Cần Thơ ghi nhận thêm ca mắc não mô cầu đa biến chứng

Chỉ 19 giờ sau khi khởi phát triệu chứng, nữ bệnh nhân 26 tuổi tại TP. Cần Thơ đã rơi vào tình trạng sốc nhiễm khuẩn, suy hô hấp, suy thận cấp và rối loạn đông máu do nhiễm Não mô cầu nhóm B. Bệnh nhân chưa tiêm vắc xin phòng Não mô cầu trước đây. Bác sĩ cảnh báo người dân cần rà soát lịch sử tiêm, chủ động tiêm ngừa đầy đủ, đúng lịch vắc xin phòng bệnh do 5 nhóm Não mô cầu A, B, C, Y, W-135 gây ra theo khuyến cáo.

Theo thông tin từ Bệnh viện Đa khoa TP.Cần Thơ, bệnh nhân là chị P.T.L. (26 tuổi, ngụ Cần Thơ), trước đó khỏe mạnh, chưa tiêm vắc xin não mô cầu và chưa xác định được nguồn lây. Khoảng 19 giờ trước khi nhập viện, người bệnh bắt đầu sốt cao, mệt mỏi, đau nhức toàn thân, tê tay chân, sau đó nhanh chóng xuất hiện nhiều ban hoại tử hình sao ở cánh tay rồi lan khắp cơ thể. Khi nhập viện ngày 20/7/2026, bệnh nhân đã rơi vào tình trạng sốc nhiễm khuẩn nặng, huyết áp chỉ còn 70/40 mmHg, mạch nhanh, yếu. Các xét nghiệm ghi nhận suy thận cấp, rối loạn đông máu, tổn thương đa cơ quan.

Đây là ca nhiễm não mô cầu nhóm B biến chứng nặng thứ hai tại TP.Cần Thơ ghi nhận trong năm 2026. Trước đó, bệnh viện tại địa phương từng điều trị cho chị N.B.T. (47 tuổi, ngụ tỉnh Vĩnh Long) nhập viện trong tình trạng sốc nhiễm trùng nặng sau một ngày sốt cao và đau nhức toàn thân. Khi nhập viện, bệnh nhân có huyết áp tụt sâu, tri giác lơ mơ, da nổi nhiều ban xuất huyết kèm hoại tử (dấu hiệu điển hình của bệnh não mô cầu xâm lấn).

Không chỉ Cần Thơ, nhiều địa phương tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long thời gian qua cũng ghi nhận các trường hợp mắc não mô cầu với diễn biến đáng lo ngại. Cụ thể, ngành y tế tỉnh Vĩnh Long phát hiện 01 trường hợp mắc não mô cầu thể nhiễm trùng huyết; Đồng Tháp ghi nhận 3 ca viêm màng não mô cầu; tại An Giang, 01 học sinh tử vong do não mô cầu type B, buộc ngành y tế phải khẩn trương điều tra dịch tễ và theo dõi gần 70 người có tiếp xúc gần. Mới đây nhất, Cà Mau ghi nhận 3 trường hợp mắc não mô cầu, trong đó có 1 ca tử vong.

Bác sĩ Phan Nguyễn Trường Giang, Quản lý Y khoa, Hệ thống Trung tâm Tiêm chủng VNVC cho biết, não mô cầu xâm lấn là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất hiện nay bởi khả năng diễn tiến tối cấp và tỷ lệ tử vong cao. Sau khi xâm nhập cơ thể, vi khuẩn não mô cầu (Neisseria meningitidis) có thể nhanh chóng đi vào máu, giải phóng độc tố gây tổn thương nội mạc mạch máu trên diện rộng, dẫn đến rối loạn đông máu, tụt huyết áp, sốc nhiễm khuẩn và suy đa cơ quan. Không ít trường hợp vẫn còn tỉnh táo khi nhập viện nhưng nhanh chóng chuyển sang nguy kịch chỉ trong vài giờ.

Theo Bác sĩ, một trong những thách thức lớn nhất của bệnh là các triệu chứng ban đầu thường dễ nhầm lẫn với các bệnh nhiễm trùng thông thường như cúm hay sốt siêu vi. Đây là nguyên nhân khiến nhiều trường hợp nhập viện muộn, bỏ lỡ “thời gian vàng” để điều trị. Trong khi đó, một dấu hiệu cảnh báo đặc trưng của não mô cầu xâm lấn là các ban xuất huyết hoặc ban hoại tử trên da. Những tổn thương này không chỉ biểu hiện ngoài da mà còn phản ánh tình trạng vi khuẩn đang phá hủy hệ thống mạch máu và gây viêm lan tỏa khắp cơ thể. Khi các ban xuất hiện dày đặc, lan rộng hoặc chuyển sang màu tím sẫm, nguy cơ cao gây sốc nhiễm khuẩn và tử vong.

⇒Xem thêm thông tin về viêm màng não do não mô cầu nhóm B

Theo các tài liệu dịch tễ học, dù tỷ lệ mắc không cao như nhiều bệnh truyền nhiễm khác, não mô cầu lại được xếp vào nhóm bệnh có tỷ lệ tử vong và di chứng hàng đầu, tại Việt Nam bệnh được xếp vào nhóm các bệnh truyền nhiễm nhóm B có khả năng lây truyền nhanh và có thể gây tử vong.

Nếu không được điều trị kịp thời, tỷ lệ tử vong có thể vượt quá 50%. Ngay cả khi được phát hiện sớm và điều trị tích cực, khoảng 5 - 10% người bệnh vẫn không qua khỏi. Trong số những người sống sót, hơn 20% phải đối mặt với các di chứng lâu dài như mất thính lực, suy giảm nhận thức, động kinh, tổn thương thần kinh hoặc hoại tử chi dẫn đến tàn tật.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khoảng 95% các trường hợp não mô cầu xâm lấn trên toàn cầu liên quan đến 5 nhóm huyết thanh chính gồm A, B, C, W và Y. Trong đó, nhóm B hiện là nguyên nhân gây bệnh nổi bật tại nhiều quốc gia, bao gồm Việt Nam. Dữ liệu giám sát giai đoạn 2012-2021 cho thấy khoảng 82% các trường hợp bệnh não mô cầu tại Việt Nam do nhóm huyết thanh B gây ra. Đây cũng là nhóm huyết thanh được xác định ở cả hai bệnh nhân biến chứng nặng vừa được ghi nhận tại Bệnh viện Đa khoa TP.Cần Thơ, cũng như tại nhiều địa phương khác.

Trong bối cảnh năm học mới đang đến gần, tiềm ẩn nguy cơ lây truyền não mô cầu trong môi trường học đường, ký túc xá và các không gian sinh hoạt tập thể gia tăng. Theo Bác sĩ Trường Giang, trẻ em, thanh thiếu niên và người trẻ tuổi là những nhóm có nguy cơ mắc bệnh não mô cầu cao hơn so với nhiều nhóm tuổi khác. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Hoa Kỳ cũng ghi nhận tỷ lệ mắc bệnh cao ở nhóm thanh thiếu niên và người trẻ từ 16 - 23 tuổi, đặc biệt trong các môi trường đông người, thường xuyên tiếp xúc.

Vi khuẩn não mô cầu thường cư trú tại vùng mũi họng và có thể lây truyền qua các giọt bắn đường hô hấp khi ho, hắt hơi, nói chuyện ở cự ly gần hoặc thông qua việc dùng chung đồ uống, vật dụng cá nhân. Đáng chú ý, nhiều người mang vi khuẩn nhưng hoàn toàn không có triệu chứng, vô tình trở thành nguồn lây cho cộng đồng, Bác sĩ cho biết.

Để phòng bệnh, Bác sĩ Trường Giang khuyến cáo phụ huynh cần hướng dẫn trẻ duy trì thói quen rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, không dùng chung chai nước, ly uống nước, ống hút, khăn mặt và các vật dụng cá nhân. Khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ như sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, đau nhức cơ thể, buồn nôn, cổ cứng hoặc nổi ban xuất huyết bất thường trên da, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Đặc biệt, tiêm chủng chính là giải pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa bệnh não mô cầu xâm lấn và các biến chứng nặng nề của bệnh. WHO cũng xác định tiêm vắc xin là biện pháp cốt lõi trong chiến lược kiểm soát bệnh não mô cầu trên toàn cầu.

Tại Việt Nam hiện nay đã có các vắc xin phòng não mô cầu nhóm B cũng như các nhóm huyết thanh A, C, W và Y. Việc tiêm chủng đầy đủ giúp cơ thể chủ động tạo kháng thể bảo vệ trước khi tiếp xúc với vi khuẩn, qua đó giảm nguy cơ mắc bệnh, hạn chế các biến chứng nguy hiểm như viêm màng não, nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm khuẩn và suy đa cơ quan.

 Danh mục vắc xin não mô cầu

Bác sĩ Trường Giang cũng khuyến cáo người dân nên chủ động tiêm vắc xin từ sớm để cơ thể có đủ thời gian tạo miễn dịch bảo vệ, không nên đợi đến khi xuất hiện ca bệnh trong cộng đồng hoặc khi chuẩn bị bước vào các môi trường có nguy cơ lây truyền cao như trường học, ký túc xá, doanh trại hay những nơi tập trung đông người.

BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ