Tổng hợp hình ảnh bệnh tay chân miệng cấp độ 2 thực tế ở trẻ

Điều quan trọng nhưng cũng đầy thách thức trong chẩn đoán lâm sàng bệnh tay chân miệng là phát hiện ra bệnh nhân nguy cơ cao bị ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương (cấp độ 2) trong số rất nhiều trường hợp nhẹ (cấp độ 1). Tham khảo hình ảnh bệnh tay chân miệng cấp độ 2 trong bài viết dưới đây để nhận biết nhanh chóng và chính xác tình trạng bệnh, hạn chế nguy cơ biến chứng nguy hiểm xảy ra.

Đặc điểm bệnh tay chân miệng cấp độ 2

Tay chân miệng cấp độ 2 là mức độ bệnh tay chân miệng có xuất hiện biến chứng thần kinh, với gần 1% trường hợp bệnh nhân tay chân miệng phát triển các tổn thương ở thần kinh, chẳng hạn như viêm não và viêm màng não vô khuẩn (chiếm 70% trong số các biến chứng thần kinh liên quan đến bệnh tay chân miệng) và nguy cơ để lại di chứng thần kinh lâu dài. (2)

Bệnh tay chân miệng chủ yếu do virus nhóm đường ruột gây ra, bao gồm Coxsackievirus và Enterovirus 71 (EV71). Đặc biệt, nếu tác nhân là EV71, nguy cơ diễn biến nhanh và xuất hiện biến chứng nguy hiểm tại cấp độ 2 sẽ tăng cao. Bệnh gồm 4 cấp độ tương ứng với mức độ nghiêm trọng của tình trạng bệnh, cụ thể như sau:

• Tay chân miệng cấp độ 1: Tay chân miệng không có biến chứng, biểu hiện các triệu chứng nhẹ với các tổn thương ngoài da như phát ban, loét miệng;
• Tay chân miệng cấp độ 2: Tay chân miệng có biến chứng thần kinh;
• Tay chân miệng cấp độ 3: Tay chân miệng có biến chứng rối loạn thần kinh thực vật nặng;
• Tay chân miệng cấp độ 4: Tay chân miệng suy hô hấp tuần hoàn nặng.

Nhìn chung, bệnh tay chân miệng cấp độ 2 thuộc mức độ chuyển giao giữa biểu hiện nhẹ và biểu hiện nặng. Trong trường hợp trẻ khởi phát các dấu hiệu tay chân miệng cấp độ 2, cần đưa trẻ thăm khám bác sĩ sớm và can thiệp kịp thời để ngăn chặn nguy cơ tiến triển thành biến chứng nguy hiểm.

⇒ Tham khảo thêm: Dấu hiệu trở nặng của tay chân miệng ở trẻ và cách phòng tránh

1. Phân loại cấp độ 2

Bệnh tay chân miệng được phân độ lâm sàng cấp độ 2 được chia thành 2 mức độ biểu hiện khác nhau, bao gồm cấp độ 2a và cấp độ 2b, cụ thể như sau:

1.1. Cấp độ 2a

Tay chân miệng cấp độ 2a được phân chia theo tiêu chí bệnh nhân có một trong những dấu hiệu của biến chứng thần kinh sau:

• Trẻ xuất hiện tình trạng giật mình đột ngột, với tần suất dưới 2 lần/ 30 phút và thường không ghi nhận lúc khám bệnh. Trẻ có thể giật mình khi đang chơi, ngủ, sinh hoạt bình thường… (không phải do tác động bởi các yếu tố bên ngoài như âm thanh lớn);
• Sốt trên 2 ngày hoặc sốt trên 39 độ C;
• Xuất hiện các triệu chứng như nôn, lừ đừ, khó ngủ, quấy khóc vô cớ.

1.2. Cấp độ 2b

Bệnh tay chân miệng cấp độ 2b là tình trạng bệnh tay chân miệng có biến chứng thần kinh nặng, dấu hiệu nhận biết biểu hiện có một trong các triệu chứng ở hai nhóm chính sau:

2. Triệu chứng đặc trưng của bệnh tay chân miệng cấp độ 2

Trẻ bị tay chân miệng cấp độ 2, ngoài việc xuất hiện các triệu chứng phát ban ở tay, chân và lở loét miệng giống với tay chân miệng cấp độ 1, trẻ sẽ biểu hiện các triệu chứng liên quan đến thần kinh và tim mạch như sốt cao, giật mình với tần suất lớn trong thời gian ngắn, mạch đập nhanh, rung giật nhãn cầu, yếu chi, nuốt sặc, thay đổi giọng nói, lờ đờ, ngủ gật thường xuyên…

Trong trường hợp trẻ biểu hiện các triệu chứng trên, phụ huynh cần khẩn trương đưa trẻ đến các cơ sở y tế để được thăm khám và can thiệp điều trị tích cực, ngăn chặn nguy cơ biến chứng nguy hiểm.

Hình ảnh bệnh tay chân miệng cấp độ 2

Bệnh tay chân miệng cấp độ 2 có thể khởi phát các nốt ban đỏ ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, khuỷu tay, thậm chí có thể lan rộng sang các vị trí khác như khuỷu tay, đầu gối, bộ phận sinh dục hoặc mông của trẻ. Đồng thời các vết loét gây đau đớn có thể phát triển ở bất kỳ vị trí nào trong và xung quanh miệng, bao gồm cả lưỡi.

Hầu hết các triệu chứng của bệnh tay chân miệng có thể hồi phục trong vòng 10 ngày nếu được can thiệp điều trị kịp thời và đúng cách (3). Tuy nhiên, trẻ dưới 2 tuổi có thể mất nhiều thời gian hơn để cơ thể loại bỏ virus.

Hình ảnh biến chứng bệnh tay chân miệng cấp độ 2

Bệnh tay chân miệng thường không gây nguy hiểm và hầu hết mọi người đều khỏe lại sau 7 đến 10 ngày mà không cần can thiệp điều trị y tế tại viện. Tuy nhiên, trong một số trường hợp hiếm gặp, bệnh nhân có thể xuất hiện các biến chứng tay chân miệng nguy hiểm liên quan đến hệ thần kinh trung ương và hệ hô hấp, ảnh hưởng nặng nề đến sức khỏe, khiến quá trình hồi phục kéo dài lâu hơn, thậm chí đe dọa đến tính mạng.

Một số biến chứng bệnh tay chân miệng cấp độ 2 bao gồm mất nước, mất móng tay và móng chân, viêm màng não do virus (vô trùng), viêm não hoặc liệt giống bại liệt, phù phổi trung tâm và suy tim.

Điều trị bệnh tay chân miệng cấp độ 2

Theo các chuyên gia y tế, nguyên tắc trong điều trị bệnh tay chân miệng là cấp cứu, xử lý kịp thời các trường hợp bệnh diễn tiến nặng, nhanh chóng phân mức độ đúng và đưa ra phương án điều trị phù hợp.

Cho đến hiện tại, chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho bệnh tay chân miệng, mọi công tác điều trị tập trung vào hỗ trợ thuyên giảm triệu chứng (không sử dụng thuốc kháng sinh khi không có bội nhiễm), đồng thời đảm bảo dinh dưỡng và nâng cao thể trạng.

Đối với bệnh tay chân miệng cấp độ 2, việc điều trị sẽ được chỉ định nội trú tại bệnh viện, bác sĩ sẽ thực hiện các biện pháp như sau:

Đối với bệnh nhân tay chân miệng cấp độ 2a

• Bổ sung đầy đủ dinh dưỡng theo độ tuổi cho trẻ. Đối với trẻ nhỏ còn tiếp tục bú sữa mẹ;
• Hạ sốt khi có triệu chứng sốt cao bằng thuốc Paracetamol liều 10mg/kg/lần (uống) mỗi giờ. Trong trường hợp trẻ sốt cao không đáp ứng tốt với thuốc hạ sốt Paracetamol, có thể phối hợp với ibuprofen 10-15mg/kg/lần và lập lại mỗi 6 - 8 giờ nếu cần (dùng xen kẽ với các lần sử dụng paracetamol;
• Vệ sinh răng miệng cho trẻ nhẹ nhàng và sạch sẽ;
• Nghỉ ngơi đầy đủ, ngủ đủ giấc, vận động nhẹ nhàng, tránh kích thích;
• Sử dụng thuốc chống co giật Phenobarbital 5 - 7mg/kg/ngày uống;
• Theo dõi sát và kỹ lượng để phát hiện dấu hiệu chuyển độ.

Đối với bệnh nhân tay chân miệng cấp độ 2b

• Cho trẻ nằm đầu cao 30 độ;
• Thở oxy qua mũi khoảng 3 - 6 lít/ phút;
• Hạ sốt tích cực nếu trẻ có sốt;
• Sử dụng thuốc chóng co giật Phenobarbital 10 - 20 mg/kg dạng truyền tĩnh mạch và lặp lại sau 8-12 giờ khi cần;
• Theo dõi tĩnh mạch, nhiệt độ, nhịp thở, huyết áp, nhận thức và mạch thường xuyên (1 hoặc 3 lần trong 6 giờ đầu), sau đó theo dõi theo chu kỳ 4 - 5 giờ/ lần;
• Thực hiện đo độ bão hòa oxy SpO2 và theo dõi mạch liên tục (nếu có thiết bị đo)
• Việc sử dụng Immunoglobulin (phương pháp ngắn hạn chống lại các bệnh nhiễm trùng do virus) được chỉ định như sau:
  • Nhóm 1: Không chỉ định Immunoglobulin thường quy. Trong trường hợp triệu chứng không giảm sau 6 giờ điều trị bằng Phenobarbital thì mới chỉ định Immunoglobulin. Sau 24 giờ đánh giá lại để quyết định liều thứ 2 như nhóm 2.
  • Nhóm 2: Sử dụng 1g/kg/ngày truyền tĩnh mạch chậm trong 6-8 giờ. Sau 24 giờ nếu còn dấu hiệu độ 2b sẽ dùng liều thứ 2.

Bệnh tay chân miệng là một trong những bệnh truyền nhiễm phổ biến ở trẻ em, nhưng hiện vẫn chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu. Điều này khiến việc mắc bệnh ở cấp độ nặng hơn, đặc biệt từ cấp độ 2 trở đi, trở thành một gánh nặng lớn đối với trẻ nhỏ và cả gia đình. Bệnh không chỉ gây ra các triệu chứng nghiêm trọng mà còn tiềm ẩn nguy cơ cao dẫn đến các biến chứng như viêm não, viêm cơ tim, có thể gây nguy hiểm đến tính mạng nếu không được can thiệp kịp thời.

Trước tình hình đó, phòng ngừa chủ động đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ trẻ trước nguy cơ của bệnh tay chân miệng. Hiện nay, trên thế giới đã có vắc xin phòng bệnh tay chân miệng cho trẻ em - đối tượng có nguy cơ cao nhất lây nhiễm và mắc bệnh tay chân miệng. Vắc xin đang trong quá trình phê duyệt và sớm được Hệ thống tiêm chủng vắc xin VNVC đưa về Việt Nam, ra mắt và triển khai tiêm đầu tiên trên toàn quốc, mang đến cơ hội sớm tiếp cận với một trong những loại vắc xin mới, vắc xin quan trọng cho trẻ em Việt, giúp phòng ngừa căn bệnh cực kỳ phổ biến và nguy hiểm hàng đầu ở nhóm trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.

Theo nghiên cứu đăng tải trên tạp chí y khoa uy tín The Lancet, vắc xin phòng bệnh tay chân miệng đạt hiệu quả bảo vệ lên đến 96,8%, đồng thời duy trì miễn dịch lâu dài. Vắc xin không chỉ bảo vệ khỏi phân nhóm EV71 – nguyên nhân chính gây tay chân miệng nặng, mà còn có khả năng miễn dịch chéo với các chủng khác như B5 và C4. Được sản xuất bằng công nghệ hiện đại, vắc xin này không chỉ an toàn mà còn trở thành công cụ quan trọng giúp giảm thiểu đáng kể nguy cơ của bệnh trong cộng đồng.

Bên cạnh việc tiêm vắc xin, các biện pháp phòng bệnh khác cũng rất quan trọng. Phụ huynh cần chú ý rèn luyện thói quen rửa tay bằng xà phòng cho trẻ và người chăm sóc, vệ sinh đồ chơi, dụng cụ ăn uống, cũng như các bề mặt tiếp xúc thường xuyên. Đặc biệt, cần cách ly trẻ mắc bệnh để tránh lây lan và tuân thủ hướng dẫn từ các cơ sở y tế trong việc chăm sóc và điều trị.

Thông qua hình ảnh bệnh tay chân miệng cấp độ 2, các biến chứng nguy hiểm và cách điều trị chi tiết sẽ giúp phụ huynh, người bệnh có thể nhận biết sớm các dấu hiệu của bệnh để nhanh chóng thăm khám bác sĩ và được can thiệp điều trị kịp thời, hạn chế nguy cơ bệnh diễn tiến nặng, kéo dài thời gian hồi phục, ảnh hưởng đến sức khỏe và sinh hoạt thường ngày của người bệnh.