Trẻ đang sổ mũi có tiêm phòng cúm được không? Khi nào phải trì hoãn?

Khi đến lịch tiêm vắc xin cúm, nhiều bố mẹ băn khoăn trẻ đang sổ mũi có tiêm phòng cúm được không? Đây là thắc mắc phổ biến, nhất là vào thời điểm giao mùa, khi các triệu chứng hô hấp như sổ mũi, nghẹt mũi dễ xuất hiện ở trẻ nhỏ. Hiểu đúng về tình trạng sức khỏe hiện tại của trẻ và các khuyến cáo tiêm phòng sẽ giúp bố mẹ đưa ra quyết định đúng đắn, đảm bảo hiệu quả bảo vệ của vắc xin cúm và an toàn cho trẻ trong suốt quá trình tiêm chủng.

Trẻ đang sổ mũi có tiêm phòng cúm được không?

Trẻ đang sổ mũi vẫn có thể tiêm phòng cúm, nếu tình trạng chỉ là nhẹ, không kèm theo sốt cao, ho nặng, thở nhanh, hay các biểu hiện nhiễm trùng toàn thân. Sổ mũi đơn thuần, thường gặp trong các đợt cảm lạnh hoặc nhiễm siêu vi nhẹ không làm giảm hiệu quả của vắc xin cũng như không làm tăng nguy cơ gặp phản ứng sau tiêm. Vì vậy, trong đa số trường hợp, việc trì hoãn tiêm chỉ vì sổ mũi là không cần thiết.

CDC Hoa Kỳ và nhiều tổ chức y tế quốc tế uy tín đều thống nhất rằng: các triệu chứng hô hấp nhẹ như sổ mũi, ho nhẹ, không sốt không phải là chống chỉ định tiêm vắc xin cúm. Thậm chí, việc tiêm đúng lịch còn đặc biệt quan trọng trong mùa dịch cúm, khi nguy cơ lây nhiễm trong cộng đồng gia tăng, và trẻ nhỏ là đối tượng dễ bị biến chứng nặng nếu mắc bệnh.

Ngược lại, nếu trẻ sổ mũi kèm theo dấu hiệu toàn thân rõ rệt như sốt cao, mệt nhiều, bỏ bú, ngủ li bì, khó thở hoặc đang mắc bệnh cấp tính, cần được bác sĩ đánh giá kỹ lưỡng trước khi quyết định tiêm. Trong trường hợp này, tiêm phòng nên được tạm hoãn để đảm bảo an toàn và hiệu quả đáp ứng miễn dịch sau tiêm.

Nguyên tắc tiêm chủng khi trẻ đang bị bệnh

Việc trẻ có được tiêm chủng trong lúc đang mắc bệnh hay không phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của tình trạng bệnh lý và loại vắc xin được chỉ định. Nguyên tắc quan trọng nhất là cần đánh giá toàn diện tình trạng sức khỏe hiện tại cũng như lịch sử tiêm chủng, tiền sử bệnh lý, dị ứng trước khi chỉ định tiêm hoặc hoãn tiêm ở trẻ.

Với các bệnh nhẹ như sổ mũi, viêm họng không sốt cao, cảm lạnh thoáng qua, tiêu chảy nhẹ… trẻ vẫn có thể tiêm phòng bình thường. Những triệu chứng này không ảnh hưởng đáng kể đến khả năng đáp ứng miễn dịch, cũng không làm tăng nguy cơ phản ứng sau tiêm. Việc trì hoãn tiêm trong những trường hợp này là không cần thiết, thậm chí có thể gây gián đoạn lịch tiêm, tạo ra khoảng trống miễn dịch cho trẻ.

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Hoa Kỳ cho biết trẻ có thể tiêm chủng an toàn khi mắc bệnh nhẹ, nếu không sốt cao, vẫn tỉnh táo và sinh hoạt bình thường.

Ngược lại, với các bệnh cấp tính nặng như sốt cao, viêm phổi, nhiễm trùng nặng hoặc các tình trạng toàn thân nghiêm trọng, việc tiêm chủng nên tạm hoãn. Khi đó, hệ miễn dịch của trẻ đang hoạt động tối đa để chống lại tác nhân gây bệnh, nếu tiếp tục kích thích bằng vắc xin có thể khiến cơ thể quá tải, ảnh hưởng đến hiệu quả bảo vệ của vắc xin và làm nặng thêm bệnh nền nếu có.

Theo quyết định số 1575/QĐ-BYT hướng dẫn khám sàng lọc trước khi tiêm chủng đối với trẻ em đã được ban hành ngày ban hành ngày 27/3/2023 có quy định: (2)

Các trường hợp chống chỉ định đối với cơ sở tiêm chủng ngoài bệnh viện

Hoãn tiêm đối với cơ sở tiêm chủng ngoài bệnh viện

Tương tự, với trẻ mắc bệnh mạn tính chưa kiểm soát tốt như hen suyễn tiến triển, bệnh tim bẩm sinh đang điều trị, suy giảm miễn dịch… cần tham vấn và được bác sĩ chuyên khoa đánh giá kỹ lưỡng trước khi tiêm. Việc trì hoãn trong trường hợp này không đồng nghĩa với bỏ tiêm, mà là chờ đến thời điểm phù hợp hơn, khi sức khỏe ổn định, để đảm bảo vắc xin phát huy hiệu quả tối ưu và an toàn cho trẻ.

Cách chăm sóc bé bị sổ mũi khi tiêm ngừa cúm

Trẻ bị sổ mũi khi tiêm ngừa cúm cần được chăm sóc đúng cách nhằm đảm bảo sức khỏe ổn định, đồng thời tối ưu hiệu quả của vắc xin. Trước tiên, cần đảm bảo trẻ được khám và đánh giá kỹ lưỡng bởi cán bộ y tế trước khi tiêm để xác định mức độ nhẹ hay nặng của triệu chứng. Nếu sổ mũi chỉ là dấu hiệu nhẹ, không kèm sốt cao hoặc dấu hiệu toàn thân nghiêm trọng, trẻ vẫn có thể tiêm phòng bình thường. Sau tiêm, bố mẹ nên chú ý theo dõi kỹ các biểu hiện của trẻ trong ít nhất 24 - 48 giờ, đặc biệt là các phản ứng tại chỗ hoặc toàn thân như sốt, quấy khóc nhiều, mệt mỏi kéo dài.

Về chăm sóc tại nhà, cần giữ cho trẻ luôn thoáng mát, tránh môi trường khói bụi hoặc lạnh quá mức dễ khiến tình trạng sổ mũi kéo dài hoặc nghiêm trọng hơn. Việc vệ sinh mũi cho trẻ bằng nước muối sinh lý sẽ giúp làm sạch dịch nhầy, giảm tắc nghẽn, tạo điều kiện hô hấp tốt hơn. Ngoài ra, duy trì chế độ dinh dưỡng đầy đủ, đảm bảo trẻ được uống đủ nước và nghỉ ngơi hợp lý cũng rất quan trọng để tăng cường sức đề kháng.

Có thể bạn muốn xem: Cách chữa cảm cúm sổ mũi nhanh khỏi

Nếu trẻ có biểu hiện sốt nhẹ sau tiêm, bố mẹ có thể sử dụng thuốc hạ sốt theo hướng dẫn của bác sĩ, tuyệt đối không tự ý dùng thuốc mà không có chỉ định. Trong trường hợp trẻ sổ mũi kèm sốt cao, khó thở hoặc bất kỳ dấu hiệu bất thường nào khác, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được khám và xử trí kịp thời.

Việc chăm sóc đúng cách không chỉ giúp trẻ mau hồi phục mà còn góp phần duy trì lịch tiêm chủng liên tục, đảm bảo trẻ được bảo vệ hiệu quả trước bệnh cúm và các bệnh lý liên quan. Đây là bước quan trọng mà các bố mẹ không thể bỏ qua khi cho con tiêm vắc xin trong tình trạng sổ mũi nhẹ.

Câu hỏi thường gặp

1. Nếu trẻ bị hoãn lịch tiêm vắc xin cúm thì khi nào có thể tiếp tục lại?

Việc tạm hoãn tiêm vắc xin cúm chỉ nên áp dụng khi trẻ mắc bệnh cấp tính có biểu hiện toàn thân rõ rệt như sốt cao, thở nhanh, bỏ bú, nôn ói nhiều, mệt lả hoặc đang trong quá trình điều trị bệnh nền chưa ổn định. Trong những trường hợp này, hệ miễn dịch của trẻ đang tập trung để chống lại tác nhân gây bệnh nên tiêm vắc xin trong thời điểm này có thể làm giảm khả năng sinh miễn dịch và tăng nguy cơ phản ứng sau tiêm.

2. Vì sao nên hạn chế hoãn lịch tiêm vắc xin cúm cho trẻ?

Việc trì hoãn tiêm vắc xin cúm ở trẻ nhỏ cần được cân nhắc hết sức thận trọng, bởi điều này không chỉ làm gián đoạn quá trình tạo miễn dịch, mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng nếu trẻ mắc cúm trong thời điểm chưa được bảo vệ đầy đủ.

Qua bài viết trên, thắc mắc trẻ đang sổ mũi có tiêm phòng cúm được không đã được giải đáp. Với những trường hợp sổ mũi nhẹ, không sốt và sinh hoạt bình thường, trẻ vẫn có thể tiêm phòng cúm theo lịch hẹn. Tuy nhiên, bố mẹ hoặc người giám hộ trẻ nên tham khảo ý kiến bác sĩ trong quá trình khám sàng lọc để được tư vấn lịch tiêm phù hợp, chính xác nhất. Tiêm phòng đầy đủ và đúng lịch là cách hiệu quả nhất để bảo vệ trẻ khỏi bệnh cúm cũng như các biến chứng nguy hiểm do bệnh gây ra.