Bắt buộc tiêm chủng vắc xin HPV và 13 bệnh truyền nhiễm từ ngày 1/7/2026, người dân cần lưu ý!

Từ ngày 1/7/2026, Bộ Y tế chính thức đưa vắc xin phòng ung thư cổ tử cung, sùi mào gà do HPV cùng vắc xin phế cầu vào danh mục tiêm chủng bắt buộc miễn phí trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng, nâng tổng số bệnh bắt buộc phòng ngừa lên 14 loại. Đây là bước tiến y tế mang tính lịch sử, bảo vệ toàn diện thế hệ trẻ trước gánh nặng bệnh tật nguy hiểm.

Theo Thông tư 13/2026/TT-BYT ban hành ngày 16/5/2026, Bộ trưởng Bộ Y tế quy định rõ Danh mục bệnh phải sử dụng vắc xin, sinh phẩm trong tiêm chủng bắt buộc thông qua hoạt động của Chương trình Tiêm chủng Mở rộng (TCMR) bao gồm:

Bác sĩ Huỳnh Trần An Khương, Chuyên viên Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC cho biết, quyết định đưa HPV vào danh mục tiêm chủng bắt buộc thể hiện góc nhìn dịch tễ học sắc bén và nhân văn của ngành y tế. Dưới góc độ khoa học, HPV không chỉ gây ung thư cổ tử cung ở phụ nữ mà còn là thủ phạm gây ung thư vòm họng, hậu môn, dương vật và sùi mào gà ở cả hai giới. Tiêm ngừa HPV ở "độ tuổi vàng" từ 9 - 14 tuổi giúp cơ thể sinh kháng thể mạnh mẽ nhất, đạt hiệu quả bảo vệ trên 90%.

“Chính vì thế, việc phổ cập hóa vắc xin HPV vào Chương trình TCMR giúp xóa bỏ rào cản chi phí, bảo vệ công bằng quyền lợi y tế cho trẻ em gái, hướng tới mục tiêu xóa sổ ung thư cổ tử cung tại Việt Nam”, Bác sĩ chia sẻ.

Khi vắc xin HPV đi vào Chương trình TCMR miễn phí, ngân sách Nhà nước sẽ ưu tiên phân bổ theo lộ trình, tập trung trước hết cho các đối tượng nguy cơ cao và vùng khó khăn. Dự kiến, Chương trình TCMR sẽ áp dụng cho trẻ em gái trong độ tuổi quy định (thường là 11 tuổi) với các dòng vắc xin phòng ngừa các chủng cốt lõi.

Theo Bác sĩ Huỳnh Trần An Khương, chương trình TCMR miễn phí do phụ thuộc vào nguồn ngân sách và lực lượng công có hạn nên bắt buộc phải ưu tiên lộ trình nghiêm ngặt cho trẻ em theo các mốc tháng tuổi cố định. Tuy nhiên trên thực tế, nguy cơ mắc các bệnh ung thư do HPV như ung thư cổ tử cung, vòm họng, hậu môn... không chừa một ai và việc chủ động phòng ngừa là cần thiết cho cả nam lẫn nữ ở nhiều độ tuổi. Trong khi vắc xin HPV thế hệ mới hiện nay triển khai tại các Trung tâm Tiêm chủng dịch vụ như VNVC đã được mở rộng chỉ định đến 45 tuổi.

Do đó, nếu con bạn đang trong độ tuổi được thụ hưởng theo quy định của chương trình TCMR, việc tiêm chủng tại các trạm y tế xã phường là lựa chọn tối ưu để tiết kiệm chi phí. Tuy nhiên, nếu phụ huynh muốn con được tiêm ngay mà không phụ thuộc vào lịch phân phối vắc xin công hoặc nếu bản thân và các thành viên khác trong nhà đã quá độ tuổi được hỗ trợ miễn phí, việc lựa chọn các trung tâm tiêm chủng dịch vụ như VNVC để tiếp cận với các vắc xin HPV thế hệ mới loại 4 chủng (Gardasil) hoặc 9 chủng (Gardasil 9) sẽ là giải pháp thay thế được ưu tiên để kịp thời bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình trước khi quá độ tuổi khuyến cáo.

Sự chủ động này vừa giúp gia đình tiếp cận nhanh chóng các dòng vắc xin thế hệ mới, vừa góp phần giảm tải áp lực cho hệ thống y tế công cộng.

Tại Hệ thống Tiêm chủng VNVC, người dân có thể dễ dàng tiếp cận đầy đủ các nhóm vắc xin nằm trong chương trình TCMR nhưng với sự đa dạng hơn về xuất xứ, nhà sản xuất và công nghệ bào chế, bao gồm:

• Phòng viêm gan B: Gene Hbvax (Việt Nam), Heberbiovac (Cuba) và một số vắc xin phối hợp có thành phần viêm gan B.
• Phòng lao: Ivactuber (Việt Nam).
• Phòng bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, Hib, viêm gan B (6 trong 1): Infanrix Hexa (Bỉ), Hexaxim (Pháp).
• Phòng bạch hầu, ho gà, uốn ván: Adacel (Canada), Boostrix (Bỉ).
• Phòng sởi, quai bị, rubella: Priorix (Bỉ), MMR-II (Mỹ).
• Phòng sởi, quai bị, rubella, thủy đậu (4 trong 1): ProQuad (Mỹ).
• Phòng viêm não Nhật Bản: Imojev (Thái Lan), Jevax (Việt Nam), Jeev (Ấn Độ).
• Phòng tiêu chảy do virus Rota: Rotarix (Bỉ), RotaTeq (Mỹ), Rotavin (Việt Nam).
• Phòng bệnh do phế cầu: Synflorix (Bỉ), Prevenar 13 (Bỉ), Vaxneuvance (Ireland), Prevenar 20 (Bỉ), Pneumovax 23 (Mỹ).
• Phòng bệnh do HPV: Gardasil (Mỹ), Gardasil 9 (Mỹ).

Đặc biệt với vắc xin phòng sùi mào gà và ung thư sinh dục nguy hiểm do HPV, vắc xin dịch vụ giúp xóa bỏ một số giới hạn về tuổi và giới tính. Điển hình tại Hệ thống Tiêm chủng VNVC hiện đang cung ứng và triển khai tiêm đầy đủ các loại vắc xin HPV thế hệ mới như Gardasil 9 (Mỹ), được chỉ định rộng rãi cho cả nam và nữ trong độ tuổi từ 9 - 45 tuổi, giúp nam giới và người trưởng thành, là những đối tượng chưa được bao phủ bởi TCMR, có cơ hội phòng các bệnh ung thư nguy hiểm.

Giới hạn về sự đa dạng và tối ưu trong hiệu quả bảo vệ cũng được VNVC góp phần khắc phục với vắc xin HPV thế hệ mới nhất - Gardasil 9 (Mỹ), giúp tối ưu hóa khả năng phòng bệnh trước 9 chủng HPV phổ biến và nguy hiểm hàng đầu, thay vì chỉ giới hạn ở một vài chủng cốt lõi có trong vắc xin HPV 4 chủng.

⇒ Tham khảo thêm: Các loại vaccine HPV: Nên tiêm loại nào ngừa ung thư cổ tử cung?

Đặc biệt, VNVC luôn duy trì được danh mục vắc xin phong phú, nguồn vắc xin cung ứng bền vững cho hàng chục triệu gia đình Việt nhờ vị thế đối tác chính thức, toàn diện và chiến lược với nhiều hãng vắc xin, dược phẩm hàng đầu thế giới. Khả năng đàm phán trực tiếp và nhập khẩu chính hãng số lượng lớn cho phép VNVC chủ động được nguồn cung, thậm chí lưu trữ vắc xin trong nhiều năm nhờ hệ thống kho lạnh (Cold Chain) bảo quản vắc xin đạt chuẩn GSP tiêu chuẩn quốc tế.

Bác sĩ Huỳnh Trần An Khương cho biết, đóng góp này có ý nghĩa cực kỳ lớn đối với mục tiêu tiêm chủng quốc gia. Khi có sự biến động về chuỗi cung ứng toàn cầu hoặc áp lực gia tăng nhu cầu do quy định bắt buộc mới, năng lực lưu trữ dự phòng của VNVC giúp giảm tải gánh nặng cho y tế công lập, chặn đứng nguy cơ thiếu hụt vắc xin tại Việt Nam và đảm bảo người dân luôn có vắc xin đúng lịch.

Bên cạnh đó, với hơn 260 trung tâm tiêm chủng hiện đại trải dài trên toàn quốc, VNVC đang nỗ lực không ngừng để định vị một dịch vụ tiêm chủng vắc xin chất lượng cao, an toàn và chuyên nghiệp. Mọi người dân, dù ở các đô thị lớn hay vùng sâu vùng xa, đều có thể dễ dàng tiếp cận dịch vụ y tế đẳng cấp với mức chi phí hợp lý, bình ổn.

Ngoài ra, đáp ứng nhu cầu bảo vệ sức khỏe cho các tập thể, VNVC sở hữu kinh nghiệm dày dặn và năng lực vượt trội trong việc triển khai tiêm chủng lưu động quy mô lớn. Hệ thống Tiêm chủng VNVC có thể tổ chức các chiến dịch tiêm ngừa lưu động an toàn, đúng quy trình y tế ngay tại các cơ quan, doanh nghiệp, xí nghiệp, khu công nghiệp hoặc trường học và các cơ sở giáo dục, y tế.

Bác sĩ Huỳnh Trần An Khương nhấn mạnh: “Mục tiêu cốt lõi của công tác tiêm chủng là đạt tỷ lệ bao phủ vắc xin cao nhằm ngăn chặn triệt để các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm lây lan và bùng phát trong cộng đồng. Bên cạnh chương trình TCMR đóng vai trò quan trọng là “lá chắn” bảo vệ bao quát cho trẻ nhỏ trước tuổi dậy thì, Hệ thống Tiêm chủng VNVC sẽ đóng vai trò là giải pháp bảo vệ đồng bộ và toàn diện, đáp ứng nhu cầu cấp bách của xã hội”.

Mô hình phối hợp giữa chương trình TCMR và các đơn vị tiêm chủng dịch vụ uy tín như VNVC khẳng định quyền chủ động tiếp cận y tế dự phòng của mọi đối tượng trong xã hội, bao gồm mọi nam giới, nữ giới và người trưởng thành; từ đó mở ra cơ hội tự bảo vệ bản thân trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh, góp phần bảo vệ nguồn nhân lực quốc gia.

BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ