Viêm não Nhật Bản xuất hiện trở lại khi vào cao điểm muỗi sinh sôi

Một bệnh nhi 14 tuổi tại Thanh Hóa vừa tử vong do viêm não Nhật Bản trong bối cảnh thời tiết nắng nóng xen kẽ mưa đầu mùa tạo điều kiện cho muỗi phát triển mạnh. Đáng chú ý, bệnh nhi chưa được tiêm vắc xin phòng bệnh. Không chỉ viêm não Nhật Bản mà sốt xuất huyết và nhiều bệnh truyền nhiễm lây qua muỗi đốt cũng đang gia tăng, người dân cần chủ động phòng ngừa muỗi đốt và tiêm vắc xin đầy đủ để giảm thiểu tối đa nguy cơ mắc bệnh nặng, tử vong đáng tiếc.

Ngày 7/5, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Thanh Hóa cho biết địa phương vừa ghi nhận một trường hợp tử vong do viêm não Nhật Bản tại P.Đông Sơn. Bệnh nhân là nữ, 14 tuổi, trú tại tổ dân phố Tân Dân. Theo CDC tỉnh, ngày 1/5 trẻ xuất hiện các triệu chứng sốt cao, đau đầu, nôn ói, mệt mỏi và nói ngọng. Chỉ trong thời gian ngắn, tình trạng diễn tiến nặng với biểu hiện rối loạn ý thức, cơ thể co cứng và phản ứng thần kinh bất thường. Dù được hồi sức tích cực, thở máy và sử dụng các biện pháp điều trị chuyên sâu, bệnh nhi không qua khỏi vào rạng sáng ngày 6/5.

Qua điều tra dịch tễ, cơ quan y tế xác định bệnh nhân chưa được tiêm vắc xin phòng viêm não Nhật Bản. Khu vực sinh sống của trẻ có nhiều yếu tố làm tăng nguy cơ phát sinh và lưu hành muỗi truyền bệnh như gần ao tù, ruộng nước, cống rãnh đọng nước, khu vực chăn nuôi gia súc, gia cầm và gần cơ sở giết mổ lợn.

Bác sĩ Lê Thị Gấm - Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC cho biết, viêm não Nhật Bản là nguyên nhân hàng đầu gây nhiễm trùng thần kinh trung ương ở trẻ em, lây truyền sang người chủ yếu qua muỗi Culex đốt. Loài muỗi này thường sinh sản mạnh tại những nơi có nước đọng, ruộng lúa, ao hồ, chuồng trại chăn nuôi và hoạt động nhiều vào chiều tối, ban đêm. Lợn và chim hoang dã được xem là ổ chứa virus quan trọng trong tự nhiên.

Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi nhưng trẻ em là nhóm nguy cơ cao nhất. Đáng lo ngại, viêm não Nhật Bản hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Khi bệnh chuyển nặng, tỷ lệ tử vong có thể lên tới 30%; khoảng 20 - 30% trường hợp sống sót có nguy cơ để lại di chứng thần kinh lâu dài như co giật, giảm trí nhớ, chậm phát triển trí tuệ, rối loạn vận động hoặc yếu liệt tay chân.

Thời điểm hiện nay là điều kiện thuận lợi để muỗi truyền bệnh phát triển mạnh. Nắng nóng kéo dài xen kẽ các đợt mưa đầu mùa khiến môi trường xuất hiện nhiều điểm nước đọng - nơi muỗi sinh sản nhanh chóng. Độ ẩm cao cùng nhiệt độ tăng cũng làm rút ngắn vòng đời phát triển của muỗi, đồng thời tạo điều kiện cho virus lưu hành mạnh hơn trong cộng đồng, Bác sĩ Gấm nhận định.

Đặc biệt tại nhiều khu vực dân cư còn tồn tại tình trạng chăn nuôi gần nhà ở, hệ thống thoát nước chưa đảm bảo, ao tù và vật chứa nước sinh hoạt không được xử lý thường xuyên, nguy cơ phát sinh muỗi truyền bệnh càng gia tăng. Trường hợp bệnh nhi tại Thanh Hóa cho thấy sự kết hợp của nhiều yếu tố nguy cơ dịch tễ và việc chưa tiêm vắc xin đã làm tăng nguy cơ mắc bệnh nghiêm trọng.

Không chỉ viêm não Nhật Bản, ngành y tế cũng đang cảnh báo sự gia tăng của sốt xuất huyết trong mùa nắng nóng năm nay. Bộ Y tế cho biết nhiều địa phương đã ghi nhận số ca mắc tăng mạnh, gấp 1,8 lần số ca mắc và tăng 2 ca tử vong so với cùng kỳ năm ngoái. Tính đến tháng 4/2026, cả nước ghi nhận gần 45.000 ca. Thời tiết nóng ẩm, mưa xen kẽ tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi Aedes - trung gian truyền bệnh sốt xuất huyết - phát triển nhanh cả ở khu vực thành thị lẫn nông thôn.

Trong khi đó, thực tế cho thấy nhiều người vẫn có tâm lý chủ quan với các bệnh do muỗi đốt vì nghĩ chỉ là sốt thông thường. Tuy nhiên, cả viêm não Nhật Bản và sốt xuất huyết đều có thể diễn tiến rất nhanh, gây biến chứng nặng và đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời.

Để phòng ngừa các bệnh lây truyền qua muỗi đốt, Bác sĩ Gấm khuyến cáo người dân cần chủ động thực hiện đồng bộ nhiều biện pháp như ngủ màn kể cả ban ngày, mặc quần áo dài tay, sử dụng kem hoặc xịt chống muỗi, phát quang bụi rậm quanh nhà, vệ sinh môi trường sống và loại bỏ triệt để các vật chứa nước đọng như lu, khạp, chai lọ, lốp xe cũ, máng nước… nhằm hạn chế nơi muỗi sinh sản.

Đặc biệt, tiêm vắc xin đầy đủ và đúng lịch là biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất đối với viêm não Nhật Bản và sốt xuất huyết. Hiện Việt Nam có nhiều loại vắc xin phòng viêm não Nhật Bản và sốt xuất huyết dành cho trẻ em và người lớn. Các chuyên gia khuyến cáo phụ huynh cần kiểm tra lại lịch tiêm của trẻ, chủ động tiêm phòng đầy đủ.

Tên vắc xin	Phòng bệnh	Đối tượng	Đăng ký tiêm
Imojev (Thái Lan)	Viêm não Nhật Bản	Trẻ từ 9 tháng tuổi trở lên và người lớn	Click đăng ký!
Jeev (Ấn Độ)		Trẻ từ 12 tháng tuổi trở lên và người lớn	Click đăng ký!
Jevax (Việt Nam)			Click đăng ký!
Qdenga (Nhật Bản)	Sốt xuất huyết	Trẻ từ 4 tuổi trở lên và người lớn	Click đăng ký!

Bác sĩ Gấm lưu ý, nếu có biểu hiện sốt cao liên tục, đau đầu dữ dội, nôn ói, mệt lả, lừ đừ, ngủ gà, co giật, nói khó, nói ngọng, run tay chân, cứng cổ, đau bụng, chảy máu bất thường, nổi ban xuất huyết, tay chân lạnh… người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế ngay để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Riêng với trẻ nhỏ, phụ huynh cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu bất thường như bỏ bú, quấy khóc liên tục, ngủ li bì khó đánh thức, sốt cao không hạ, co giật hoặc thay đổi hành vi. Đây có thể là các dấu hiệu cảnh báo tổn thương thần kinh nguy hiểm do viêm não Nhật Bản hoặc diễn tiến nặng của sốt xuất huyết.

Ngoài các bệnh do muỗi truyền, mùa hè còn là giai đoạn nhiều bệnh truyền nhiễm khác gia tăng như tay chân miệng, tiêu chảy cấp, viêm não do enterovirus hay cúm mùa, cần đặc biệt cẩn trọng phòng ngừa.

Nếu có bất kỳ thắc mắc liên quan đến vắc xin phòng bệnh, Quý khách có thể liên hệ trực tiếp với VNVC theo thông tin sau:

• Hotline: 028 7102 6595;
• Fanpage: VNVC – Trung tâm Tiêm chủng Trẻ em và Người lớn;
• Xem thêm những thông tin tiêm chủng hữu ích từ kênh Tik Tok: https://www.tiktok.com/@vnvc.vn;
• Tra cứu trung tâm tiêm chủng VNVC gần nhất tại đây;
• Để đặt mua vắc xin và tham khảo các sản phẩm vắc xin, Quý khách vui lòng truy cập: https://vax.vnvc.vn/vaccine;
• Đặt mua các sản phẩm chăm sóc sức khỏe và dinh dưỡng chính hãng, chất lượng cao từ các thương hiệu uy tín hàng đầu quốc tế như Nestlé Health Science (Thụy Sĩ), Asahi - Wakodo (Nhật Bản), ECO Green (sản xuất tại Mỹ) với giá ưu đãi tại VNVC SHOP TẠI ĐÂY.

BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ