Tiêm phòng dại và uốn ván ngay lập tức là biện pháp xử lý hiệu quả các vết cắn từ động vật để ngăn ngừa các rủi ro về sau. Vậy nên, nhiều người băn khoăn có nên tiêm ngừa dại và uốn ván cùng lúc không? Tiêm gộp có ảnh hưởng đến tác dụng của vắc xin không? Chuyên gia sẽ giải đáp trong bài viết dưới đây!

Có nên tiêm ngừa dại và uốn ván cùng lúc?

Vắc xin ngừa dại và uốn ván hoàn toàn có thể tiêm cùng lúc ở các vị trí khác nhau theo chỉ định của Bác sĩ. Việc tiêm đồng thời hai loại vắc xin này không gây ảnh hưởng đến hiệu quả miễn dịch và thường được áp dụng trong các tình huống khẩn cấp như bị động vật cắn hoặc vết thương nhiễm bẩn. Trên thực tế, không có điều kiện chống chỉ định nào liên quan đến việc tiêm phối hợp hai loại vắc xin này trong thông tin kê toa của nhà sản xuất.

Theo chuyên gia y tế, virus dại (1) có thể lây truyền từ động vật sang người thông qua vết cắn của động vật bị dại, gây tổn thương hệ thần kinh trung ương, gây viêm não và tủy sống, 100% dẫn đến tử vong. Trong khi đó, vi khuẩn uốn ván tồn tại trong môi trường bên ngoài như đất, cống rãnh… có thể lây truyền qua vết thương hở, đặc biệt là các loại động vật như chó, mèo, chuột… thường xuyên đào bới, chui rúc ở những địa hình này nên có khả năng cao mang mầm bệnh uốn ván.

Do đó, tiêm đồng thời vắc xin dại và uốn ván là biện pháp phòng ngừa tối ưu trong các tình huống có nguy cơ, giúp trẻ hoặc người lớn được bảo vệ kịp thời trước hai mầm bệnh nguy hiểm.

Việc tiêm ngừa dại và uốn ván cùng lúc không chỉ giảm số lần di chuyển đến cơ sở tiêm và thời gian chờ đợi, mà còn tăng khả năng hình thành kháng thể bảo vệ sớm, hạn chế nguy cơ nhiễm trùng nặng hoặc tử vong. Chuyên gia y tế khuyến cáo, khi xảy ra vết thương hở hoặc bị cắn bởi động vật nghi ngờ dại, cần đưa nạn nhân đến cơ sở y tế ngay lập tức để được đánh giá và tiêm chủng kịp thời theo phác đồ chuẩn.

1. Lịch tiêm dại

Tại Việt Nam, đang lưu hành 2 loại vắc xin phòng dại bao gồm: Verorab (Pháp) và Abhayrab (Ấn Độ). Đây là hai loại vắc xin thế hệ mới, sử dụng công nghệ tế bào Vero tinh khiết với quy trình khép kín giúp giảm nguy cơ tạp nhiễm, mang lại hiệu quả cao và đảm bảo an toàn.

Trong trường hợp bị động vật cắn, cần chủ động tiêm phòng ngay lập tức với lịch tiêm như sau:

• Lịch tiêm bắp: Tiêm 3 mũi vào các ngày 0 – 3 – 7 (nếu con vật sống khỏe mạnh sau 10 ngày theo dõi) hoặc tiêm 5 mũi vào các ngày 0 – 3 – 7 – 14 -28 (nếu con vật chết, bệnh, không theo dõi được trong vòng 10 ngày). Trong đó ngày 0 là ngày tiêm mũi đầu tiên.
• Lịch tiêm trong da: Tiêm 2 mũi/1 lần x 3 lần vào các ngày 0 – 3 – 7 (nếu con vật sống khỏe mạnh) hoặc tiêm 2 mũi/1 lần x 4 lần vào các ngày 0 – 3 – 7 – 28 (nếu con vật chết, bệnh, không theo dõi được trong vòng 10 ngày).

Bên cạnh đó, để phòng ngừa nguy cơ bệnh dại, mỗi người có thể chủ động tiêm dự phòng trước phơi nhiễm, đặc biệt là người có yếu tố nguy cơ cao như nhân viên phòng thí nghiệm, y sĩ, thú y, người thám hiểm hang động… bao gồm 3 mũi vào các ngày 0 – 7 – 21 hoặc 28 (đối với đường tiêm bắp và tiêm trong da) và liều nhắc 1 năm sau liều cơ bản, sau đó nhắc lại mỗi 5 năm. Lúc này, nếu phơi nhiễm, những người đã chủng ngừa đầy đủ 3 mũi từ trước chỉ cần tiêm thêm 2 mũi vắc xin và không cần dùng huyết thanh kháng dại.

2. Lịch tiêm uốn ván

Hiện tại, vắc xin phòng uốn ván bao gồm: vắc xin phối hợp 6 trong 1 (Hexaxim, Infanrix Hexa), 5 trong 1 (Pentaxim), 4 trong 1 (Tetraxim), 3 trong 1 (Boostrix, Adacel), vắc xin uốn ván hấp phụ (TT), uốn ván – bạch hầu hấp phụ (Td). Phác đồ tiêm vắc xin sẽ phụ thuộc vào lịch sử tiêm chủng và độ tuổi của mỗi người.

• Đối với trẻ em: Từ 2 tháng tuổi trở lên (sớm nhất từ 6 tuần tuổi) có thể tiêm phòng uốn ván với các vắc xin phối hợp như vắc xin 6 trong 1, 5 trong 1, 4 trong 1. Lịch tiêm gồm 4 mũi cơ bản và nhắc lại liều uốn ván vào lúc 16 – 18 tháng, 4 – 6 tuổi, 9 – 15 tuổi.
• Đối với người lớn (chưa rõ lịch sử tiêm chủng): Phác đồ tiêm gồm 3 mũi với vắc xin Boostrix và Adacel, trong đó mũi 2 cách mũi 1 một tháng và mũi 3 cách mũi thứ 2 sáu tháng. Đồng thời, người lớn cũng cần nhắc lại mỗi 10 năm hoặc khi có vết thương hở;
• Phụ nữ mang thai: Cần thực hiện tiêm phòng uốn ván đơn hoặc phối hợp thành phần bạch hầu – ho gà – uốn ván trong thai kỳ để bảo vệ bản thân và thai nhi, giảm nguy cơ nhiễm uốn ván sơ sinh trong quá trình sinh nở hiệu quả.

Một số lưu ý trước và sau khi tiêm dại và uốn ván

Trong trường hợp bị vết thương hở, chảy máu do bị động vật cắn hoặc bị kim loại đâm xuyên thấu, chảy máu… cần xử trí theo các bước sau: Rửa nhanh vết thương dưới nước để loại bỏ chất bẩn (có thể rửa bằng xà phòng); không băng kín vết thương hay đắp bất kỳ loại lá (bài thuốc dân gian nào không rõ nguồn gốc), đến ngay cơ sở tiêm chủng để được chỉ định liều tiêm phù hợp.

Trước khi thực hiện tiêm phòng:

• Thông báo đầy đủ tình trạng sức khỏe: Nếu bạn đang sốt, mắc bệnh cấp tính, dị ứng với thuốc/vắc xin, hoặc đang dùng thuốc ức chế miễn dịch, cần báo với bác sĩ để được tư vấn kỹ lưỡng;
• Không nhịn ăn trước tiêm, nên ăn nhẹ để tránh hạ đường huyết;
• Chuẩn bị tâm lý thoải mái.

Sau khi tiêm phòng:

• Theo dõi phản ứng tại chỗ tiêm tối thiểu 30 phút và tiếp tục theo dõi tại nhà;
• Không chườm lạnh hoặc nóng lên vùng tiêm, trừ khi có chỉ định của bác sĩ.
• Tránh vận động mạnh hoặc xoa bóp vùng tiêm;
• Kiêng rượu bia, thuốc lá và chất kích thích;
• Không dùng thuốc giảm đau, hạ sốt tùy tiện nếu chưa có chỉ định. Nếu sốt nhẹ dưới 38,5 độ C, có thể nghỉ ngơi và uống nhiều nước;
• Theo dõi các dấu hiệu bất thường như sốt cao, phát ban, khó thở, chóng mặt… và đến cơ sở y tế ngay để được can thiệp kịp thời.

Như vậy, với thắc mắc có nên tiêm ngừa dại và uốn ván cùng lúc của chị Mỹ Nữ, chuyên gia giải đáp là hoàn toàn có thể tiêm ngừa dại và uốn ván trong một buổi tiêm mà không ảnh hưởng đến khả năng phát huy của vắc xin và vẫn đảm bảo an toàn. Lịch tiêm phòng của vắc xin cần được thực hiện theo chỉ định của bác sĩ để mang lại hiệu quả bảo vệ tối ưu.