2 ca dương tính Não mô cầu trong cùng gia đình, 1 đã tử vong ở Đắk Lắk

Đắk Lắk ghi nhận 2 ca dương tính Não mô cầu trong cùng một gia đình, trong đó em bé sinh năm 2024 đã tử vong do nhiễm khuẩn huyết thể tối cấp và người chú ruột cũng xác định mắc bệnh, đang được điều trị và theo dõi. Chùm ca bệnh cho thấy nguy cơ mầm bệnh lây lan âm thầm trong các hộ gia đình và cộng đồng. Người dân cần chủ động tiêm ngừa đầy đủ vắc xin để phòng bệnh hiệu quả, tích cực theo dõi triệu chứng và đi khám sớm ngay khi nghi ngờ có nguy cơ.

Thời gian gần đây, nhiều địa phương trên toàn quốc liên tiếp ghi nhận ca bệnh Não mô cầu nặng, đã có ca tử vong và nhiều trường hợp lây nhiễm do tiếp xúc gần, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ mầm bệnh âm thầm lưu hành trong cộng đồng. Mới nhất, Đắk Lắk ghi nhận 2 trường hợp nhiễm não mô cầu, trong đó em bé sinh năm 2024 đã tử vong do nhiễm khuẩn huyết thể tối cấp. Đáng chú ý, trẻ chưa đi nhà trẻ, chủ yếu ở nhà với gia đình nhưng cả bệnh nhi và người chú ruột đều dương tính với vi khuẩn não mô cầu.

Theo BS.CKI Nguyễn Tiến Đạo - Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, não mô cầu là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra, được Bộ Y tế xếp vào nhóm B các bệnh truyền nhiễm vì khả năng lây lan nhanh và nguy cơ tử vong cao. Vi khuẩn lây chủ yếu qua đường hô hấp thông qua giọt bắn, dịch tiết mũi họng khi nói chuyện, ho, hắt hơi hoặc tiếp xúc gần. Nguồn lây đáng lo ngại nhất là người lành mang trùng, tức người bệnh mang vi khuẩn trong vùng hầu họng nhưng không có triệu chứng nhưng hoàn toàn có thể lây lan mầm bệnh cho người khác. Trong cộng đồng, nhóm này chiếm khoảng 10 - 20% dân số, thậm chí có thể tăng cao hơn trong các đợt dịch.

“Điều này lý giải vì sao trẻ nhỏ chỉ sinh hoạt trong gia đình vẫn có thể mắc bệnh. Vi khuẩn có thể âm thầm lưu hành từ người lớn, anh chị em hoặc người thân không biểu hiện triệu chứng, sau đó lây sang trẻ nhỏ qua các tiếp xúc thường ngày như chăm sóc, bế ẵm, nói chuyện gần, dùng chung vật dụng hoặc sinh hoạt trong không gian kín”, BS.CKI Nguyễn Tiến Đạo nhấn mạnh.

Thực tế thời gian qua, nhiều chùm ca bệnh tại các địa phương cũng cho thấy rõ nguy cơ lây lan âm thầm và lan truyền theo chuỗi tiếp xúc gần của não mô cầu. Trước đó, vào ngày 10/4 tại Cà Mau, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật địa phương cũng ghi nhận chùm 3 ca nghi mắc não mô cầu trong tháng 4, trong đó 1 ca đã tử vong. Đáng chú ý, cả 3 trường hợp này đều từng tiếp xúc với một ca tử vong trước đó vào giữa tháng 3 có triệu chứng tương tự.

Ngày 16/3, tại Phú Quốc (An Giang), một bé gái 11 tuổi tử vong do nhiễm não mô cầu nhóm B. Cùng thời điểm, một bạn học cùng lớp của bé cũng được xác định lây nhiễm não mô cầu sau tiếp xúc gần, nhưng may mắn được đưa cấp cứu trong “thời điểm vàng”, được điều trị tích cực và qua cơn nguy kịch. Trong khi đó, ngày 12/3, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Lâm Đồng thông tin một học sinh 14 tuổi mắc viêm màng não do não mô cầu với 69 người tiếp xúc gần, bao gồm học sinh, người thân và cả nhân viên y tế, cho thấy nguy cơ lây lan theo chuỗi tiếp xúc gần trong cộng đồng và gia đình.

Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi, nhưng phổ biến nhất là trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt trẻ dưới 1 tuổi khi hệ miễn dịch chưa hoàn thiện và lượng kháng thể mẹ truyền giảm dần. Trong đó, nhóm 5 - 8 tháng tuổi được ghi nhận có nguy cơ cao nhất. Ngoài ra, thanh thiếu niên, sinh viên, người ở ký túc xá, nhà trọ, doanh trại, chung cư đông đúc cũng thuộc nhóm dễ mắc bệnh do tiếp xúc gần thường xuyên. Người cao tuổi và người suy giảm miễn dịch cũng cần đặc biệt lưu ý.

Não mô cầu nguy hiểm ở chỗ diễn tiến cực nhanh và khó nhận biết sớm. Những giờ đầu, người bệnh chỉ sốt, đau họng, mệt mỏi, dễ nhầm với cảm lạnh thông thường. Sau đó có thể nhanh chóng xuất hiện đau đầu dữ dội, cứng cổ, buồn nôn, nổi ban xuất huyết, lú lẫn, co giật, hôn mê. Với thể nhiễm khuẩn huyết tối cấp, thời gian từ khởi phát đến tử vong có thể chỉ 6 - 24 giờ nếu không được điều trị kịp thời. Ngay cả khi được cấp cứu tích cực, vẫn có 10 - 20% người bệnh tử vong; khoảng 20% người sống sót chịu di chứng nặng như mất thính lực, tổn thương thần kinh, co giật, cắt cụt chi hoặc suy giảm trí nhớ lâu dài.

Xem thêm: Não mô cầu đang “nóng” với 24 ca, 4 ca mắc tử vong trong 3 tháng

Tiêm chủng là chiến lược phòng ngừa hiệu quả và bền vững nhất. Hiện 5 nhóm huyết thanh nguy hiểm và lưu hành phổ biến nhất gồm A, B, C, Y, W chiếm hơn 90% ca bệnh toàn cầu. Tuy nhiên, các nhóm huyết thanh này không có miễn dịch chéo, nghĩa là tiêm phòng nhóm này không phòng ngừa chéo cho các nhóm huyết thanh khác. Vì vậy, người dân nên được tiêm phối hợp vắc xin phòng Não mô cầu nhóm B và nhóm ACYW để mở rộng khả năng bảo vệ tối ưu.

Hiện nay, tại Hệ thống hàng trăm Trung tâm Tiêm chủng VNVC trên toàn quốc đang triển khai tiêm đầy đủ các loại vắc xin mới, vắc xin thế hệ mới cho mọi lứa tuổi từ trẻ em 6 tuần đến người lớn không giới hạn độ tuổi, giúp người dân phòng ngừa hiệu quả cả 5 nhóm huyết thanh A, B, C, Y, W của vi khuẩn não mô cầu. 100% vắc xin tại VNVC chính hãng, bảo quản trong hệ thống kho lạnh GSP tiêu chuẩn quốc tế, quy trình tiêm chủng an toàn, dịch vụ Khách hàng tận tâm, giá hợp lý, luôn bình ổn và nhiều ưu đãi.

Lưu ý: Với những người từng tiêm vắc xin BC thế hệ cũ trước đây, vẫn nên đến cơ sở tiêm chủng để được Bác sĩ tư vấn bổ sung Bexsero hoặc phác đồ phù hợp nhằm mở rộng khả năng bảo vệ trước nhóm B và các chủng đang lưu hành hiện nay.

Nhằm tạo điều kiện để người dân tiếp cận vắc xin thuận lợi hơn, VNVC đang triển khai hàng loạt chương trình ưu đãi, hỗ trợ chi phí và tư vấn lịch tiêm phù hợp cho từng độ tuổi, giúp nhiều gia đình chủ động phòng bệnh sớm, đầy đủ và tiết kiệm hơn trước nguy cơ não mô cầu gia tăng:

Bên cạnh tiêm chủng, người dân cần duy trì rửa tay thường xuyên, đeo khẩu trang nơi đông người, không dùng chung ly cốc, bàn chải, khăn mặt; giữ nhà cửa thông thoáng; ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, ngủ đủ giấc để tăng đề kháng. Khi có biểu hiện sốt cao đột ngột, đau đầu, li bì, nôn ói, cứng cổ, nổi ban xuất huyết hoặc khó thở, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay lập tức.

BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ