dùng còn có thể gặp các vấn đề như tiêu chảy, đau bụng, buồn nôn.
• Tác động xấu lên tim mạch: Ngoài hệ tiêu hóa, hóa chất tồn dư trong rau có thể ảnh hưởng đến tim mạch.
• Gây ung thư hoặc tổn thương mãn tính: Một số hóa chất độc tích tụ có thể có khả năng gây ung thư hoặc các tổn thương mãn tính khó nhận ra.

3. Coi đây là thuốc chữa bệnh

Rau diếp cá không phải thuốc chữa bệnh viêm phế quản. Loại rau này chỉ có thể xem là một phương pháp hỗ trợ điều trị trong quá trình chăm sóc bệnh nhân. Việc điều trị viêm phế quản chủ yếu cần tuân thủ theo hướng dẫn sử dụng thuốc của bác sĩ chỉ định. Nếu chỉ sử dụng rau diếp cá mà không điều trị bằng thuốc, viêm phế quản có thể kéo dài, ho nhiều hơn, dễ chuyển sang viêm phổi.

Vậy, chữa viêm phế quản bằng lá diếp cá có tốt không? Rau diếp cá là phương pháp hỗ trợ điều trị bệnh viêm phế quản tốt. Tuy nhiên, việc sử dụng rau diếp cá, cách sử dụng, liều lượng và các vấn đề liên quan trong điều trị viêm phế quản cần tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ.