Tăng cường tiêm vắc xin sởi khi ca mắc ở trẻ lớn tăng cao

Trước tình hình dịch sởi đang chuyển hướng tấn công nhóm trẻ trên 10 tuổi – đối tượng chưa được ưu tiên trong các chiến dịch tiêm sởi trước đây, chuyên gia cảnh báo trẻ em và người lớn chưa tiêm hoặc chưa tiêm đủ phác đồ vắc xin sởi cần khẩn trương tiêm ngừa đủ 2 mũi vắc xin sởi theo khuyến cáo để phòng tránh mắc bệnh và ngăn chặn nguy cơ dịch sởi bùng phát trong cộng đồng.

Tăng tỷ lệ mắc sởi ở trẻ trên 10 tuổi

Trong bốn tháng đầu năm 2025, Việt Nam ghi nhận gần 82.000 ca nghi mắc sởi tại 63 tỉnh, thành. Tuy nhiên, nhờ nỗ lực triển khai các chiến dịch tiêm chủng vắc xin sởi cho trẻ em trên toàn quốc cùng sự hỗ trợ của các đơn vị tiêm chủng uy tín, điển hình là Hệ thống tiêm chủng VNVC, tỷ lệ mắc sởi trong cộng đồng giảm đáng kể.

Cụ thể, ở chiến dịch tiêm sởi đợt 1 và 2, Bộ Y tế tập trung triển khai tiêm vắc xin cho nhóm trẻ 6 tháng đến dưới 9 tháng tại vùng nguy cơ, trẻ 1 - 5 tuổi tại TP.HCM, trẻ 6 - 10 tuổi chưa tiêm đủ mũi, trẻ nguy cơ cao 6 - 16 tuổi đang điều trị tại bệnh viện, nhân viên y tế tiếp xúc trực tiếp với người mắc sởi hoặc chăm sóc nhóm trẻ nguy cơ cao. Tuy nhiên, tỷ lệ bao phủ tiêm chủng vắc xin sởi chưa đạt ngưỡng lý tưởng, tỷ lệ mắc mắc sởi chuyển biến từ nhóm trẻ được tiêm chiến dịch sang nhóm trẻ lớn hơn.

Theo đó, ca mắc sởi ở trẻ 1 - 10 tuổi chiếm 65,8% (giảm 1,6%); dưới 1 tuổi chiếm 2,9% (giảm 0,2%); trong khi đó số ca mắc ở nhóm trẻ trên 10 tuổi tăng lên 31,3%, với 15,8% ở nhóm 11 - 15 tuổi và 13,7% nhóm trên 16 tuổi. Theo CDC Hà Nội, phần lớn bệnh nhân chưa tiêm hoặc tiêm chưa đủ liều vắc xin sởi.

Theo Bác sĩ Phạm Văn Phú - Quản lý Y khoa, Hệ thống tiêm chủng VNVC, mặc dù chiến dịch tiêm chủng vắc xin sởi đã triển khai đến 2 đợt kéo dài từ cuối năm 2024 đến nay nhưng nhiều trẻ vẫn chưa được tiêm đủ liều, do phụ huynh chủ quan, lo ngại tác dụng phụ hoặc thiếu thông tin về tầm quan trọng của vắc xin. Các vùng sâu, vùng xa và khu đô thị đông đúc, nơi điều kiện sống kém, ghi nhận tỷ lệ lây lan cao do nhiều trẻ chưa được tiêm phòng. Ngoài ra, ý thức người dân, đặc biệt về tiêm nhắc lại cho trẻ lớn trên 10 tuổi, còn hạn chế, khiến nguy cơ dịch bệnh gia tăng.

Hiện bệnh sởi chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, các biện pháp chủ yếu tập trung vào kiểm soát triệu chứng. Trẻ trên 10 tuổi thường rơi vào "khoảng trống miễn dịch" chưa tiêm vắc xin hoặc bỏ lỡ mũi nhắc trong nhiều năm có nguy cơ mắc sởi cao, đặc biệt với trẻ có bệnh nền hoặc suy giảm miễn dịch, việc điều trị trở nên phức tạp, kéo dài và cần phối hợp nhiều loại thuốc. Nếu chậm điều trị, sởi có thể gây biến chứng nghiêm trọng như viêm phổi, viêm não, viêm loét giác mạc, tiêu chảy hoặc thậm chí tử vong; ở phụ nữ mang thai, nguy cơ sinh non và sảy thai cũng gia tăng.

Virus sởi còn phá hủy hệ miễn dịch, khiến cơ thể dễ mắc nhiễm trùng cơ hội; ví dụ, người mang vi khuẩn lao tiềm ẩn có thể phát triển bệnh lao phổi do suy giảm miễn dịch. Về lâu dài, sởi gây hậu quả nghiêm trọng như viêm não bán cấp. Đây là bệnh hiếm, không có phương pháp điều trị, gây rối loạn hành vi và vận động hoặc suy dinh dưỡng, làm trẻ còi cọc và ảnh hưởng sự phát triển thể chất. Nguy cơ biến chứng ở người lớn cũng tương đương trẻ em, đòi hỏi sự quan tâm đặc biệt trong tiêm chủng phòng ngừa.

Để kiểm soát và khắc phục tình trạng dịch sởi đang bùng phát, đặc biệt gia tăng ở nhóm trẻ trên 10 tuổi – là nhóm chưa được ưu tiên tiêm ngừa trong các đợt chiến dịch Bộ Y tế đã triển khai trước đây, Bác sĩ Phú khuyến cáo: “Người chưa tiêm hoặc không nhớ lịch sử tiêm chủng cần tiêm đủ 2 mũi vắc xin sởi, cách nhau 1 tháng. Phụ nữ nên hoàn thành 2 mũi trước khi mang thai 3 tháng để tạo miễn dịch, giúp truyền kháng thể thụ động bảo vệ con trong những tháng đầu đời.”

Theo Bác sĩ Phú, vắc xin sởi có hiệu quả phòng bệnh lên đến 98%. Ngay cả người có bệnh nền điều trị ổn định, không suy giảm miễn dịch vẫn có thể tiêm. Người dân nên đến cơ sở tiêm chủng để bác sĩ tư vấn kỹ về tiền sử bệnh, dị ứng, thuốc đang dùng và chỉ định loại vắc xin phù hợp.

Bộ Y tế chỉ đạo tăng tốc chiến dịch tiêm sởi

Trước bối cảnh dịch sởi tiếp tục diễn biến phức tạp, số ca mắc có thuyên giảm nhưng tỷ lệ mắc bệnh ở nhóm trẻ trên 10 tuổi vẫn gia tăng, ngày 21/4/2025, Bộ Y tế ban hành Quyết định 1340/QĐ-BYT triển khai chiến dịch tiêm vắc xin phòng sởi đợt 3. Đồng thời chỉ đạo các tỉnh, thành tăng tốc triển khai, phải hoàn thành phác đồ 2 mũi cơ bản trước 15/5, ưu tiên trẻ từ 6 tháng đến 10 tuổi và học sinh 11 - 15 tuổi tại khu vực nguy cơ cao. Bộ Y tế cũng khuyến cáo người trên 50 tuổi, người mắc bệnh mạn tính như phổi, tiểu đường, cao huyết áp hoặc không rõ tiền sử tiêm chủng nên chủ động tiêm phòng.

Hưởng ứng chiến dịch của Bộ Y tế, bên cạnh việc trao tặng 500.000 liều vắc xin sởi (MVVAC – Việt Nam), phân phối đến các địa phương có nguy cơ cao, đồng thời đẩy nhanh tốc độ bao phủ vắc xin trên toàn quốc, VNVC cũng triển khai tiêm "mũi chống dịch" cho trẻ từ 6 - 9 tháng tuổi tại các vùng có dịch. Đồng thời nỗ lực cung ứng đầy đủ vắc xin sởi, sởi - quai bị - rubella chính hãng, chất lượng cao, tiêm an toàn cho trẻ em và người lớn tại hàng trăm trung tâm trên cả nước. Ngoài ra, VNVC đẩy mạnh truyền thông nâng cao nhận thức qua các chương trình tọa đàm, giao lưu trực tuyến, tư vấn kiến thức chăm sóc sức khỏe tại các địa phương, trường học, nhằm vận động người dân chủ động tiêm đủ mũi, đúng lịch theo khuyến cáo của ngành y tế.

Tìm hiểu & Đăng ký tiêm vắc xin Sởi cho cả gia đình, phòng dịch bùng phát!

Vắc xin sởi đơn MVVAC (Việt Nam)	Vắc xin phối hợp sởi – quai bị – rubella MMR-II (Mỹ)	Vắc xin phối hợp sởi – quai bị – rubella Priorix (Bỉ)
Tiêm cho trẻ từ 9 tháng tuổi và người lớn. Có thể tiêm cho trẻ từ 6 tháng đến dưới 9 tháng tuổi mũi chống dịch ở thời điểm hiện tại	Tiêm cho trẻ từ 12 tháng tuổi và người lớn. Có thể tiêm cho trẻ từ 6 tháng đến dưới 9 tháng tuổi mũi chống dịch ở thời điểm hiện tại	Tiêm cho trẻ từ 9 tháng tuổi và người lớn.

Tại VNVC, 100% vắc xin được nhập khẩu chính hãng từ các hãng vắc xin vác tập đoàn dược phẩm hàng đầu trên toàn cầu, đảm bảo chất lượng cao, được bảo quản trong hệ thống kho lạnh và dây chuyền lạnh (Cold Chain) hiện đại, đạt chuẩn GSP chất lượng quốc tế. Quy trình tiêm chủng được thực hiện bởi đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng giàu kinh nghiệm, giỏi chuyên môn, 100% có chứng chỉ An toàn tiêm chủng, đảm bảo thực hiện quy trình tiêm chủng 8 bước an toàn toàn diện, kiểm soát nhiễm khuẩn chặt chẽ cùng dịch vụ Khách hàng thân thiện, tận tâm, chuyên nghiệp với mức giá hợp lý, luôn bình ổn và nhiều ưu đãi.

Để được tư vấn các thông tin vắc xin cho trẻ em và người lớn, đặt mua vắc xin, Quý khách vui lòng liên hệ VNVC theo thông tin sau:

• Hotline: 028 7102 6595;
• Fanpage: VNVC – Trung tâm Tiêm chủng Trẻ em và Người lớn;
• X (Twitter): https://x.com/vnvcvietnam
• Tra cứu trung tâm tiêm chủng VNVC gần nhất Tại đây;
• Để đặt mua vắc xin và tham khảo các sản phẩm vắc xin, Quý khách vui lòng truy cập: vax.vnvc.vn.
• Xem thêm những thông tin tiêm chủng hữu ích từ kênh Tik Tok Bác sĩ Tiêm chủng VNVC

Quý Khách hàng có thể tải VNVC Mobile App dễ dàng bằng 2 link sau:

• IOS (iPhone, iPad…): https://bit.ly/VNVC_APPSTORE
• Đối với các hệ điều hành Android (Oppo, Samsung, Sony…): CÀI ĐẶT TẠI ĐÂY

Ngoài việc tiêm vắc xin, Bác sĩ Phú lưu ý người dân cần hạn chế tiếp xúc với người bệnh, đeo khẩu trang và rửa tay thường xuyên bằng xà phòng. Gia đình nên giữ nhà cửa thông thoáng, khử trùng và làm sạch đồ chơi, dụng cụ của người bệnh bằng dung dịch cloramin B. Nếu trẻ có dấu hiệu sởi như ho, sốt, chảy nước mũi, phát ban, cần cách ly và đưa đến cơ sở y tế để điều trị kịp thời. Trẻ chưa đủ tuổi tiêm chủng nên tránh đến khu vực có dịch hoặc nơi đông người, người chăm sóc trẻ cần rửa tay sạch sẽ trước khi tiếp xúc.