Ngày Thế giới Phòng chống Viêm gan 28/7 mang ý nghĩa gì?

Ngày Thế giới Phòng chống Viêm gan diễn ra vào ngày 28/7 hằng năm, nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về các bệnh viêm gan do virus, thúc đẩy xét nghiệm, tiêm vắc xin và điều trị kịp thời, góp phần giảm gánh nặng bệnh tật và tử vong do viêm gan virus.

Ngày Thế giới Phòng chống Viêm gan 28/7 có ý nghĩa gì?

Ngày Thế giới Phòng chống Viêm gan (hay Ngày Viêm gan Thế giới - World Hepatitis Day) được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tổ chức vào ngày 28/07 hàng năm, nhằm nâng cao nhận thức và hiểu biết của cộng đồng về viêm gan virus, là nhóm bệnh có thể gây tổn thương gan kéo dài, xơ gan và ung thư gan. Đây cũng là dịp thúc đẩy các quốc gia, tổ chức y tế, chuyên gia và cộng đồng cùng hành động mạnh mẽ hơn trong phòng ngừa, phát hiện và điều trị bệnh, hướng tới mục tiêu loại trừ viêm gan virus như một mối đe dọa sức khỏe cộng đồng vào năm 2030.

Ý nghĩa của ngày 28/7 càng trở nên quan trọng khi viêm gan virus vẫn là một gánh nặng y tế toàn cầu. Theo WHO, năm 2022 có khoảng 304 triệu người sống chung với viêm gan B và C mạn tính, trong đó viêm gan B chiếm khoảng 254 triệu người và viêm gan C khoảng 50 triệu người. Cũng trong năm này, các bệnh liên quan đến viêm gan B và C đã khiến khoảng 1,3 triệu người tử vong, chủ yếu do xơ gan và ung thư gan. Đáng lưu ý, nhiều người nhiễm virus không biết mình mắc bệnh bởi viêm gan B và C mạn tính thường diễn tiến âm thầm, khiến việc phát hiện và điều trị bị trì hoãn. WHO đánh giá tỷ lệ xét nghiệm và điều trị còn thấp là một trong những khoảng trống lớn cần được khắc phục để tiến tới mục tiêu loại trừ viêm gan vào năm 2030.

Ngày 28/7 được lựa chọn cũng mang ý nghĩa đặc biệt khi đây là ngày sinh của Giáo sư, Tiến sĩ Baruch Samuel Blumberg, là nhà khoa học đoạt giải Nobel, người đã phát hiện virus viêm gan B (HBV) và có những đóng góp quan trọng trong việc phát triển xét nghiệm chẩn đoán cũng như vắc xin phòng bệnh. Việc chọn ngày sinh của ông làm Ngày Thế giới Phòng chống Viêm gan nhằm ghi nhận những đóng góp khoa học có ý nghĩa to lớn đối với công tác phòng ngừa và kiểm soát căn bệnh này.

Thông qua Ngày Thế giới Phòng chống Viêm gan, WHO nhấn mạnh sự cần thiết của một chiến lược phòng bệnh toàn diện, trong đó bao gồm tăng cường tiêm vắc xin phòng viêm gan B, đẩy mạnh xét nghiệm để phát hiện người nhiễm bệnh sớm, bảo đảm người bệnh được tiếp cận điều trị phù hợp và nâng cao hiệu quả kiểm soát các yếu tố nguy cơ lây nhiễm. Trong 5 loại virus viêm gan chính gồm A, B, C, D và E, viêm gan B và C đặc biệt đáng lưu ý vì có thể tiến triển thành nhiễm trùng mạn tính, gây xơ gan và ung thư gan. Hiện đã có vắc xin phòng viêm gan B và phương pháp điều trị hiệu quả, trong khi viêm gan C có thể được chữa khỏi bằng thuốc kháng virus tác động trực tiếp nếu được chẩn đoán và điều trị đúng cách.

Từ khi được phát động đến nay, Ngày Thế giới Phòng chống Viêm gan đã ghi nhận sự tham gia của gần 200 quốc gia, thông qua nhiều hoạt động ý nghĩa như chương trình khám bệnh sàng lọc miễn phí, tổ chức mít tinh, cổ động…

Ngày Viêm gan Thế giới hướng đến mục tiêu gì?

Ngày Viêm gan Thế giới hướng đến mục tiêu nâng cao nhận thức của cộng đồng về bệnh viêm gan do virus, căn bệnh được mệnh danh là "kẻ giết người thầm lặng" vì thường diễn tiến âm thầm và khó phát hiện; đồng thời thúc đẩy mở rộng độ bao phủ vắc xin, tăng cường các biện pháp dự phòng, góp phần hiện thực hóa mục tiêu loại trừ viêm gan virus vào năm 2030.

1. Nâng cao nhận thức về bệnh viêm gan virus

Một trong những mục tiêu quan trọng nhất của Ngày Viêm gan Thế giới là nâng cao nhận thức cộng đồng về bệnh viêm gan do virus. WHO nhấn mạnh, viêm gan virus, đặc biệt là viêm gan B và C, vẫn là một trong những nguyên nhân quan trọng gây bệnh gan mạn tính, xơ gan và ung thư gan. Trong khi đó, nhiều người nhiễm virus không biết mình mắc bệnh do viêm gan có thể diễn tiến âm thầm trong thời gian dài. Vì vậy, tăng cường truyền thông, cung cấp thông tin chính xác và khuyến khích người dân chủ động kiểm tra sức khỏe là những bước quan trọng giúp phát hiện bệnh sớm và tiếp cận chăm sóc y tế kịp thời.

2. Tăng tỷ lệ tiêm vắc xin

Một mục tiêu quan trọng khác của Ngày Viêm gan Thế giới là thúc đẩy các biện pháp phòng bệnh, trong đó có tăng tỷ lệ tiêm vắc xin phòng viêm gan B. Đây là vắc xin có hiệu quả trong phòng nhiễm HBV và đặc biệt quan trọng đối với trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ. WHO khuyến nghị tiêm liều vắc xin viêm gan B đầu tiên cho trẻ sơ sinh càng sớm càng tốt, tốt nhất trong vòng 24 giờ sau sinh, đồng thời bảo đảm hoàn thành đầy đủ lịch tiêm chủng.

Theo Chiến lược toàn cầu về phòng, chống viêm gan do virus của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các quốc gia được định hướng triển khai đồng bộ nhiều mục tiêu về dự phòng, tiêm chủng, chẩn đoán và điều trị nhằm giảm số ca mắc mới, giảm tỷ lệ tử vong và tiến tới loại trừ viêm gan do virus như một mối đe dọa đối với sức khỏe cộng đồng. Các mục tiêu cụ thể được WHO đề ra như sau:

 Bên cạnh tiêm vắc xin, phòng ngừa viêm gan virus còn cần kết hợp với các biện pháp an toàn khác, như phòng lây truyền từ mẹ sang con, bảo đảm an toàn truyền máu và tiêm truyền, cũng như tăng cường xét nghiệm và điều trị.

3. Hướng tới mục tiêu loại trừ viêm gan virus năm 2030

Mọi nỗ lực nâng cao nhận thức, mở rộng tiêm chủng, tăng cường xét nghiệm và điều trị đều hướng tới mục tiêu chung của WHO là loại trừ viêm gan virus như một mối đe dọa sức khỏe cộng đồng vào năm 2030. Theo Chiến lược toàn cầu về HIV, viêm gan virus và các bệnh lây truyền qua đường tình dục giai đoạn 2022 - 2030, mục tiêu đến năm 2030 là giảm số ca mắc mới xuống còn khoảng 520.000 ca mỗi năm và giảm số ca tử vong do viêm gan xuống còn 450.000 ca mỗi năm, tương ứng giảm 90% số ca mắc mới và 65% số ca tử vong so với năm 2015.

Để đạt được mục tiêu này, WHO nhấn mạnh cần mở rộng tiêm vắc xin viêm gan B, tăng khả năng tiếp cận các dịch vụ dự phòng, xét nghiệm và điều trị viêm gan B, C, đồng thời đẩy mạnh truyền thông nâng cao nhận thức của cộng đồng. Nếu không có các biện pháp can thiệp kịp thời và bền vững, đến năm 2030 thế giới có thể ghi nhận thêm 9,5 triệu ca nhiễm mới, 2,1 triệu ca ung thư gan và 2,8 triệu ca tử vong do viêm gan virus.

WHO cho biết thế giới hiện vẫn chưa đi đúng tiến độ để đạt các mục tiêu năm 2030, cho thấy cần đẩy nhanh hành động ở cả cấp độ quốc gia và cộng đồng. (2)

Chủ đề và thông điệp của Ngày Thế giới Phòng chống Viêm gan virus qua các năm

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tổ chức Ngày Thế giới Phòng chống Viêm gan virus (World Hepatitis Day) vào ngày 28/7 hằng năm nhằm nâng cao nhận thức, thúc đẩy xét nghiệm, điều trị, tiêm chủng và hướng tới loại trừ viêm gan virus như một mối đe dọa sức khỏe cộng đồng vào năm 2030. Dưới đây là các chủ đề và thông điệp chính qua các năm.

Hưởng ứng Ngày Thế giới Phòng chống bệnh Viêm gan bằng những hành động thiết

Hưởng ứng Ngày Thế giới Phòng chống bệnh Viêm gan (28/7) không chỉ dừng lại ở việc nâng cao nhận thức mà cần được chuyển thành những hành động cụ thể để mỗi người chủ động bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và cộng đồng. WHO kêu gọi người dân tìm hiểu đúng về viêm gan virus, chủ động xét nghiệm, tiêm vắc xin phòng viêm gan B đầy đủ và tìm kiếm sự tư vấn y tế khi cần thiết. Đây là những bước quan trọng giúp phát hiện bệnh sớm, giảm nguy cơ biến chứng và góp phần ngăn chặn lây truyền trong cộng đồng.

1. Chủ động xét nghiệm nếu thuộc nhóm nguy cơ

Chủ động xét nghiệm khi thuộc nhóm nguy cơ hoặc theo khuyến cáo của nhân viên y tế là một trong những việc làm thiết thực nhất. Viêm gan B và C có thể diễn tiến âm thầm, nhiều người nhiễm virus không có triệu chứng rõ ràng nên không biết mình mắc bệnh. Xét nghiệm giúp xác định tình trạng nhiễm virus, từ đó người bệnh được tư vấn theo dõi, điều trị phù hợp và thực hiện các biện pháp phòng lây nhiễm. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Hoa Kỳ khuyến cáo người trưởng thành nên được sàng lọc viêm gan B và C theo hướng dẫn chuyên môn; những người có nguy cơ tiếp tục phơi nhiễm có thể cần xét nghiệm định kỳ.

Các nhóm có nguy cơ bao gồm:

• Người có mẹ hoặc người thân trong gia đình mắc viêm gan.
• Người từng tiếp xúc với máu hoặc các dịch cơ thể có nguy cơ chứa virus.
• Người dùng chung kim tiêm, dụng cụ có khả năng gây tổn thương da nhưng không được tiệt khuẩn đúng cách.
• Người có quan hệ tình dục không an toàn hoặc có nguy cơ tiếp xúc với nguồn lây nhiễm.
• Người từng thực hiện các thủ thuật y tế, xăm mình, xỏ khuyên hoặc làm đẹp có sử dụng dụng cụ không bảo đảm an toàn.
• Nhân viên y tế hoặc những người thường xuyên tiếp xúc với máu, dịch tiết của người bệnh.

2. Lan tỏa kiến thức đúng về bệnh viêm gan

Lan tỏa kiến thức đúng về viêm gan cũng là cách mỗi người có thể góp phần phòng bệnh. Những thông tin chính xác về đường lây truyền, cách phòng ngừa, lợi ích của vắc xin và khả năng điều trị sẽ giúp cộng đồng tránh tâm lý chủ quan, đồng thời hạn chế sự kỳ thị đối với người mắc bệnh. Người dân nên ưu tiên tiếp nhận thông tin từ các cơ quan y tế và nguồn chính thống, không tự chẩn đoán hoặc áp dụng các phương pháp điều trị chưa được kiểm chứng. WHO cũng nhấn mạnh việc chia sẻ thông tin chính xác và giảm kỳ thị là một phần quan trọng trong nỗ lực phòng chống viêm gan virus.

3. Tiêm vắc xin đầy đủ

Tiêm vắc xin đầy đủ, đúng lịch là biện pháp chủ động quan trọng để phòng viêm gan B. Đặc biệt cần bảo đảm trẻ được tiêm đầy đủ theo lịch khuyến cáo và trẻ sơ sinh được tiêm liều vắc xin viêm gan B đầu tiên càng sớm càng tốt trong vòng 24 giờ đầu sau sinh để giảm nguy cơ lây truyền từ mẹ sang con. Các mũi tiêm tiếp theo được thực hiện theo lịch tiêm chủng khuyến cáo; trẻ có thể sử dụng vắc xin phối hợp có chứa thành phần viêm gan B như vắc xin 6 trong 1 từ khi đủ độ tuổi chỉ định, với khoảng cách giữa các mũi tiêm theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

Đối với người trưởng thành, trước khi tiêm vắc xin viêm gan B nên thực hiện xét nghiệm để đánh giá tình trạng nhiễm virus và khả năng miễn dịch. Nếu cơ thể chưa từng nhiễm virus và chưa có kháng thể bảo vệ, việc tiêm vắc xin sẽ giúp chủ động phòng bệnh. Trường hợp đã nhiễm virus viêm gan B, vắc xin không có tác dụng điều trị, người bệnh cần được thăm khám và theo dõi theo hướng dẫn của bác sĩ.

Tuy nhiên, cần lưu ý hiện chưa có vắc xin phòng viêm gan C, vì vậy tiêm chủng cần được kết hợp với các biện pháp phòng lây nhiễm và xét nghiệm phù hợp.

Danh mục các vắc xin phòng bệnh viêm gan

Để được tư vấn, đặt lịch tiêm và giải đáp các thắc mắc liên quan đến vắc xin phòng viêm gan tại VNVC, Quý khách có thể liên hệ trực tiếp với VNVC theo thông tin sau:

• Hotline: 028 7102 6595;
• Fanpage: VNVC - Trung tâm Tiêm chủng Trẻ em và Người lớn;
• Tìm trung tâm VNVC gần nhất TẠI ĐÂY;
• Để đặt mua vắc xin và tham khảo các sản phẩm vắc xin, quý Khách vui lòng truy cập: vax.vnvc.vn;
• Đặt mua các sản phẩm chăm sóc sức khỏe và dinh dưỡng chính hãng, chất lượng cao từ các thương hiệu uy tín hàng đầu quốc tế như Nestlé Health Science (Thụy Sĩ), Asahi - Wakodo (Nhật Bản), Ecogreen (sản xuất tại Mỹ) với giá ưu đãi tại VNVC SHOP TẠI ĐÂY.

4. Tuân thủ điều trị và theo dõi theo hướng dẫn bác sĩ

Với những người đã được chẩn đoán mắc viêm gan virus, tuân thủ điều trị và tái khám, theo dõi theo hướng dẫn của bác sĩ là yếu tố then chốt để kiểm soát bệnh và hạn chế nguy cơ tổn thương gan tiến triển. Người bệnh viêm gan B có thể cần điều trị bằng thuốc kháng virus và theo dõi chức năng gan định kỳ tùy tình trạng; trong khi viêm gan C hiện có thể được chữa khỏi ở phần lớn trường hợp bằng thuốc kháng virus tác động trực tiếp nếu được chẩn đoán và điều trị phù hợp. Vì vậy, không nên tự ý ngừng thuốc, thay đổi phác đồ hoặc bỏ qua lịch tái khám khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Tóm lại, ngày Thế giới Phòng chống Viêm gan không chỉ là dịp nhắc nhở cộng đồng về những nguy cơ do bệnh viêm gan virus gây ra mà còn là cơ hội thúc đẩy mỗi người chủ động bảo vệ sức khỏe lá gan thông qua những hành động cụ thể. Tiêm vắc xin đầy đủ, xét nghiệm khi thuộc nhóm nguy cơ, tiếp nhận thông tin chính xác và tuân thủ điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ là những bước quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh, hạn chế biến chứng và ngăn chặn sự lây lan trong cộng đồng. Với sự chung tay của cá nhân, gia đình, ngành y tế và toàn xã hội, mục tiêu kiểm soát và tiến tới loại trừ viêm gan virus hoàn toàn có thể đạt được.